آیه ۴۹ سوره قلم

سوره قلم(القلم)، آیه ۴۹ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۶۶

لَّوْلَا أَن تَدَارَكَهُ نِعْمَةٌ مِّن رَّبِّهِ لَنُبِذَ بِالْعَرَاءِ وَهُوَ مَذْمُومٌ

و اگر رحمت خدا به یاریش نیامده بود، (از شکم ماهی) بیرون افکنده می‌شد در حالی که نکوهیده بود!

معنی کلمات و عبارات
«تَدَارَکَهُ»: او را دریافت. به دادش رسید. «لَنُبِذَ»: حتماً انداخته می‌شد. قطعاً رها می‌گردید و به خود واگذار می‌شد. «الْعَرَآءِ»: بیابان برهوت. صحرای خالی از گیاه و درخت (نگا: صافّات / . «وَ هُوَ مَذْمُومٌ»: در حالی که نکوهیده بود. در حالی که مورد مذمّت و ملامت قرار می‌گرفت.
نزول
نکات آیه
۱ - یونس(ع) پس از رهایى از شکم ماهى، از نعمت و لطف ویژه الهى برخوردار گشت. «لولا أن تدرکه نعمة من ربّه» ۲ - نعمت و لطف ویژه خداوند به یونس(ع)، مانع گرفتار شدن او به بیابان خشک و بى آب و گیاه شد. «لولا أن تدرکه نعمة من ربّه لنبذ بالعراء» ۳ - نعمت و لطف خداوند به یونس(ع)، موجب مذمت نشدن او گردید. «لولا أن تدرکه نعمة من ربّه لنبذ بالعراء و هو مذموم» ۴ - هشدار خداوند به پیامبر(ص)، از گرفتار شدن به مجازات ترک اولى، همچون یونس(ع) «و لاتکن کصاحب الحوت ... لنبذ بالعراء و هو مذموم» این که خداوند به پیامبر(ص) هشدار داد که مانند یونس مباش; اشاره به ترک اولى و مجازات آن دارد که یونس(ع) گرفتار آن شده بود.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
  • رهایی یونس(علیه السلام) از اندوه، در پی استغاثه او به درگاه خداوند+۳ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۳ آیه
  • تضرّع یونس(علیه السلام) به درگاه الهی، موجب نجات او از شکم ماهی+۳ آیه
  • توفیق یونس(علیه السلام) در توبه و بازگشت به خدا+۱ آیه
  • برخورداری انسان از نعمتها، اقتضای ربوبیّت خدا+۱ آیه
  • دعا، وسیله ای مؤثّر برای نجات از غم و اندوه+۶ آیه
  • دعای یونس(علیه السلام) همراه با اندوه، سبب نجات و برگزیدگی و قرار گرفتن وی در زمره صالحان+۲ آیه
  • اجابت دعای یونس(علیه السلام) از سوی خداوند، با نجات وی از اندوه و ظلمت شکم ماهی+۳ آیه
  • سختی تحمّل ظلمات شکم ماهی، موجب دعای یونس(علیه السلام) به درگاه الهی برای نجات از ان+۲ آیه
  • بهره مندی صالحان، از نعمت خاص الهی+۲ آیه
  • توجّه به عواقب ناخوشایند بی صبری از عوامل صبرپیشگی+۱ آیه
  • هشدار خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) از شتاب در غضب نسبت به مردم، همچون یونس(علیه السلام)+۱ آیه
  • خشم و غضب یونس(علیه السلام) به علّت ایمان نیاوردن قومش+۲ آیه
  • خطاب هشدارامیز خداوند به محمد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • توجّه پیامبر صلی الله علیه و اله به عواقب بیصبری در برابر حقناپذیران، زمینهساز صبر و شکیبایی حضرت+۱ آیه
  • صالحان، برخوردار از لطف و نعمت ویژه الهی+۲ آیه
  • برگزیدن یونس علیه السلام به رسالت و قرار گرفتن وی در شمار صالحان جلوه نعمت و لطف ویژه خداوند بر وی+۱ آیه
  • برخورداری یونس علیه السلام از نعمت ویژه الهی، پس از رهایی از شکم ماهی+۱ آیه
  • نقش دعا، در بهرهمندی از نعمتهای الهی+۳ آیه
  • نجات یونس علیه السلام از شکم ماهی، از نعمتهای الهی بر وی+۱ آیه
  • پذیرش توبه یونس علیه السلام از نعمتها و عنایتهای خدا نسبت به او+۱ آیه
  • یونس علیه السلام، مستحق سرزنش، در صورت بهرهمند نشدن از عنایت و نعمت الهی+۱ آیه
  • یونس علیه السلام، بهرهمند از نعمتها و تفضلات الهی، در پی نجات از شکم ماهی+۱ آیه
  • نعمت و لطف خداوند به یونس علیه السلام، موجب مذمّت نشدن ان جناب+۱ آیه
واژه‌ها