آیه ۱ سوره فلق

سوره فلق(الفلق)، آیه ۱ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۴

معنی کلمات و عبارات
«أَعُوذُ»: پناه می‌برم. متوسّل می‌گردم. «الْفَلَقِ»: سپیده دم. صبح. از آنجا که به هنگام دمیدن سپیده صبح، پرده سیاه شب می‌شکافد، این واژه به معنی طلوع صبح به کار رفته است. بعضی آن را به معنی خلق، یعنی همه آفریدگان جهان دانسته‌اند. چرا که با آفرینش هستی پرده عدم شکافته شده است و نور وجود آشکار گردیده است، و هر روز و هر ساعت هم با آفرینش و پیدایش هر موجودی پرده نیستی شکافته می‌شود و سیمای هستی سر به در می‌آورد.
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - خداوند، به پیامبر(ص) فرمان داد که خود را در پناه او قرار دهد. «قل أعوذ بربّ الفلق» ۲ - لزوم به زبان جارى کردن استعاذه به خداوند «قل» فعل «قل» گرچه امر به رسول اکرم(ص) است; ولى وجود آن در قرآن، قرینه تعمیم بر دیگران است. این گونه خطاب، از باب استعمال لفظ، در دو مفاد است; بدین صورت که خطاب به فرد معین و خطاب به فرد فرد مردم، هر دو مراد است. ۳ - خداوند، تدبیرکننده صبحدم و صاحب اختیار طلوع فجر است. «بربّ الفلق» «فلق»، به معناى صبح یا فجر است (قاموس). تناسب این کلمه با معناى «فَلْق» (شکافتن)، از این جهت است که طلوع فجر، تاریکى را مى شکافد. ۴ - اشتقاق مخلوقات از یکدیگر، جلوه ربوبیت خداوند بر آنان است. «بربّ الفلق» از جمله معانى «فَلَق»، تمام مخلوقات است (لسان العرب). اطلاق این وصف بر آنها، به خاطر این است که «شقّه شدن» و «شکافتن»، در پیدایش آنها نقشى اساسى دارد. ۵ - توصیف خداوند به «تدبیرکننده صبحدم»، از آداب استعاذه به خداوند «قل أعوذ بربّ الفلق» ۶ - خداوند، آموزنده الفاظ استعاذه به پیامبر(ص) «قل أعوذ بربّ الفلق» ۷ - پیامبر(ص)، در معرض آسیب و خطر و نیازمند امداد الهى «قل أعوذ بربّ الفلق» ۸ - خداوند، بر حفاظت انسان ها از خطرها و آسیب ها توانا است. «قل أعوذ بربّ الفلق» ۹ - برطرف شدن تاریکى با طلوع سپیده دم، نعمتى بزرگ از جانب خداوند «بربّ الفلق» ۱۰ - برطرف شدن تاریکى شب و شکافتن آن با طلوع صبحدم به تدبیر خداوند، دلیل توانمندى او بر نجات انسان ها از حوادث خطرناک «قل أعوذ بربّ الفلق» ۱۱ - توجّه به ربوبیت خداوند و حاکمیت تدبیر او بر نظام هستى، برانگیزاننده انسان به پناه بردن به او و اطمینان بخش و دلگرم سازنده پناهندگان است. «قل أعوذ بربّ الفلق»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۲ - «عُقْبة بن عامر قال: قال لى رسول اللّه(ص) اقرء «قل أعوذ بربّ الفلق» هل تدرى ما الفلق؟ باب فى النار إذا فتح سعّرت جهنم; [منبع: الدرالمنثور، ج ۸ ، ص ۶۸۸ .] عُقْبة بن عامر گوید: رسول خدا(ص) به من فرمود: [سوره] «قل أعوذ بربّ الفلق» را بخوان، مى دانى فلق چیست؟ [آن ]درى است در آتش جهنم، هرگاه باز شود جهنم شعلهور مى گردد».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۴)
  • لزوم پناه بردن به خدا از شرور شب تاریک+۱ آیه
  • لزوم استعاذه به خدا از شرّ افسونگران+۱ آیه
  • لزوم پناه بردن به خدا از حسادت حسودان+۱ آیه
  • لزوم پناه بردن به خدا از شرّ افریدگان+۱ آیه
  • استعاذه به خدا، سبب ایمنی از شرور+۶ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به استعاذه به پروردگار، از شرور پدیدهها، شب تاریک، جادوگران و حسد حسودان+۴ آیه
  • تعلیم چگونگی استعاذه از سوی خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور به پناه بردن به خدا از شرّ افریدگان+۱ آیه
  • فرمان خداوند به استعاذه محمّد(صلی الله علیه واله) از شرور شب تاریک+۱ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پناه بردن به خدا از شرّ افسونگران+۱ آیه
  • پناهبردن به خداوند از شرّ حسادت حسودان، سفارش الهی به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • انسان، دارای صفت ناپسند حسادت+۱ آیه
  • خداوند، اموزنده استعاذه به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
  • تلاش برخی افراد در اسیب رساندن پیامبر(صلی الله علیه واله)به وسیله چشم+۱ آیه
  • پناه بردن به ربوبیّت خدا و جاری ساختن استعاذه بر زبان، از راههای مصونیّت از چشم زخم+۱ آیه
  • لزوم پناه بردن به خدا، از شرّ حسودان، هنگام تلاشهای حسادتامیز انان+۱ آیه
  • حسودان، از بدترین مخلوقات+۲ آیه
  • پناه بردن به خداوند و به زبان جاری ساختن استعاذه به درگاه او، زمینهساز دور ماندن از اسیبهای حسودان+۱ آیه
  • توانا بودن خداوند، بر بیاثر کردن تلاشهای عملی حسودان+۱ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، در معرض حسادت و شرّافرینی برخی حسودان+۱ آیه
  • حسد، از خطرهای تهدیدکننده ادمی+۱ آیه
  • حسد، از شرّهای خاصّ و مخفی+۲ آیه
  • لزوم پناه بردن به خدا، از حسادت حسودان+۱ آیه
  • رجحان استعاذه به خدا، از شرّ افسون گران+۱ آیه
  • مطلوب بودن استعاذه به خدا، از شرّ مخلوقات+۱ آیه
  • رجحان پناه بردن به خدا، از شرور و شب تاریک+۴ آیه
  • حرمت حسادت به دیگران+۲ آیه
  • توجّه به ربوبیّت خدا، برانگیزاننده انسان، به پناه بردن به او+۴ آیه
  • خداوند، تدبیر کننده صبح
  • لزوم پناهندگی به خدا از شرّ موجودات خلق شده به فرمان او+۱ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور استعاذه به خداوند، از شرّ زنان جادوگر و ساحر+۱ آیه
  • توانایی خداوند بر ابطال سحر جادوگران+۱ آیه
  • پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، در معرض سحر ساحران+۱ آیه
  • پناه بردن به خداوند از شرّ ساحران، توصیه الهی+۱ آیه
  • ربوبیّت الهی، پناهگاه انسان در تنگناها+۴ آیه
  • لزوم پناه بردن به خدا، از شرور تاریکیهای شب+۱ آیه
  • توانایی خداوند بر حفاظت از انسانها، از مخفی ترین شرور شبانه+۲ آیه
  • لزوم پناه بردن به خدا، از شرور شب تاریک+۱ آیه
  • افسونگری، مایه شرّ و فساد در روابط انسانها+۱ آیه
  • استعاذه به ربوبیّت پروردگار، موجب مصونیّت از اصابت شرور به ادمی+۱۰ آیه
  • توصیه خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) برای استعاذه و پناه بردن به پروردگارِ صبح، از هر شرّ و بدی+۴ آیه
  • لزوم استعاذه به پروردگارِ صبح، جهت در امان ماندن از شرور و بدیهای پنهان+۴ آیه
  • استعاذه به پروردگار صبح، نجات بخش ادمی از هر شرّ و بدی+۴ آیه
  • وصف خداوند به پروردگار صبح، از اداب استعاذه به خدا
  • روشنایی صبح، شکافنده تیرگی و تاریکی شب
  • خداوند، شکافنده صبح از دل تیره شب+۳ آیه
  • برطرف شدن تاریکی شب و شکافتن ان با طلوع صبح به تدبیر خداوند، دلیل توانمندی او بر نجات انسان از حوادث+۴ آیه
  • خداوند، شکافنده صبح، از دل تیره شب+۳ آیه
  • برطرف شدن تاریکی شب و شکافتن ان با طلوع صبح به تدبیر خداوند، دلیل توانمندی او بر نجات انسان از حوادث+۴ آیه
  • خداوند، تدبیرکننده صبحدم و صاحب اختیار طلوع فجر
  • خداوند، شکافنده صبح از دل تیره شب+۳ آیه
  • پناه بردن به خداوند، از شرور تاریکی و ظلمت شبانه+۱ آیه
  • تاریکی شب، از زمینه های استعاذه و پناهندگی به خدا+۱ آیه
  • قدرت خداوند بر شکافتن تاریکی شب، به وسیله سپیده صبح، دلیل توانمندی او بر دفع شرور+۱ آیه
  • خداوند، اموزنده استعاذه به محمّد صلی الله علیه و اله+۵ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله مامور پناه بردن به خدا، از شرّ افریدگان+۱ آیه
  • فرمان خداوند به استعاذه محمّد صلی الله علیه و اله از شرور شب+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به پناه بردن به خدا، از شرّ افسونگران+۱ آیه
  • پناه بردن به خدا از شرّ حسادت حسودان، سفارش الهی به پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • خداوند، تعلیمدهنده چگونگی استعاذه به پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله در معرض حسادت و شر افرینی برخی حسودان+۱ آیه
  • پیامبراکرم صلی الله علیه و اله مورد تهدید دسیسهها و نیرنگهای پنهانی دشمن+۴ آیه
  • خداوند، اموزشدهنده روش دعا کردن به پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله مامور استعاذه به پروردگار شکافنده صبح، از شرّ مخلوقات+۱ آیه
واژه‌ها