آیه ۸ سوره نحل

سوره نحل(النحل)، آیه ۸ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۸

وَ الْخَيْلَ وَ الْبِغَالَ وَ الْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوهَا وَ زِينَةً وَ يَخْلُقُ مَا لاَ تَعْلَمُونَ

همچنین اسبها و استرها و الاغها را آفرید؛ تا بر آنها سوار شوید و زینت شما باشد، و چیزهایی می‌آفریند که نمی‌دانید.

معنی کلمات و عبارات
«الْخَیْلَ»: گلّه اسبان. عطف بر واژه (أَنْعامَ) در آیه پنجم است. «الْبِغَالَ»: جمع بَغْل، استرها. «الْحَمِیرَ»: جمع حِمار، الاغها. «زینَةً»: عطف بر محلّ (لِتَرْکَبُوهَا) و هر دو مفعول‌له هستند. «یَخْلُقُ مَا لا تَعْلَمُونَ»: مراد ماشینها و هواپیماها و سفینه‌های فضائی و قطارها و دیگر وسائل و مرکبهای سریع‌السیری است که مولود استعدادی است که خدا به انسانها داده است.
نزول
نکات آیه
۱- خداوند خالق و آفریننده اسب، استر و الاغ است. «و الأنعم خلقها لکم ... و الخیل و البغال و الحمیر» ۲- اسب، استر و الاغ به منظور سوار شدن، زینت بودن و تجمل آفریده شده است. «و الخیل و البغال و الحمیر لترکبوها و زینة» ۳- استفاده از اسب، استر و الاغ براى سوارى و تجمل، جایز است. «و الخیل و البغال و الحمیر لترکبوها و زینة و یخلق ما لاتعلمون» ۴- چهارپایان برطرف کننده نیازهاى مادى و روحى مردم جزیرة العرب بوده اند. «و الأنعم خلقها لکم فیها دفءٌ و منفع و منها تأکلون . و لکم فیها جمال ... لترکبوها و زینة» «دفءٌ»، «منافع»، «منها تأکلون» و «ترکبوها» بیانگر نیازهاى مادى و «جمال» و «زینة» بیانگر نیازهاى روحى و روانى است. ۵- خداوند، پیوسته موجوداتى را پدید مى آورد که انسانها به آنها آگاهى ندارند. «خلق السموت و الأرض ... خلق الإنسن ... و الأنعم خلقها لکم ... و یخلق ما لاتعلمون» از اینکه «خلق» را در فرازهاى قبلى به صورت ماضى و در عبارت اخیر به صورت مضارع به کار برده است، مطلب فوق برداشت مى شود. ۶- پیشگویى قرآن درباره اختراع وسایل پیشرفته و جدید براى حمل و نقل، مسافرت و سایر وسایل آسایشى و رفاهى انسان «و الأنعم خلقها لکم فیها دفءٌ و منفع ... و لکم فیها جمال ... لترکبوها و زینة و یخلق ما لاتعلمون» متعلق «یخلق» نامعلوم و فواید آن محذوف است، ولى با توجه به فوایدى که براى اشیاى خلق شده ذکر کرده، مى توان حدس زد که فواید مخلوقهاى جدید نیز در راستاى بهره ورى انسان است. ۷- علم و آگاهى انسان محدود است. «و یخلق ما لاتعلمون» ۸- آفرینش و ایجاد، امرى دائم و مستمر است. «خلق ... خلق ... خلقها ... و یخلق ما لاتعلمون» آوردن «یخلق» به صورت مضارع مى تواند بیانگر این مطلب باشد که آفریدگارى خداوند عمل مستمرى است و منحصر به آنچه در گذشته آفریده، نیست. ۹- خوردن گوشت دامها (گاو، گوسفند و شتر) در میان مردم عصر بعثت، امرى رایج و متداول بوده است. «و الأنعم خلقها لکم ... و منها تأکلون ... و الخیل و البغال و الحمیر لترکبوها و زینة» با توجه به اینکه در ردیف منافع انعام (گاو، شتر و گوسفند) استفاده از گوشت آنها ذکر شده ، ولى براى اسب، استر و الاغ چنین استفاده اى بیان نگردیده و از طرفى این آیات در صدد برشمردن نعمتهاست و تا زمانى که استفاده از چیزى متداول نباشد نعمت بر آن صدق نمى کند، معلوم مى شود که خوردن گوشت گاو، گوسفند و شتر متداول بوده; ولى خوردن گوشت اسب، استر و الاغ متداول نبوده است. ۱۰- خوردن گوشت اسب، استر و الاغ در میان مردم عصر بعثت متداول نبوده است. «و الأنعم خلقها لکم ... و منها تأکلون ... و الخیل و البغال و الحمیر لترکبوها و زینة» ۱۱- به کارگیرى شتر براى باربرى و اسب، استر و الاغ براى سوارى، استفاده کردن مناسب از آنهاست. «و الأنعم ... و تحمل أثقالکم إلى بلد لم تکونوا بلغیه ... و الخیل و البغال و الحمیر لترکبوها» با توجه به اینکه در ضمن منافع شتر، باربرى را ذکر کرد و از سوارى یاد نکرد و در رابطه با اسب، استر و الاغ، سوارى را ذکر کرد و از باربرى یاد نکرد، مطلب فوق برداشت شد.
تفسیر (۱۱)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۴)
  • اسب، قاطر و الاغ، مخلوق خدا و ایههای قدرت او
  • احتجاج خداوند با مشرکان، برای اثبات تحقّق وعده قیامت و عذاب، به خالقیّتِ هستی از سوی خود و در اختیار قرار دادن امکانات ان برای انسان+۴ آیه
  • اسب، حیوانی ارزشمند+۲ آیه
  • خداوند، افریدگار اسب+۱ آیه
  • اسب، مایه زینت زندگی
  • اسب، وسیلهای برای سواری انسان
  • متداول نبودن خوردن گوشت اسب در صدر اسلام
  • اسب، نعمتی برای انسان+۱ آیه
  • استر، نشانه و ایه خدا+۲ آیه
  • خداوند، افریننده استر
  • استر، از وسایل زینتی برای ادمیان
  • افرینش استر، جهت استفاده سواری برای انسان
  • استر، از نعمتهای خدا+۱ آیه
  • خداوند، افریننده الاغ برای سواری انسان+۱ آیه
  • الاغ، مایه زینت و جمال در زندگی انسانها
  • الاغ، مرکبی مناسب برای سواری
  • متداول نبودن استفاده از گوشت الاغ در عصر بعثت+۱ آیه
  • الاغ، از نعمتهای الهی برای انسان+۱ آیه
  • خداوند، برطرفکننده همه نیازهای مادّی انسان در طبیعت+۵ آیه
  • انسان، نااگاه از وجود بعضی مخلوقات خداوند+۱ آیه
  • محدودبودن اگاهیهای انسان+۱ آیه
  • گرایش فطری انسان به زیباییها+۱ آیه
  • افریده شدن اسب، برای سوار شدن بر پشت انان و تجمّل
  • افریده شدن استر، برای سوار شدن بر پشت ان و زیباییِ زندگی
  • افریده شدن الاغ، برای سوار شدن بر پشت ان و زیباییِ زندگی
  • افرینش اسبان سواری، ابزار زینت برای زندگی انسانها+۱ آیه
  • افرینش الاغ، ابزار زینت سوارکاری و حمل بارهای سنگین+۲ آیه
  • افرینش استر، برای زیبایی زندگی انسان+۱ آیه
  • خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۴ آیه
  • جهل انسان به مخلوقات جدید خدا، در اینده
  • نااگاهی انسان، از ایجاد مرکبهای جدید در اینده
  • جواز استفاده از انعام، جهت سواری+۲ آیه
  • جواز استفاده از انعام و چهارپایان، جهت زینت و تفریح+۲ آیه
  • جواز استفاده از حیوانات، جهت زینت در زندگی
  • اسب، از وسایل حمل و نقل زمینی
  • قاطر، وسیله ای برای حمل و نقل و سواری زمینی
  • الاغ، وسیله ای برای حمل و نقل
  • پیشگویی قران، درباره اختراع وسایل جدید حمل و نقل+۱ آیه
  • وسایل حمل و نقل، از نعمتهای الهی برای انسان+۷ آیه
  • بهره مندی انسان از انواع نعمتها، جلوه ای از رافت خداوند+۲ آیه
  • افرینش حیوانات و چهارپایان در راستای منافع انسان، برخاسته از ربوبیّت خدا+۱ آیه
  • افرینش و ایجاد، امری دایم و مستمرّ، از سوی خداوند+۱ آیه
  • جهل و نااگاهی انسان از افرینش اشیا در اینده از جانب خداوند+۱ آیه
  • خلقت اسب، از سوی خداوند+۱ آیه
  • خلقت اسب از جانب خداوند، جهت زینت بودن ان برای انسان
  • خلقت اسب از سوی خداوند، جهت سوار شدن انسان
  • خلقت الاغ، از سوی خداوند
  • خلقت الاغ، برای زینت بودن برای انسان
  • خلقت الاغ از جانب خداوند، برای سوار شدن انسان
  • خلقت قاطر، از جانب خداوند+۱ آیه
  • خلقت قاطر، یکی از ایات الهی برای اندیشمندان+۲ آیه
  • افرینش قاطر، به منظور زینت بودن برای انسانها+۱ آیه
  • افرینش قاطر، برای سوار شدن انسانها+۱ آیه
  • خلقت انواع پدیده های شناخته شده و ناشناخته بشر از سوی خداوند+۱ آیه
  • وسایل حمل و نقل، از ابزار رفاه برای انسان+۲ آیه
  • پیشگویی قران درباره اختراع ابزار پیشرفته رفاه و اسایش انسان برای مسافرت و حمل و نقل
  • چهارپایان، مظهر رفاه و برخورداری از نعمتها+۱۰ آیه
  • وسایل حمل و نقل، مایه رفاه انسانها+۱۰ آیه
  • اسب، از عوامل زیبایی زندگی دنیا+۲ آیه
  • زیبا شدن محیط زندگی انسان، از اهداف افرینش استر+۱ آیه
  • الاغ، حیوانی زیبا و از عوامل زیبایی محیط زندگی انسان
  • خداوند، منشا زیبایی+۲ آیه
  • محدود بودن علم و ادراک بشری
  • همه مخلوقات و اشیا، در قلمرو علم و اگاهی خدا
  • گرایش فطری انسان به زیباییها+۱ آیه
  • اسبان، دارای قدرت برای حمل و جابه جایی بارهای سنگین+۲ آیه
  • قاطران، دارای قدرت برای حمل و جابه جایی بارهای سنگین+۲ آیه
  • برخورداری قاطران از قدرت بر حمل و نقل بارهای سنگین برای انسانها، برخاسته از رافت و رحمت پروردگار+۲ آیه
  • خران، دارای قدرت برای حمل و جابه جایی بارهای سنگین+۲ آیه
  • متداول بودن خوردن گوشت شتر، در میان مردم عصر بعثت+۱ آیه
  • متداول بودن خوردن گوشت گاو، در میان مردم عصر بعثت+۱ آیه
  • افرینش اسب در راستای سواری و تجمّل برای انسان، از نعمتهای الهی+۱ آیه
  • افرینش استر در راستای سواری و تجمّل برای انسان، از نعمتهای الهی+۱ آیه
  • افرینش الاغ، در راستای سواری و تجمّل برای انسان، از نعمتهای الهی+۱ آیه
واژه‌ها