آیه ۷ سوره ص

سوره ص، آیه ۷ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۳

مَا سَمِعْنَا بِهَٰذَا فِي الْمِلَّةِ الْآخِرَةِ إِنْ هَٰذَا إِلَّا اخْتِلَاقٌ

(Kami tidak pernah mendengar hal ini dalam agama yang terakhir) maksudnya, agama Nabi Isa. (Tiada lain) tidak lain (ini hanyalah dusta yang diada-adakan) hal yang dibuat-buat saja.

معنی کلمات و عبارات
«الْمِلَّةِ الآخِرَةِ»: آئین دیگری. مراد آئین اهل کتاب، به ویژه مسیحیّت است که معتقد به تثلیت بوده و هستند. یا مراد آئین پدران بت‌پرست قریشیان است که ایشان را دیده و زمان ایشان نسبت به زمان نیاکانشان، واپسین بشمار است. «إِخْتِلاقٌ»: کذب محض. دروغ از پیش خود ساخته و پرداخته.
نزول

سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱ تا ۸

محمد بن یعقوب کلینى بعد از چهار واسطه از جابر و او از امام باقر علیه‌السلام نقل نماید که فرمود: ابوجهل با افرادى از قریش نزد ابوطالب آمدند و گفتند: برادرزاده ات ما و خدایان ما را آزار می‌رساند. به او بگو که از خدایان ما دست بردارد ما نیز از خداى او دست برمی‌داریم. ابوطالب کس نزد پیامبر فرستاد و او را نزد خود طلبید. پیامبر نزد ابوطالب آمد، دید در نزد او مشرکین گرد آمده اند پس از ورود فرمود: السلام على من اتبع الهدى یعنى سلام و درود بر کسانى که از هدایت حق پیروى کنند سپس نزد ابوطالب نشست. ابوطالب گفتار ابوجهل را به وى گفت، پیامبر فرمود: من کارى به آن‌ها ندارم جز این که آنان را به کلمه اى که سیادت آنان در ذکر و گفتار آنست دعوت می‌کنم. ابوجهل گفت: آن کلمه کدام است، فرمود: بگویند لا اله الّا اللّه. ابوجهل با قریش پس از شنیدن آن انگشتان خود را در گوش‌هاى خویش فروبردند و گفتند: ما تا به حال چنین کلمه اى نشنیده ایم سپس این آیات نازل شد. ابن عباس گوید: ابوطالب مریض بود، قریش نزد او آمدند در حالتى که پیامبر در نزد وى بود قریش از دست محمد نزد ابوطالب زبان به شکایت گشودند. ابوطالب به پیامبر گفت: اى برادرزاده از اینان چه می‌خواهى؟ پیامبر گفت: اى عمّ، از آن‌ها می‌خواهم که فقط یک کلمه واحدة را که به آن‌ها سیادت مى بخشد و سبب جزیه گرفتن از عجم می‌شود بر زبان جارى کنند. گفت: آن یک کلمه چیست؟ گفت: بگویند لا اله الّا اللّه. قریش گفتند: عجیب است که ما تمام خدایان ما را به یک خدا تبدیل نمائیم سپس این آیات نازل گردید.

البرهان فی تفسیر القرآن. مسند احمد و صحیح نسائى و صحیح ترمذى و حاکم صاحب المستدرک.

در آن زمان چه می‌گذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - سران کفر و شرک، پیام توحیدى پیامبراسلام را، سخنى نو ظهور و بى سابقه مى دانستند. «أجعل الألهة إلهًا وحدًا ... ما سمعنا بهذا فى الملّة الأخرة» ۲ - سران شرک و کفر، مدعى نبودن اثرى از توحید و یکتاپرستى در آخرین دین الهى (مسیحیت) «أجعل الألهة إلهًا وحدًا ... ما سمعنا بهذا فى الملّة الأخرة» «ملّة» در آیه شریفه، به معناى «دین» است و مقصود از قید «الأخرة» (پسین) در برابر «اولین» (پیشینیان) - که در آیات دیگر آمده - دین مسیحیت است. گفتنى است که مسیحیت آخرین دین پیش از اسلام در جزیرة العرب بود و کافران نیز از آن آگاهى داشتند. ۳ - سران شرک و کفر، نوپیدایى و بى سابقه بودن پیام توحیدى پیامبراسلام را در تاریخ ادیان گذشته، بهانه اى بر مخالفت خود قرار داده بودند. «ما سمعنا بهذا فى الملّة» ۴ - سران کفر و شرک، کلام توحیدى و یکتاپرستى رسول خدا را، سخنى دروغ و ساختگى مى پنداشتند. «إن هذا إلاّ اختلق» مقصود از واژه «اختلاق» - هنگامى که در وصف کلامى آورده شود - سخن ساختگى و دروغى است که سابقه نداشته باشد. ۵ - سران شرک و کفر در عصر بعثت، رهبرى فکرى و عقیدتى مردم را در دست داشتند. «و انطلق الملأ... ما سمعنا بهذا فى الملّة الأخرة إن هذا إلاّ اختلق» ۶ - سران کفر و شرک در صدراسلام، مردمى مرتجع و مخالف نوگرایى و پویایى فکرى و عقیدتى در جامعه «ما سمعنا بهذا فى الملّة الأخرة إن هذا إلاّ اختلق»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۵)
  • احتجاج اشراف و کافران صدر اسلام برای ردّ نبوّتپیامبر(صلی الله علیه واله)، به سحر و کذب و بدعت بودن دعوتهای او+۲ آیه
  • رویگردانی از مفاهیم وحیانی، پیامد منطق ارتجاعی+۸ آیه
  • تهمت جادوگری و دروغگویی سران مشرک به پیامبر(صلی الله علیه واله)، نشات گرفته از عقیده ارتجاعی انان+۱ آیه
  • بدگمانی مشرکان به دعوت پیامبر(صلی الله علیه واله)، ناشی از اندیشه ارتجاعی انان+۳ آیه
  • کفر کافران، نشاتگرفته از منطق ارتجاعی انان+۸ آیه
  • تهمتهای کافران به پیامبر(صلی الله علیه واله)، برخاسته از اندیشه ارتجاعی انان+۱ آیه
  • اشرافیگری، زمینهساز منطق ارتجاعی+۳ آیه
  • ادّعاهای اشراف مکّه، درباره ناشناخته بودن دعوتهای توحیدی پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • اشراف صدر اسلام، متّهمکننده پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)به دروغپردازی+۱ آیه
  • اشراف قریش، مانع رسالت تبلیغی پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
  • پافشاری مشرکان عصر بعثت، بر مَرام بتپرستی+۹ آیه
  • منافع مادّی و سلطهگری اشراف، منشا تعصّب انان به معبودانباطل و مخالفت با ایین پیامبران+۲ آیه
  • پیروی مشرکان صدر اسلام از پدران جاهل خود، مایه اعراض انان از احکام و مقرّرات اسلام+۵ آیه
  • تقلید کورکورانه، مانع پذیرش توحید+۴ آیه
  • تقلید از گذشتگان، موجب شرکورزی به خدا+۵ آیه
  • کفرورزی به رسالت انبیا، اثر تقلید از نیاکان+۱۱ آیه
  • پیروی کورکورانه از نیاکان، مایه محرومیّت از رشد فکری و درک معارف الهی+۱۱ آیه
  • تقلید کورکورانه اقوام گذشته از نیاکان خود، علّت مخالفت با دعوت انبیا+۹ آیه
  • تقلید از نیاکان، باعث اصرار و بقای اشراف صدر اسلام بر شرک خود+۱ آیه
  • کافران، از تکذیبکنندکان انبیا و تعالیم وحی+۲ آیه
  • مشرکان، از منکران و مکذبان توحید و خدای یگانه+۳ آیه
  • اعتقاد به معبود یگانه در برابر معبودهای متعدّد، شگفتاور و ناشناخته برای مشرکان+۲ آیه
  • تقلید کورکورانه از نیاکان، مانع پذیرش پیام توحید+۵ آیه
  • پافشاری مردم عصر جاهلیّت، بر مرام بتپرستی+۹ آیه
  • مشرکان عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)، گروهی همسو با احزاب پیشین، در تکذیبگری+۳ آیه
  • مشرکان عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)، گروهی همسو با احزاب پیشین در تکذیبگری+۳ آیه
  • نزول قران بر محمّد(صلی الله علیه واله) از میان مشرکان، مورد پرسش انکاری انان از ان حضرت+۳ آیه
  • اصرار اشراف و کافران بر شرکورزی خویش+۵ آیه
  • تقلید کورکورانه از پدران، موجب شرکورزی به خدا+۱۱ آیه
  • مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۳ آیه
  • لجاجت سران شرک بر معبودان خویش+۱ آیه
  • شک و تردید اشراف مشرک مکّه در وحیانیّت قران، موجب تهدید انان از سوی خداوند به عذاب+۲ آیه
  • شک و تردید در اصل نزول وحی و الهی بودن قران، موجب مقابله سران کفر و شرک با پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • قوّه شنوایی، از ابزار شناخت حسّی و راهی برای ادراکات عقلی انسان+۱ آیه
  • تقلید کورکورانه از نیاکان، مانع شناخت حقایق+۶ آیه
  • منطق ارتجاعی، سبب بقای کافران بر کفر خود+۹ آیه
  • تقلید کورکورانه از نیاکان، عامل کفرورزی+۴ آیه
  • تهمتهای کافران به پیامبر(صلی الله علیه واله)، برخاسته از اندیشه ارتجاعی انان+۱ آیه
  • تفکّر ارتجاعی کافران عصر بعثت، مایه رویگردانی از قران و دعوت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
  • تقلید کورکورانه کافران، از گذشتگان خود+۱۲ آیه
  • تکبّر کافران در معاشرت با دیگران+۵ آیه
  • متّهم شدن پیامبر صلی الله علیه و اله به دروغپردازی، از سوی اشراف+۱ آیه
  • دفاع خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله، با ردّ اتّهام دروغگویی از ان حضرت و وعده عذاب به افترازنندگان+۲ آیه
  • تکذیب و انکار رسالت پیامبر صلی الله علیه و اله، از سوی ابوزمعه+۲ آیه
  • شرکامیز بودن ایین نصارا و هدایتگر نبودن ان
واژه‌ها