سوره نحل(النحل)، آیه ۷ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۸
وَ تَحْمِلُ أَثْقَالَكُمْ إِلَى بَلَدٍ لَمْ تَكُونُوا بَالِغِيهِ إِلاَّ بِشِقِ الْأَنْفُسِ إِنَ رَبَّكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ
آنها بارهای سنگین شما را به شهری حمل میکنند که جز با مشقّت زیاد، به آن نمیرسیدید؛ پروردگارتان رؤوف و رحیم است (که این وسایل حیات را در اختیارتان قرار داده)!
معنی کلمات و عبارات
«بَلَدٍ»: ناحیه و سرزمین، اعم از آباد و غیرآباد. «بَالِغِیهِ»: رسندگان بدان. «شِقِّ»: به رنج افکندن. به مشقّت انداختن.
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱- حمل بارهاى سنگین و طاقت فرساى انسان به شهرها و مناطق بسیار دوردست، از فواید خلقت شتر است «و الأنعم خلقها لکم ... و تحمل أثقالکم إلى بلد لم تکونوا بلغیه إلاّ بشقّ الأنفس»
مراد از «بلد لم تکونوا بالغیه» جاهاى بسیار دوردست و سختى است که انسان بدون مشقت و سختى نمى تواند به آن جا برسد و «أنعام» اگرچه به معناى «گاو، شتر و گوسفند» است; ولى چون در بین دامها تنها شتر اوصاف مذکور در آیه (باربرى به نقاط دوردست) را دارد، ضمیر «تحمل» به صورت «استخدام» به «شتر» - که از جمله انعام مذکور در دو آیه قبل است - باز مى گردد.
۲- شتر وسیله حمل و نقل و تبادل کالاهاى تجارتى در عصر بعثت بوده است. «و تحمل أثقالکم إلى بلد لم تکونوا بلغیه إلى بشقّ الأنفس»
۳- قدرت فوق العاده شتر در پیمودن راههاى طولانى و دشوار و حمل بارهاى سنگین «و تحمل أثقالکم إلى بلد لم تکونوا بلغیه إلاّ بشقّ الأنفس»
۴- جواز استفاده از حیوانات و دامها جهت حمل بار و کالا «و تحمل أثقالکم إلى بلد لم تکونوا بلغیه إلاّ بشقّ الأنفس»
۵- خداوند، رؤوف و رحیم (مهربان) است. «إن ربّکم لرءوف رحیم»
۶- رأفت و رحمت خداوند، جلوه اى از مقام ربوبیت اوست. «إن ربّکم لرءوف رحیم»
۷- آفرینش دامها، در جهت منافع و بهره ورى انسان، نشانه اى از رأفت و رحمت خداست. «و الأنعم خلقها لکم ... و لکم فیها جمال ... و تحمل أثقالکم ... إن ربّکم لرءوف رحیم»
۸- خداوند با آفرینش دامها، زمینه هاى آسایش و رفع مشقتهاى آدمیان را فراهم ساخته است. «و الأنعم خلقها لکم ... و تحمل أثقالکم ... إن ربّکم لرءوف رحیم»
۹- بهره ورى انسان از مواهب الهى و رفع سختیهاى او، مطلوب خداوند است. «و الأنعم خلقها لکم ...لکم فیها دفءٌ و منفع ... و تحمل أثقالکم ... إن ربّکم لرءوف رحیم»
۱۰- آفرینش جهان و انسان و برآوردن نیازهاى او، مقتضاى رأفت و رحمت پروردگار است. «خلق السموت ... تعلى عمّا یشرکون ... خلق الإنسن ... إن ربّکم لرءوف رحیم»
۱۱- آفرینش موجودات و تأمین نیازمندیهاى جسمى و روحى آنان، دلیل بر توحید ربوبى و خالقیت خداوند است. «خلق السموت ... تعلى عمّا یشرکون ... خلق الإنسن ... و الأنعم خلقهالکم ... إن ربّکم لرءوف رحیم»
آوردن کلمه «ربّ» بعد از بیان آفرینش آسمانها و زمین و آفرینش انسان و حیوانات از سوى خداوند، بیانگر توحید ربوبى است; کما اینکه اسناد آفرینش همه موجودات به خود بیان توحید در خالقیت است.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳–۷ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷
روایات و احادیث
موضوعات
دستهبندی موضوعی
باربری با چهارپایانتأمین نیازهای مادی موجوداتتأمین نیازهای معنوی موجوداترفع سختیزمینه تأمین نیازهازمینه خلقت آفرینششتر در صدراسلامقدرت شترویژگیهای شترباربری با شتراحکام حیواناتزمینه رفع سختیوسایل حمل و نقلنشانه های مهربانی خداآثار مهربانی خدارؤوففلسفه خلقت چهارپایاناستفاده از چهارپایاناستفاده از نعمتفواید شترخلقت موجوداتتوحید در خالقیتدلایل توحید ربوبیمهربانی خداآثار رحمت خدانشانه های رحمت خدااحکامرحیمرحمت خدامشیت خدانشانه های ربوبیت خداافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۵)
- احتجاج خداوند با مشرکان، برای اثبات تحقّق وعده قیامت و عذاب، به خالقیّتِ هستی از سوی خود و در اختیار قرار دادن امکانات ان برای انسان+۳ آیه
- خداوند، برطرفکننده همه نیازهای مادّی انسان در طبیعت+۳ آیه
- افرینش انعام برای استفاده اسایش و رفع مشقّت از ادمیان+۵ آیه
- وجود منافع و فواید متعدّد در انعام برای انسان+۶ آیه
- وجود منافع فراوان در انعام برای انسان، نشات گرفته از رافت و رحمت خداوند به انسان+۱ آیه
- بهرهگیری از انعام جهت حمل کالا به شهرهای دور+۱ آیه
- افرینش انعام جهت حمل بار، نشانه رافت و رحمت خداوند به انسانها+۱ آیه
- باربری انعام از شهری به شهری، وسیله کاستن مشقّتهای انسان+۱ آیه
- حمل کالا به وسیله انعام در جهت براوردهشدن نیازهای انسان در سیر و سفر و داد و ستد+۳ آیه
- تربیت انسانها، از جانب خداوند+۲ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
- افرینش الاغ، ابزار زینت سوارکاری و حمل بارهای سنگین+۲ آیه
- تدبیر انسانها با اماده ساختن علل و اسباب ان از ناحیه خدا، دلیل انحصار الوهیّت به خدا+۲ آیه
- خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۳ آیه
- جواز استفاده از حیوانات و دامها، جهت حمل بار و کالا+۱ آیه
- دسته ای از چهارپایان، وسایلی برای حمل و نقل زمینی+۸ آیه
- مشقّت بار بودن حمل و نقل کالاها به شهرها به وسیله انسان، در صورت نبود وسایل حمل و نقل (چهارپایان)+۱ آیه
- افرینش وسایل حمل و نقل برای انسان، برخاسته از ربوبیّت، رافت و رحمت خدا به انسان+۱ آیه
- رحمت خداوند بر بندگان، برخاسته از ربوبیّت او+۲ آیه
- ربوبیّت خدا، مقتضی مهربانی نسبت به بندگان+۲ آیه
- افرینش انعام، در جهت منافع و بهرهوری انسان، جلوه ای از رحمت الهی+۲ آیه
- وسایل حمل و نقل، مایه رفاه انسانها+۱۰ آیه
- رؤف / اسماوصفات+۳ آیه
- بهرهوری انسان از مواهب الهی و رفع سختیهای او، مطلوب خداوند+۲ آیه
- خلقت چهارپایان از سوی خدا، زمینه اسایش و رفع سختیهای انسان+۵ آیه
- حیوانات، در خدمت انسانها، برای حمل بار انان در سفر+۱ آیه
- چهارپایان، وسیله حمل و نقل کالا میان شهرها+۱ آیه
- قدرت انعام، در پیمودن راههای طولانی و دشوار و حمل بارهای سنگین+۱ آیه
- قدرت انعام، در حمل کالاها و سواری دادنها، در راستای تامین نیازهای انسان، در سیر و سفر+۱ آیه
- قدرت انعام در باربری و پیمودن راههای طولانی، وسیله ای برای کاستن مشقّتهای انسان+۱ آیه
- قدرت انعام، در باربری و پیمودن راهها، نشانه ای از رافت و رحمت خداوند به انسانها+۱ آیه
- اسبان، دارای قدرت برای حمل و جابه جایی بارهای سنگین+۲ آیه
- قاطران، دارای قدرت برای حمل و جابه جایی بارهای سنگین+۲ آیه
- برخورداری قاطران از قدرت بر حمل و نقل بارهای سنگین برای انسانها، برخاسته از رافت و رحمت پروردگار+۲ آیه
- خران، دارای قدرت برای حمل و جابه جایی بارهای سنگین+۲ آیه