سوره کهف(الكهف)، آیه ۴۱ · جزء ۱۵ · صفحه ۲۹۸
أَوْ يُصْبِحَ مَاؤُهَا غَوْرًا فَلَن تَسْتَطِيعَ لَهُ طَلَبًا
و یا آب آن در اعمال زمین فرو رود، آن گونه که هرگز نتوانی آن را به دست آوری!»
معنی کلمات و عبارات
«غَوْراً»: فرو رفتن. در اینجا برای مبالغه، مصدر به معنی اسم فاعل یعنی (غائِر) به کار رفته است که به معنی فرو رونده است.
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- مرد مؤمن به ثروت مند مغرور در مورد امکان به زمین فرو رفتن آب هاى جارى در باغ و کشت زار او و خشکیدن آن با عذاب الهى هشدار داد. «أو یصبح ماؤها غورًا»
«غور» مصدر و در معناى «غائر» (فرورونده) به کار رفته است، استعمال مصدر به معناى اسم فاعل در لغت عرب از شیوه هاى مبالغه است.
۲- مظاهر طبیعت، مقهور اراده خداوند است. «فتصبح صعیدًا زلقًا . أو یصبح ماؤها غورًا»
تبدیل شدن باغ و کشت زار به زمینى بى حاصل و یا فرورفتن آب آن به واسطه نزول عذاب الهى، نشان دهنده این حقیقت است که اسباب و علل طبیعى، جملگى مقهور اراده حق اند و از خود، استقلالى ندارند.
۳- جریان آب هاى سطحى زمین و در دسترس بودن آن، از نعمت هاى خداوند و از عوامل مهم آبادانى است. «أو یصبح ماؤها غورًا فلن تستطیع له طلبًا»
۴- مرد مؤمن، با بیان ناتوانى ثروت مند مغرور از دسترسى به آب فرو رفته، او را به وابستگى نعمت ها به مشیّت الهى، آکاه ساخت. «لولا ... قلت ما شاء اللّه ... أو یصبح ماؤها غورًا فلن تستطیع له طلبًا»
۵- انسان، از مقابله با اراده ناتوان است. «فتصبح صعیدًا زلقًا . أو یصبح ماؤها غورًا فلن تستطیع له طلبًا»
«لن» براى نفى همیشگى است. جمله «لن تستطیع له طلباً» یعنى، اگر خداوند بخواهد آب ها را فرو ببرد، کسى نمى تواند در جست وجوى آن برآمده و موفق به یافتن آن گردد.
۶- فرو رفتن آب ها و منابع آبى، از جمله کیفرهاى الهى براى کافرانى است که به خود بنازند و بر دیگران تفاخر کنند. «أو یصبح ماؤها غورًا فلن تستطیع له طلبًا»
«یصبح» عطف بر «فتصبح» و تفریع دیگرى بر «یرسل علیها حسباناً» است. قید «من السماء» در مورد عذابى که آب ها را در زمین فرو ببرد، ناظر به الهى بودن عذاب است، نه نزول آن از آسمان.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۲–۴۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۲–۵۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۱ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۱ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۷–۴۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تعالیم همنشین باغدار متکبرخشکیدن منابع آبعوامل آبادانیفروروی آبها در زمینمقهوریت طبیعتهشدار به باغدار متکبرهشدار همنشین باغدار متکبرکیفر تفاخرکیفر کافران متکبرعجز باغدار متکبرنعمت آبنقش مشیت خداقصه باغدار متکبرفواید آبمنشأ نعمتعجز انسانحاکمیت اراده خداکیفرهای خدااراده خداعذابهای خدانعمتهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
- خطر پدیده بیابی بر اثر کفرورزی+۳ آیه
- ناتوانی انسانها از تهیّه اب در صورت بروز بیابی و فرو رفتن ابها در زمین+۱ آیه
- ناتوانی همه موجودات از پدیداوردن اب در صورت خشکیدن ابها+۱ آیه
- کفر و غرور ناشی از داراییها، عامل اسیب رسیدن به اقتصاد+۶ آیه
- مثال دو باغ انگور (نمونه) و نابودی ان بر اثر غرور، شرک و ناسپاسی صاحبش، مایه عبرت+۱۱ آیه
- سرگذشت باغدار متکبّر، سبب پند و عبرت دیگران+۱۰ آیه
- فرو رفتن ابها و منابع ابی از جمله عوامل نابودی باغها+۱ آیه
- غرور باغدار متکبّر، زمینه سوختن باغ وی به وسیله صاعقه+۴ آیه
- فرو رفتن ابها و منابع ابی، از جمله کیفرهای الهی برای کافران فخرفروش+۳ آیه
- نفی تاثیر استقلالی غیر خداوند، در جهان هستی+۴ آیه
- ناپسند و ناروا بودن فخرفروشی+۷ آیه
- ناروایی تفاخر و گردن فرازی+۷ آیه
- کیفر باغدار مشرک، با نابود کردن سرمایه و محصولاتش+۵ آیه
- اعتراف مرفّهان، هنگام احساس عذاب دنیوی و هلاکت به ظلم و ستم خویش+۱۰ آیه
- تاسّف و پشیمانی مرفّهان، پس از احساس عذاب و هلاکت خویش+۱۰ آیه
- ناپایداری رفاه و اسایش در دنیا+۵ آیه
- عجز انسانها در مقابل قدرت خداوند+۲ آیه
- عجز و ناتوانی باغبان مشرک، از به دست اوردن اب فرو رفته در اعماق زمین+۲ آیه
- خداوند، قادر بر هرگونه عذاب و مجازات+۲ آیه
- شرک به خدا و سهیم دانستن غیر خدا در امور، سبب از دست دادن باغات و مظاهر ابادانی+۳ آیه
- مباشرت مؤمن عارف فقیر، با ثروتمند مغرور ناسپاس+۴ آیه
- پیدایش و کارایی مظاهر طبیعت، متکی به مشیّت خدا و جلوه هایی از قدرت الهی+۷ آیه
- تنها خداوند، قادر بر رفع عذاب، هنگام نزول کیفر الهی+۳ آیه
- غرور ناشی از داراییهای کافران، عامل اسیب رسیدن به اقتصاد+۷ آیه