سوره فلق(الفلق)، آیه ۴ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۴
وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ
و از شرّ آنها که با افسون در گرهها میدمند (و هر تصمیمی را سست میکنند)؛
معنی کلمات و عبارات
«النَّفَّاثَاتِ»: جمع نَفَّاثَة، دمندگان. مراد سخنچینان فساد پیشه است (نگا: جزء عمّ طبّاره، جزء عمّ شیخ محمّد عبده). صیغه مبالغه است و برای مذکّر و مؤنّث به کار میرود. دمیدن در گره، کنایه از افسون و جادو است (نگا: تفهیم القرآن). افسونگران رشتهها را گره میزدند و همراه با مقداری آب دهان به گرهها فوت میکردند و بدانها میدمیدند، و سپس گرهها را باز میکردند، تا به عامّه مردم نشان دهند که گره پیوند زناشوئی فلان مرد و فلان زن را باز و آنان را از هم جدا ساختهاند. نمّامان و سخنچینان هم خویشتن را در لباس دلسوزان و دوستداران در پیش اینان و آنان نشان میدهند و بدین وسیله پیوندها را سست و گسسته میکنند. لذا کار افسونگران و سخنچینان به هم شبیه است. «الْعُقَدِ»: جمع عُقْدَة، گرهها. مراد پیوندها و رابطههای انسانها است؛ از قبیل پیوند زناشوئی، رابطه دوستی، ارتباط مکتبی.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - زنانى، در عصر بعثت با گره زدن و افشاندن ترشحات دهان بر گره ها، مردم را جادو مى کردند. «النفّ-ثت فى العقد»
فعل «نَفَثَ»، زمانى گفته مى شود که شخص ترشحاتى از دهان بیرون افکند (مصباح) و «نَفْث» شبیه دمیدن و کمتر از آب دهان افکندن است (صحاح). حرف «ال» در «النفّاثات»، گرچه براى تعریف جنس است; ولى در مقایسه با «غاسق» و «حاسد» - که نکره آورده شده است - ممکن است به معروف بودن کسانى که «نفّاثة» (افسون گر) بودند، نظر داشته باشد.
۲ - دمیدن در گره ها و رساندن ذرّات آب دهان به آن به شکلى خاص، نوعى جادو و داراى آثارى نامطلوب بر انسان است. «و من شرّ النفّ-ثت فى العقد»
۳ - افسون گران، انسان هایى شرور و آزاردهنده دیگران «و من شرّ النفّ-ثت فى العقد»
اضافه شرّ در آیه قبل و بعد، به نکره و در این آیه به معرفه، بیانگر تعمیم شر بودن به تمام کسانى است که «نفّاث» (افسون گر) بودند.
۴ - پیامبر(ص)، در معرض خطر از سوى جادوگران و کسانى که با دمیدن در گره هایى مخصوص، درصدد آزار دادن آن حضرت بودند. «و من شرّ النفّ-ثت فى العقد»
۵ - پناه بردن به خداوند از شرّ جادوگران، توصیه اى الهى به پیامبر(ص) «قل أعوذ ... و من شرّ النفّ-ثت فى العقد»
۶ - خداوند، توانا بر ابطال سحر و بى اثر کردن نَفَس جادوگران «و من شرّ النفّ-ثت فى العقد»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۵ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار جادو با ترشحات دهانآثار جادو با گره زدنابطال جادواذیتهای جادوگراناستعاذه از جادوگرانجادو با ترشحات دهانجادو با گره زدنخطر جادوگرانزمینه تأثیر جادو بر محمدزنان جادوگر در صدراسلامشرارت جادوگراناقسام جادوزمینه آسیب پذیری محمداستعاذه به خدااذیت محمدتوصیه به محمدقدرت خداتوصیه های خداتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
- لزوم استعاذه به خدا از شرّ افسونگران+۱ آیه
- استعاذه به خدا، سبب ایمنی از شرور+۶ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به استعاذه به پروردگار، از شرور پدیدهها، شب تاریک، جادوگران و حسد حسودان+۴ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پناه بردن به خدا از شرّ افسونگران+۱ آیه
- خداوند، اموزنده استعاذه به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
- حرمت سحر و زیان رساندن به دیگران، به واسطه ان+۱ آیه
- رجحان استعاذه به خدا، از شرّ افسون گران+۱ آیه
- حرمت سحر و زیان رساندن به دیگران، به واسطه ان+۱ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور استعاذه به خداوند، از شرّ زنان جادوگر و ساحر+۱ آیه
- سحر و جادو، امری شرّافرین
- استفاده ساحران از ریسمان، در سحر خود+۲ آیه
- توانایی خداوند بر ابطال سحر جادوگران+۱ آیه
- پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، در معرض سحر ساحران+۱ آیه
- سحر، پدیده ای شناخته شده در عصر بعثت
- پناه بردن به خداوند از شرّ ساحران، توصیه الهی+۱ آیه
- اشنایی برخی زنان، با سحر و جادو
- زنان جادوگر شرّافرین در پیوندهای خانوادگی و اجتماعی، در شمار موجودات شرور
- افسونگری، مایه شرّ و فساد در روابط انسانها+۱ آیه
- استعاذه به ربوبیّت پروردگار، موجب مصونیّت از اصابت شرور به ادمی+۱۰ آیه
- توصیه خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) برای استعاذه و پناه بردن به پروردگارِ صبح، از هر شرّ و بدی+۴ آیه
- لزوم استعاذه به پروردگارِ صبح، جهت در امان ماندن از شرور و بدیهای پنهان+۴ آیه
- استعاذه به پروردگار صبح، نجات بخش ادمی از هر شرّ و بدی+۴ آیه
- برطرف شدن تاریکی شب و شکافتن ان با طلوع صبح به تدبیر خداوند، دلیل توانمندی او بر نجات انسان از حوادث+۴ آیه
- برطرف شدن تاریکی شب و شکافتن ان با طلوع صبح به تدبیر خداوند، دلیل توانمندی او بر نجات انسان از حوادث+۴ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به پناه بردن به خدا، از شرّ افسونگران+۱ آیه