سوره نبأ(النبإ)، آیه ۱۹ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۲
معنی کلمات و عبارات
«فُتِحَتْ»: باز گردید. گشوده شد. ذکر فعل به صورت ماضی برای تحقّق است. مراد از باز شدن آسمان، اشاره به متلاشی شدن کرات آسمانی است که آن اندازه در آنها شکافها ایجاد میگردد که گوئی سرتاسر آن تبدیل به درها و دروازههائی شده است (نگا: انشقاق / انفطار / . به تعبیر دیگر، در آن روز نظم کائنات بهم میخورد و کرات ما به کرات دیگری تغییر شکل میدهند (نگا: ابراهیم / ). شاید اشاره به این هم باشد که در چنین روزی، دروازههای عالم بالا باز و وسائل پرواز انسانها آماده و آسان میگردد و گذرگاههای بهشت و دوزخ نمایان، و درهای بهشت و دوزخ به روی مردمان باز و گشوده میگردد، و درها و دروازههائی جز درها و دروازههای این دو مکان برای آدمیزادگان وجود ندارد (نگا: زمر / و و ، رعد / ، نحل / ، ص / ).
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - آسمان در نخستین مراحل برپایى قیامت، به فضایى باز و خالى از موانع عبور تبدیل خواهد شد. «و فتحت السماء فکانت أبوبًا»
مبالغه موجود در تعبیر «فکانت أبواباً» در تعبیر «فکانت ذات أبواب» نیست; زیرا در تعبیر اول، گویا آسمان - به جهت فراوانى راه عبور - چیزى جز همان درب ها نیست. جمله «فتحت السماء» عطف بر «ینفخ» و یا حال براى فاعل «تأتون» است. در هر دو صورت، حوادث آغازین قیامت را بیان مى کند.
۲ - درجات بالا در قیامت، انواع گوناگون دارد و براى صعود به آن راه هاى فراوانى به وجود خواهد آمد. «و فتحت السماء فکانت أبوبًا»
در سوره اعراف، آیه ۴۰ آمده است: درب هاى آسمان به روى تکذیب گران و مستکبران گشوده نمى شود و آنان وارد بهشت نخواهند شد. بنابراین باز شدن آسمان و تعدد درهاى آن در این آیه، ممکن است ناظر به نقطه مقابل آن باشد; یعنى براى ورود بهشتیان به بهشت، درب هاى گوناگون باز شده و راه هاى فراوانى به وجود خواهد آمد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۴۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۷–۲۰ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۷–۲۰ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۷–۲۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۷–۳۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۹