آیه ۳۹ سوره ص

سوره ص، آیه ۳۹ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۵

هَٰذَا عَطَاؤُنَا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسَابٍ

এগুলো আমার অনুগ্রহ, অতএব, এগুলো কাউকে দাও অথবা নিজে রেখে দাও-এর কোন হিসেব দিতে হবে না।

معنی کلمات و عبارات
«هذَا»: این نعمتهای الهی. «أُمْنُنْ»: عطاء کن. ببخش. «أَمْسِکْ»: بازدار. مبخش. «بِغَیْرِ حِسَابٍ»: بدون این که در بخشش یا عدم بخشش محاسبه و بازخواستی باشد. عطایای الهی و داده‌های خدائی آن اندازه زیاد است که هر چه از آن ببخشی به حساب نمی‌آید.
نزول
نکات آیه
۱ - حکومت بزرگ و بى نظیر سلیمان(ع)، عطیه بزرگ الهى بود. «و هب لى ملکًا ... هذا عطاؤنا» اضافه «عطا» به ضمیر جلاله (نا) بر تعظیم دلالت مى کند. ۲ - امتنان خداوند بر سلیمان(ع)، به خاطر اعطاى حکومت عظیم و بى نظیر به ایشان «هذا عطاؤنا» ۳ - باز بودن دست سلیمان(ع)، در بخشش یا منع عطاى الهى (قدرت، مکنت و ثروت خود) به دیگران «هذا عطاؤنا فامنن أو أمسک» ۴ - عطیه الهى به سلیمان(ع) بى شمار و بسیار بود. «هذا عطاؤنا ... بغیر حساب» برداشت یاد شده براساس این نکته است که «بغیر حساب» قید براى «عطاؤنا» باشد. ۵ - سلیمان(ع) در بخشش به هر کس و به هر مقدار آزاد بود و مورد محاسبه الهى قرار نداشت. «فامنن أو أمسک بغیر حساب» برداشت یاد شده مبتنى بر این دیدگاه است که «بغیر حساب» قید براى «فامنن أو أمسک» باشد. ۶ - در منع و اعطا، تقدم با بخشش است. «فامنن أو أمسک» تقدم بخشش بر منع در آیه شریفه - با آن که سلیمان در هر دو مختار و آزاد بودند، مى تواند گویاى برداشت یاد شده باشد. ۷ - قدرت، مکنت و ثروت در صورت بودن در مسیر الهى، عطیه خداوندى است. «و هب لى ملکًا ... هذا عطاؤنا فامنن أو أمسک بغیر حساب» از تعبیر «عطاؤنا» درباره قدرت سیاسى و مکنت و ثروت سلیمان(ع) - که در مسیر رسالت الهى قرار داشت - برداشت یاد شده به دست مى آید.
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
  • استغفار پیش از دعا، زمینهساز اجابت ان+۱ آیه
  • پایهریزی و شکوفایی تمدّنهایی بزرگ، در سایه حکومتهای خدادادی رهبران الهی+۷ آیه
  • امتنان خداوند بر سلیمان(علیه السلام)، به سبب اعطای حکومت عظیم و بی نظیر+۲ آیه
  • خداوند، منشا اعطای حکومت+۶ آیه
  • حکومتِ اعطایی خداوند، نعمتی ارزشمند+۲ آیه
  • حکومت بی نظیر سلیمان(علیه السلام)، از عطایای خداوند به وی+۱ آیه
  • باد و شیاطین، مسخّر سلیمان(علیه السلام) و از ابزار رفاه در حکومت وی+۴ آیه
  • اختیارات وسیع و همه جانبه سلیمان(علیه السلام)، برای تصرّف در ملک وسیع خویش+۶ آیه
  • بهره مندی سلیمان(علیه السلام) از امکانات و مواهب بی حساب الهی+۶ آیه
  • اعطای حکومت بی نظیر به سلیمان(علیه السلام) از طرف خداوند، در پی دعای ان حضرت+۵ آیه
  • امتنان خدا بر سلیمان(علیه السلام) به سبب اعطای حکومت عظیم و بی نظیر به وی+۲ آیه
  • اجابت دعای سلیمان(علیه السلام) برای دستیابی به حکومت بی همتا، از سوی خداوند+۵ آیه
  • بخشش سلیمان(علیه السلام) به هر کس و به هر مقدار و نبودن محاسبه الهی برای وی از جانب خداوند
  • داشتن کارگزارانی جهت عمران و ساختمان سازی، از عطایای ارزشمند خداوند به سلیمان(علیه السلام)+۲ آیه
  • عمران و ابادانی در سرزمین تحت حکومت سلیمان(علیه السلام)+۵ آیه
  • غوّاصی در دریا و استخراج اشیای قیمتی از ان، نعمتی شایسته شکرگزاری+۳ آیه
  • تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۱۱ آیه
  • بهره مند شدن از قدرت و مکنت، از نعمتهای بزرگ الهی+۶ آیه
  • برخورداری از نعمتهای خداوند، از اثار مغفرت او+۴ آیه
  • ارزو کنندگان ثروت قارونی مورد امتنان خدا، به سبب محافظت انها از فرو رفتن در زمین با لطف خدا+۳ آیه
  • منّت سلیمان علیه السلام بر شیاطین و جنّ در حبس کردن انان بر انجام عمل و ازاد گذاشتن ایشان+۵ آیه
  • ارزش و برتری هبه بر امساک از ان، نزد خدا
  • مختار بودن سلیمان علیه السلام در هبه نمودن از عطایای خدا و خودداری از ان+۱ آیه
  • بازخواست نشدن سلیمان علیه السلام به علّت هبه نمودن و یا امساک از ان در قیامت+۱ آیه
واژه‌ها