سوره فلق(الفلق)، آیه ۵ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۴
معنی کلمات و عبارات
«حَاسِدٍ»: حسود. بدخواه. کسی که زوال نعمت دیگران را میخواهد (نگا: بقره / نساء / ، فتح / ). یادآوری: در آیه دوم این سوره، خداوند به طور عام دستور میفرماید که انسان از شرّ و بلا و اذیّت و آزار همه آفریدههای شَرور، خویشتن را در پناه خدا دارد، سپس در آیات سوم و چهارم و پنجم به طور خاصّ اشاره به سه منبع عمده شرّها میفرماید که عبارتند از: شب تاریک، و سخنچینانِ توطئهگر، و حسودان بدخواه.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - حسادت به دیگران، حالتى ناپسند و عملى ساختن آن، شرّآفرین و ضربه زننده به آنان است. «و من شرّ حاسد إذا حسد»
۲ - لزوم پناه بردن به خداوند، هنگام تلاش هاى حسادت آمیز دیگران «و من شرّ حاسد إذا حسد»
۳ - خداوند، بر بى اثر کردن حسد دیگران و مصون ساختن انسان در برابر تلاش هاى عملى حسودان، توانا است. «أعوذ بربّ الفلق ... و من شرّ حاسد إذا حسد»
۴ - پناه بردن به خداوند و به زبان جارى ساختن استعاذه به درگاه او، زمینه ساز دور ماندن انسان از آسیب هاى حسودان «أعوذ بربّ الفلق ... و من شرّ حاسد إذا حسد»
۵ - توانایى خداوند بر شکافتن تاریکى ها با سپیده صبح، دلیل قدرت او بر نجات انسان از خطر حسودان «قل أعوذ بربّ الفلق ... و من شرّ حاسد إذا حسد»
۶ - پیامبر(ص)، در معرض ضربه خوردن از سوى فرد یا افرادى که حسادت، آنان را به تلاش هاى شرّآفرین وادار مى ساخت. «قل ... و من شرّ حاسد إذا حسد»
نکره بودن «حاسد» - در مقابل معرفه بودن «النفاثات» - مى تواند بیانگر ناشناخته بودن حسودانى باشد که درصدد ضربه زدن به پیامبر(ص) بودند و ممکن است مراد از آن جنس باشد; در آن صورت بر همه حسودان تعمیم خواهد یافت.
۷ - تلاش شدید فردى حسود، براى رساندن شرّ به پیامبر(ص) «و من شرّ حاسد إذا حسد»
چنانچه آمدن «حاسد»، براى بیان شدت حسدى باشد که از فرد حسود سر زده بود، ناشناخته بودن او از آیه استفاده نمى شود; مؤید این احتمال شأن نزول آیه شریفه است که در آن آمده: آن فرد «لَبید بن اَعْصَم» نام داشته است.
۸ - خداوند، پیامبر(ص) را به پناه خواستن و امداد طلبیدن از او، در برابر آثار حسادت مردم فرمان داد. «قل أعوذ بربّ الفلق ... و من شرّ حاسد إذا حسد»
۹ - به زبان آوردن آیات سوره «فلق»، از آداب استعاذه به خداوند «قل أعوذ بربّ الفلق ... و من شرّ حاسد إذا حسد»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۵ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار تلفظ استعاذهآثار حسادتآسیب پذیری از حسوداناذیتهای لبیدبن اعصماستعاذه از حسوداناستعاذه به محمدتلاوت سوره فلقحسادت لبیدبن اعصمزمینه مصونیت از حسودانزیان به محمدقدرت بر انشقاق تاریکی هاقدرت بر طلوع فجرمنشأ مصونیت از حسودانناپسندی حسادتآداب استعاذهزمینه آسیب پذیری محمدآثار استعاذه به خدااستعاذه به خدارذایل اخلاقیاستمداد از خدادلایل قدرت خدانجات بخشی خداتوصیه به محمدقدرت خداتوصیه های خداتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۳)
- لزوم پناه بردن به خدا از حسادت حسودان+۱ آیه
- استعاذه به خدا، سبب ایمنی از شرور+۶ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به استعاذه به پروردگار، از شرور پدیدهها، شب تاریک، جادوگران و حسد حسودان+۴ آیه
- پناهبردن به خداوند از شرّ حسادت حسودان، سفارش الهی به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- انسان، دارای صفت ناپسند حسادت+۱ آیه
- خداوند، اموزنده استعاذه به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
- تلاش برخی افراد در اسیب رساندن پیامبر(صلی الله علیه واله)به وسیله چشم+۱ آیه
- پناه بردن به ربوبیّت خدا و جاری ساختن استعاذه بر زبان، از راههای مصونیّت از چشم زخم+۱ آیه
- حسادت، رذیلتی شرّافرین
- لزوم پناه بردن به خدا، از شرّ حسودان، هنگام تلاشهای حسادتامیز انان+۱ آیه
- حسودان، از بدترین مخلوقات+۲ آیه
- پناه بردن به خداوند و به زبان جاری ساختن استعاذه به درگاه او، زمینهساز دور ماندن از اسیبهای حسودان+۱ آیه
- توانا بودن خداوند، بر بیاثر کردن تلاشهای عملی حسودان+۱ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، در معرض حسادت و شرّافرینی برخی حسودان+۱ آیه
- حسد، از خطرهای تهدیدکننده ادمی+۱ آیه
- شدیدتر بودن خطر حسد، هنگام اقدام عملی حسود
- حسد، از شرّهای خاصّ و مخفی+۲ آیه
- ناپسند بودن حسدورزی، نسبت به دیگران
- لزوم پناه بردن به خدا، از حسادت حسودان+۱ آیه
- حرمت حسادت به دیگران+۳ آیه
- ربوبیّت الهی، پناهگاه انسان در تنگناها+۳ آیه
- حسادت، مایه روی اوردن انسان به شرّافرینی بر ضدّ دیگران
- استعاذه به ربوبیّت پروردگار، موجب مصونیّت از اصابت شرور به ادمی+۱۰ آیه
- توصیه خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) برای استعاذه و پناه بردن به پروردگارِ صبح، از هر شرّ و بدی+۴ آیه
- لزوم استعاذه به پروردگارِ صبح، جهت در امان ماندن از شرور و بدیهای پنهان+۴ آیه
- استعاذه به پروردگار صبح، نجات بخش ادمی از هر شرّ و بدی+۴ آیه
- برطرف شدن تاریکی شب و شکافتن ان با طلوع صبح به تدبیر خداوند، دلیل توانمندی او بر نجات انسان از حوادث+۴ آیه
- برطرف شدن تاریکی شب و شکافتن ان با طلوع صبح به تدبیر خداوند، دلیل توانمندی او بر نجات انسان از حوادث+۴ آیه
- خداوند، اموزنده استعاذه به محمّد صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- پناه بردن به خدا از شرّ حسادت حسودان، سفارش الهی به پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- خداوند، تعلیمدهنده چگونگی استعاذه به پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله در معرض حسادت و شر افرینی برخی حسودان+۱ آیه
- خداوند، اموزشدهنده روش دعا کردن به پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه