آیه ۷ سوره ص

سوره ص، آیه ۷ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۳

معنی کلمات و عبارات
«الْمِلَّةِ الآخِرَةِ»: آئین دیگری. مراد آئین اهل کتاب، به ویژه مسیحیّت است که معتقد به تثلیت بوده و هستند. یا مراد آئین پدران بت‌پرست قریشیان است که ایشان را دیده و زمان ایشان نسبت به زمان نیاکانشان، واپسین بشمار است. «إِخْتِلاقٌ»: کذب محض. دروغ از پیش خود ساخته و پرداخته.
نزول

سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱ تا ۸

محمد بن یعقوب کلینى بعد از چهار واسطه از جابر و او از امام باقر علیه‌السلام نقل نماید که فرمود: ابوجهل با افرادى از قریش نزد ابوطالب آمدند و گفتند: برادرزاده ات ما و خدایان ما را آزار می‌رساند. به او بگو که از خدایان ما دست بردارد ما نیز از خداى او دست برمی‌داریم. ابوطالب کس نزد پیامبر فرستاد و او را نزد خود طلبید. پیامبر نزد ابوطالب آمد، دید در نزد او مشرکین گرد آمده اند پس از ورود فرمود: السلام على من اتبع الهدى یعنى سلام و درود بر کسانى که از هدایت حق پیروى کنند سپس نزد ابوطالب نشست. ابوطالب گفتار ابوجهل را به وى گفت، پیامبر فرمود: من کارى به آن‌ها ندارم جز این که آنان را به کلمه اى که سیادت آنان در ذکر و گفتار آنست دعوت می‌کنم. ابوجهل گفت: آن کلمه کدام است، فرمود: بگویند لا اله الّا اللّه. ابوجهل با قریش پس از شنیدن آن انگشتان خود را در گوش‌هاى خویش فروبردند و گفتند: ما تا به حال چنین کلمه اى نشنیده ایم سپس این آیات نازل شد. ابن عباس گوید: ابوطالب مریض بود، قریش نزد او آمدند در حالتى که پیامبر در نزد وى بود قریش از دست محمد نزد ابوطالب زبان به شکایت گشودند. ابوطالب به پیامبر گفت: اى برادرزاده از اینان چه می‌خواهى؟ پیامبر گفت: اى عمّ، از آن‌ها می‌خواهم که فقط یک کلمه واحدة را که به آن‌ها سیادت مى بخشد و سبب جزیه گرفتن از عجم می‌شود بر زبان جارى کنند. گفت: آن یک کلمه چیست؟ گفت: بگویند لا اله الّا اللّه. قریش گفتند: عجیب است که ما تمام خدایان ما را به یک خدا تبدیل نمائیم سپس این آیات نازل گردید.

البرهان فی تفسیر القرآن. مسند احمد و صحیح نسائى و صحیح ترمذى و حاکم صاحب المستدرک.

در آن زمان چه می‌گذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - سران کفر و شرک، پیام توحیدى پیامبراسلام را، سخنى نو ظهور و بى سابقه مى دانستند. «أجعل الألهة إلهًا وحدًا ... ما سمعنا بهذا فى الملّة الأخرة» ۲ - سران شرک و کفر، مدعى نبودن اثرى از توحید و یکتاپرستى در آخرین دین الهى (مسیحیت) «أجعل الألهة إلهًا وحدًا ... ما سمعنا بهذا فى الملّة الأخرة» «ملّة» در آیه شریفه، به معناى «دین» است و مقصود از قید «الأخرة» (پسین) در برابر «اولین» (پیشینیان) - که در آیات دیگر آمده - دین مسیحیت است. گفتنى است که مسیحیت آخرین دین پیش از اسلام در جزیرة العرب بود و کافران نیز از آن آگاهى داشتند. ۳ - سران شرک و کفر، نوپیدایى و بى سابقه بودن پیام توحیدى پیامبراسلام را در تاریخ ادیان گذشته، بهانه اى بر مخالفت خود قرار داده بودند. «ما سمعنا بهذا فى الملّة» ۴ - سران کفر و شرک، کلام توحیدى و یکتاپرستى رسول خدا را، سخنى دروغ و ساختگى مى پنداشتند. «إن هذا إلاّ اختلق» مقصود از واژه «اختلاق» - هنگامى که در وصف کلامى آورده شود - سخن ساختگى و دروغى است که سابقه نداشته باشد. ۵ - سران شرک و کفر در عصر بعثت، رهبرى فکرى و عقیدتى مردم را در دست داشتند. «و انطلق الملأ... ما سمعنا بهذا فى الملّة الأخرة إن هذا إلاّ اختلق» ۶ - سران کفر و شرک در صدراسلام، مردمى مرتجع و مخالف نوگرایى و پویایى فکرى و عقیدتى در جامعه «ما سمعنا بهذا فى الملّة الأخرة إن هذا إلاّ اختلق»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۵)
  • احتجاج اشراف و کافران صدر اسلام برای ردّ نبوّتپیامبر(صلی الله علیه واله)، به سحر و کذب و بدعت بودن دعوتهای او+۲ آیه
  • رویگردانی از مفاهیم وحیانی، پیامد منطق ارتجاعی+۸ آیه
  • تهمت جادوگری و دروغگویی سران مشرک به پیامبر(صلی الله علیه واله)، نشات گرفته از عقیده ارتجاعی انان+۱ آیه
  • بدگمانی مشرکان به دعوت پیامبر(صلی الله علیه واله)، ناشی از اندیشه ارتجاعی انان+۳ آیه
  • کفر کافران، نشاتگرفته از منطق ارتجاعی انان+۸ آیه
  • تهمتهای کافران به پیامبر(صلی الله علیه واله)، برخاسته از اندیشه ارتجاعی انان+۱ آیه
  • اشرافیگری، زمینهساز منطق ارتجاعی+۳ آیه
  • ادّعاهای اشراف مکّه، درباره ناشناخته بودن دعوتهای توحیدی پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • اشراف صدر اسلام، متّهمکننده پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)به دروغپردازی+۱ آیه
  • اشراف قریش، مانع رسالت تبلیغی پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
  • پافشاری مشرکان عصر بعثت، بر مَرام بتپرستی+۹ آیه
  • منافع مادّی و سلطهگری اشراف، منشا تعصّب انان به معبودانباطل و مخالفت با ایین پیامبران+۲ آیه
  • پیروی مشرکان صدر اسلام از پدران جاهل خود، مایه اعراض انان از احکام و مقرّرات اسلام+۵ آیه
  • تقلید کورکورانه، مانع پذیرش توحید+۴ آیه
  • تقلید از گذشتگان، موجب شرکورزی به خدا+۵ آیه
  • کفرورزی به رسالت انبیا، اثر تقلید از نیاکان+۱۱ آیه
  • پیروی کورکورانه از نیاکان، مایه محرومیّت از رشد فکری و درک معارف الهی+۱۱ آیه
  • تقلید کورکورانه اقوام گذشته از نیاکان خود، علّت مخالفت با دعوت انبیا+۹ آیه
  • تقلید از نیاکان، باعث اصرار و بقای اشراف صدر اسلام بر شرک خود+۱ آیه
  • کافران، از تکذیبکنندکان انبیا و تعالیم وحی+۲ آیه
  • مشرکان، از منکران و مکذبان توحید و خدای یگانه+۳ آیه
  • اعتقاد به معبود یگانه در برابر معبودهای متعدّد، شگفتاور و ناشناخته برای مشرکان+۲ آیه
  • تقلید کورکورانه از نیاکان، مانع پذیرش پیام توحید+۵ آیه
  • پافشاری مردم عصر جاهلیّت، بر مرام بتپرستی+۹ آیه
  • مشرکان عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)، گروهی همسو با احزاب پیشین، در تکذیبگری+۳ آیه
  • مشرکان عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)، گروهی همسو با احزاب پیشین در تکذیبگری+۳ آیه
  • نزول قران بر محمّد(صلی الله علیه واله) از میان مشرکان، مورد پرسش انکاری انان از ان حضرت+۳ آیه
  • اصرار اشراف و کافران بر شرکورزی خویش+۵ آیه
  • تقلید کورکورانه از پدران، موجب شرکورزی به خدا+۱۱ آیه
  • مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۳ آیه
  • لجاجت سران شرک بر معبودان خویش+۱ آیه
  • شک و تردید اشراف مشرک مکّه در وحیانیّت قران، موجب تهدید انان از سوی خداوند به عذاب+۲ آیه
  • شک و تردید در اصل نزول وحی و الهی بودن قران، موجب مقابله سران کفر و شرک با پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • قوّه شنوایی، از ابزار شناخت حسّی و راهی برای ادراکات عقلی انسان+۱ آیه
  • تقلید کورکورانه از نیاکان، مانع شناخت حقایق+۶ آیه
  • منطق ارتجاعی، سبب بقای کافران بر کفر خود+۹ آیه
  • تقلید کورکورانه از نیاکان، عامل کفرورزی+۴ آیه
  • تهمتهای کافران به پیامبر(صلی الله علیه واله)، برخاسته از اندیشه ارتجاعی انان+۱ آیه
  • تفکّر ارتجاعی کافران عصر بعثت، مایه رویگردانی از قران و دعوت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
  • تقلید کورکورانه کافران، از گذشتگان خود+۱۲ آیه
  • تکبّر کافران در معاشرت با دیگران+۵ آیه
  • متّهم شدن پیامبر صلی الله علیه و اله به دروغپردازی، از سوی اشراف+۱ آیه
  • دفاع خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله، با ردّ اتّهام دروغگویی از ان حضرت و وعده عذاب به افترازنندگان+۲ آیه
  • تکذیب و انکار رسالت پیامبر صلی الله علیه و اله، از سوی ابوزمعه+۲ آیه
  • شرکامیز بودن ایین نصارا و هدایتگر نبودن ان
واژه‌ها