آیه ۷۸ سوره کهف

سوره کهف(الكهف)، آیه ۷۸ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۰۲

قَالَ هَٰذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِع عَّلَيْهِ صَبْرًا

او گفت: «اینک زمان جدایی من و تو فرا رسیده؛ اما بزودی راز آنچه را که نتوانستی در برابر آن صبر کنی، به تو خبر می‌دهم.

معنی کلمات و عبارات
«فِرَاقُ»: جدائی. از یکدیگر جدا شدن و دور گشتن. «تَأْوِیلِ»: تبیین و توجیه. بیان حکمت و راز کار.
نزول
نکات آیه
۱- سومین تخلّف موسى(ع) از عهد خویش با خضر(ع) (مطرح ساختن گرفتن مزد)، آغاز جدایى آن دو از هم بود. «قال لو شئت لتّخذت ... قال هذا فراق بینى و بینک» در باره این که «هذا» اشاره به چیست، احتمالاتى وجود دارد، از جمله این که اشاره به قول موسى(ع) باشد; یعنى، هذا القول سبب فراق بیننا ۲- ناتوانى موسى(ع) از تحمّل کارهاى خضر(ع)، در پى سومین سؤال و اعتراض او، به اثبات رسید. «قال هذا فراق بینى و بینک سأنبّئک بتأویل ما لم تستطع علیه صبرًا» ۳- خضر(ع)، پس از آخرین تخلّف موسى، براى جدا شدن از او، دلیل موجه و عذر پذیرفته شده داشت. «بلغت من لدنّى عذرًا ... قال لو شئت لتّخذت علیه أجرًا . قال هذا فراق بینى و بینک» ۴- خضر، موسى(ع) را مطمئن ساخت که اسرار کارهاى شگفت خویش را پیش از جدایى، براى او بازگو خواهد کرد. «سأنبّئک بتأویل ما لم تستطع علیه صبرًا» ۵- درجات تحمّل و نیز نوع عملکرد پیامبران و اولیا، با هم متفاوت است. «سأنبّئک بتأویل ما لم تستطع علیه صبرًا» ۶- کارهاى به ظاهر غیر قابل توجیه خضر(ع)، داراى باطن و حقیقتى درست بود. «سأنبّئک بتأویل ما لم تستطع علیه صبرًا» «تأویل» از ریشه «أوْل» و به معناى «بازگرداندن» است ودر آیه، به معناى «مآل» است و مراد، حقایق و مصالحى است که کار خضر بر اساس آن انجام پذیرفته و باید ظاهر ناخوشایند کار خضر(ع) را به آن مصالح بازگرداند. ۷- علمى که موسى(ع) در پى آموختن آن از خضر(ع) بود، علم تأویل و تحلیل حوادث و شناخت حقایق پشت پرده رخدادها بود. «هل أتّبعک على أن تعلّمن ممّا علّمت ... سأنبّئک بتأویل ما لم تستطع علیه صبرًا» ۸- روشِ آموختنِ علم تأویل حوادث و شناخت علل اصلى رخدادهاى هستى، روشى تجربى و عملى است. «سأنبّئک بتأویل ما لم تستطع علیه صبرًا» ۹- موسى(ع) بر روش آموختن علم تأویل حوادث، شکیبایى نداشت. «سأنبّئک بتأویل ما لم تستطع علیه صبرًا» ۱۰- برخوردارى از علم تأویل و تحلیل حوادث و مصاحبت با عالمانى مانند خضر(ع)، نیازمند صبرى برتر از صبر موسى(ع) و طاقتى افزون تر از طاقت او است. «سأنبّئک بتأویل ما لم تستطع علیه صبرًا»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
  • اطمینان دادن خضر(علیه السلام) به موسی(علیه السلام)، درباره اگاه کردن او به تاویل کارهایش+۳ آیه
  • موسی(علیه السلام)، در پی اموختن علم تاویل از حضرت خضر(علیه السلام)+۱ آیه
  • ضرورت اجرای وظیفه، براساس فرمان خداوند و پرهیز از اِعمال نظر شخصی+۳ آیه
  • جهل به راز حوادث پیش امده، از عوامل ناشکیبایی و اعتراض+۸ آیه
  • اعلام جدایی خضر(علیه السلام) از موسی(علیه السلام)، پس از اعتراض او به مزد نگرفتن در برابر تعمیر دیوار+۱ آیه
  • جدایی خضر(علیه السلام) از موسی(علیه السلام)، در قبال وفا نکردن موسی(علیه السلام) به تعهدات خویش+۲ آیه
  • خضر(علیه السلام) بیان کننده تاویل کارهای شگفت خود به موسی(علیه السلام)، پس از اعلام جدایی از وی+۱ آیه
  • اگاهی خضر(علیه السلام)، از حکمت و فلسفه رفتارهای خویش
  • وعده خضر(علیه السلام) به موسی(علیه السلام)، در تبیین بخشی از اسرار کارهای خود به او+۱ آیه
  • اثبات راستگویی خضر(علیه السلام) و درستی پیش بینی او، از شکیبا نبودن موسی(علیه السلام) بر اقدامات وی+۷ آیه
  • کارهای خضر(علیه السلام)، دارای اسرار و مصالح نهفته+۱۶ آیه
  • سؤال زود هنگام موسی(علیه السلام) از خضر(علیه السلام)، موجب محرومیّت از مصاحبت با وی+۳ آیه
  • سؤال زود هنگام موسی(علیه السلام) از خضر(علیه السلام)، موجب محرومیّت از مصاحبت با وی+۵ آیه
  • بی صبری موسی(علیه السلام) در برابر کارهای به ظاهر ناصحیح خضر(علیه السلام)+۷ آیه
  • عدم اگاهی موسی(علیه السلام) از راز کارهای خضر(علیه السلام)علّت بی صبری او+۴ آیه
  • جدا شدن خضر(علیه السلام) از موسی(علیه السلام) به دلیل بی صبری او در برابر کارهای وی+۲ آیه
  • جهل به راز حوادث پیش امده از عوامل بی صبری و اعتراض+۵ آیه
  • ناتوانی موسی(علیه السلام)، در همراهی خضر(علیه السلام)+۹ آیه
  • عذر قابل قبول خضر(علیه السلام) برای جدایی از موسی(علیه السلام)، پس از اخرین تخلّف او+۱ آیه
  • تعجیل و شتاب، از افات علم+۴ آیه
  • موسی(علیه السلام) در پی دستیابی به علم تاویل و تحلیل حوادث از خضر(علیه السلام)+۱ آیه
  • امکان فراگیری علم غیب، برای برخی انسانها+۳ آیه
  • سفر موسی(علیه السلام) و یوشع برای ملاقات خضر(علیه السلام)داستانی شایسته یاداوری+۱ آیه
  • بیصبری موسی علیه السلام در برابر کارهای شگفتانگیز خضر علیه السلام+۷ آیه
  • عدم اگاهی موسی علیه السلام از راز کارهای خضر علیه السلام، علت بیصبری او+۲ آیه
  • جداشدن خضر علیه السلام از موسی علیه السلام، به دلیل بیصبری او در برابر کارهای وی+۲ آیه
  • وعده خضر به موسی علیه السلام در تبیین بخشی از اسرار کارهای خود به او+۱ آیه
واژه‌ها