سوره لیل(الليل)، آیه ۱۸ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۶
معنی کلمات و عبارات
«یَتَزَکَّی»: خود را پاک میدارد و پاکیزه میکند. حال یا بدل از فاعل است.
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۱۷ و ۱۸
عروة گوید: درباره ابوبکر نازل شده زیرا هفت برده اى را که معذب و گرفتار در دست خریدار خود بوده اند، ابتیاع نموده و آزاد کرد.
تفاسیر ابن ابى حاتم و کشف الاسرار از عامه.
نکات آیه
۱ - اهل سخاوت و انفاق که با گذشت از ثروت خویش، به تزکیه نفس مى پردازند، با تقواترین مردم اند. «الأتقى . الذى یؤتى ماله یتزکّى»
جمله «یتزکّى» حال است و فعل «زکا»; یعنى، نمو کرد و صالح شد و نیز به خالص هر چیز و آنچه به منظور پاک کردن ثروت پرداخته مى شود، زکات گفته مى شود (قاموس). بنابراین باب تفعّل آن - که بر تکلّف دلالت دارد، یا به معناى با زحمت خود را رشد دادن و شایسته ساختن است و یا مراد از آن پرداختن زکات مال با جدیّت تمام است. برداشت یاد شده، ناظر به معناى اول است.
۲ - پرداخت زکات، برترین مصداق تقوا است. «الأتقى . الذى یؤتى ماله یتزکّى»
۳ - سخاوت مندى و انفاق گرى مداوم، از ویژگى هاى با تقواترین افراد است. «الأتقى . الذى یؤتى ماله یتزکّى»
تداوم، از مضارع بودن فعل «یؤتى» استفاده شده است.
۴ - جود و انفاق و صرف اموال شخصى خود براى رضاى خداوند، زمینه ساز پاک سازى نفس و مایه پاکى ثروت است. «الذى یؤتى ماله یتزکّى»
آیات بعد، انگیزه انفاق گرانِ با تقوا را، جلب رضایت خداوند معرفى کرده است.
۵ - دورى از آتش دوزخ، وعده خداوند به اهل زکات و انفاق «و سیجنّبها الأتقى . الذى یؤتى ماله یتزکّى»
۶ - انفاق، در صورتى نشان تقواپیشگى است که به قصد تزکیه نفس و پاک سازى ثروت انجام گیرد. «الأتقى . الذى یؤتى ماله یتزکّى»
۷ - اعتبار مالکیت شخصى در اسلام «ماله»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۲–۲۱ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۲–۲۱ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۲–۲۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۲۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تداوم انفاق متقینتداوم سخاوت متقینتزکیه انفاقگرانتزکیه سخاوتمندانتقوای انفاقگرانتقوای سخاوتمنداندلایل تقواوعده نجات به انفاقگرانوعده نجات به مؤدیان زکاتمراتب متقینمالکیت شخصیوعده نجات از جهنمویژگیهای متقینشرایط انفاقتعالیم اسلامزمینه تزکیهموارد تقوااهمیت تزکیهاخلاص در انفاقاهمیت زکاتآثار انفاقوعده های خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۳)
- اخلاص، شرط ارزشمندی انفاق+۷ آیه
- اخلاص در انفاق سبب برخورداری از خشنودی خدا در اخرت+۳ آیه
- تزکیه روح و روان از اثار انفاق خالصانه+۲ آیه
- انفاق از مال موجب رسیدن به مقام پرهیزکارترین افراد+۱ آیه
- اخلاص در انفاق از ویژگیهای با تقواترین افراد+۳ آیه
- انفاق خالصانه موجب رسیدن به مقام رضا در اخرت+۱ آیه
- اخلاص، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۸ آیه
- انفاق، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۶ آیه
- تقوا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۴ آیه
- انفاق به انگیزه تزکیه نفس، مایه رضایت خاطر از پاداش الهی+۱ آیه
- انفاق به انگیزه تزکیه نفس، عامل دور ماندن از اتش دوزخ+۲ آیه
- انفاق در راه رضای خدا، زمینه تزکیه و پاکی انسان+۱ آیه
- تقواپیشگی، زمینهساز بهرهمندی از پاداش الهی در اخرت+۴ آیه
- انفاق مال در راه خدا، از اوصاف متّقین+۴ آیه
- هر انسانی، دارای حق ملکیّت مشروع
- مطلوبیّت تزکیه و خودسازی (دوری از صفات زشت و اراسته شدن به صفات نیک)+۷ آیه
- وجوب پرداخت زکات+۴ آیه
- مشروع بودن مالکیّت خصوصی
- توجّه به ربوبیّت خداوند، برانگیزنده انسان به اخلاص، در اعمال خود+۱ آیه
- اخلاص در انفاق مال، زمینه ساز رسیدن تقواپیشگان به مقام رضا از خداوند+۳ آیه
- انفاق خالصانه تقوا پیشگان، زمینه ساز راضی شدن انان از خداوند+۴ آیه
- تقوای الهی، زمینه ساز بهره مندی تقواپیشگان از مقام رضا+۳ آیه
- اخلاص در انفاق زمینه ساز رسیدن رضایت مندی تقواپیشگان+۳ آیه
- انفاق همراه با تقوا و اخلاص، زمینه رسیدن به رضایت از خداوند+۳ آیه
- پرداخت زکات، از جمله اسباب کارساز برای دور ماندن از عذاب و مخاطرات روز قیامت+۴ آیه
- پرداخت زکات، از مهم ترین تکالیف شریعت الهی و ارکان عملی ان+۵ آیه
- پرداخت زکات، از نشانه های بارز متقین+۲ آیه
- وجوب پرداخت زکات+۴ آیه
- سخاوتمندی و بخشش مداوم، از ویژگیهای با تقواترین افراد+۱ آیه
- بخل و امساک مال، پیامد شقاوت و تیره بختی انسان+۴ آیه
- انفاق مال با نیت پاک و اخلاص، مانع شقاوت انسان+۴ آیه
- تزکیه نفس، از موانع گرفتاری انسان به شقاوت+۳ آیه
- انفاق همراه با قصد تزکیه نفس، نشانه تقوا پیشگی+۱ آیه
- تزکیه و تطهیر نفس، در گرو نیّت خالص و قصد قربت+۱ آیه
- خودداری از صرف مال در راه طهارت نفس، نشانه بالاترین درجه شقاوت+۲ آیه
- پرداخت صدقه، موجب تزکیه نفس انسان+۱ آیه
- وجوب پرداخت زکات+۳ آیه
- انفاقکنندگان طالب وجهاللّه به دور از اتش دوزخ+۳ آیه
- تقواپیشگان، طلبکننده وجهاللّه+۲ آیه
- انفاق مال به قصد وجهاللّه، نشانه برخورداری از برترین درجه تقوا+۲ آیه
- بذل مال به قصد وجهاللّه، مایه تزکیه نفس+۱ آیه
- تزکیه نفس، در گرو داشتن قصد وجهاللّه و نیّت خالص+۱ آیه
- خشنود شدن طالبان وجهاللّه، از پاداشهای خداوند+۲ آیه