سوره فاطر، آیه ۳۰ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۷
لِيُوَفِّيَهُمْ أُجُورَهُمْ وَ يَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ غَفُورٌ شَكُورٌ
(آنها این اعمال صالح را انجام میدهند) تا خداوند اجر و پاداش کامل به آنها دهد و از فضلش بر آنها بیفزاید که او آمرزنده و شکرگزار است!
معنی کلمات و عبارات
«لِیُوَفِّیَهُمْ»: متعلّق به (یَتْلُونَ کِتابَ ...)، یا به (لَن تَبُورَ) است. در صورت اوّل معنی آن گذشت. در صورت دوم معنی چنین است: تجارت آنان هرگز زیان نمیبیند و نابود نمیگردد، چرا که پاداش دهنده ایشان خدا است.
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱ - عالمان خداترس، به منظور دریافت اجر الهى، به تلاوت قرآن، اقامه نماز و انفاق مى پردازند. «إنّما یخشى اللّه من عباده العلمؤا ... إنّ الذین یتلون کتب اللّه ... لیوفّیهم أُجورهم»
برداشت یاد شده، مبتنى بر این است که لام در «لیوفّیهم» براى تعلیل بوده و این جمله متعلق به «یتلون» باشد; یعنى، قرآن را تلاوت مى کنند و ... به خاطر آن که خداوند به آنان پاداش کامل عنایت کند.
۲ - تلاوت قرآن و انس با آن، برپایى نماز و انفاق در نهان و آشکار، داراى اجر و پاداش الهى «یتلون کتب اللّه ... لیوفّیهم أجورهم»
۳ - عبادت و انجام اعمال صالح به منظور دریافت اجر و پاداش از خداوند، صحیح و مقبول درگاه الهى بوده و با الهى بودن آنها منافات ندارد. «یتلون کتب اللّه و أقاموا الصلوة و أنفقوا ... لیوفّیهم أجورهم»
۴ - عالمان خداترس، تلاوت گران قرآن، برپادارندگان نماز و انفاق گران، از فضل خداوند و مزد بیش از استحقاق خود برخورداراند. «إنّما یخشى اللّه من عباده العلمؤا ... إنّ الذین یتلون کتب اللّه ... و یزیدهم من فضله»
۵ - سوداگرى با خداوند، داراى سود و برکتى بسیار و بالاتر از انتظار «یرجون تجرة لن تبور . لیوفّیهم أُجورهم و یزیدهم من فضله»
برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که آیه شریفه مى تواند ناظر به تجارت پرسودى باشد که مورد انتظار تلاوت کنندگان کتاب الهى و... است و در آیه قبل از آن بحث به میان آمد.
۶ - اعتقاد به تضمین پاداش کامل و بیش از استحقاق از سوى خداوند، موجب برانگیخته شدن انسان به انجام خالصانه اعمال نیک (همچون انفاق) «الذین یتلون کتب اللّه ... و أنفقوا ممّا رزقنهم سرًّا و علانیة ... لیوفّیهم أُجورهم و یزیدهم من فضله»
۷ - خداوند، غفور (آمرزنده) و شکور (سپاسگزار) است. «إنّه غفور شکور»
۸ - عالمان خداترس، تلاوت گران قرآن، برپادارندگان نماز و انفاق کنندگان، برخوردار از آمرزش و دارنده نشان سپاس گزارى خداوند «إنّما یخشى اللّه من عباده العلمؤا ... إنّ الذین یتلون کتب اللّه ... إنّه غفور شکور»
۹ - اعطاى اجر کامل و بیش از استحقاق به عالمان خداترس، تلاوت گران قرآن، برپادارندگان نماز و انفاق کنندگان، برخاسته از صفت آمرزندگى و سپاس گزارى خداوند است. «لیوفّیهم أجورهم و یزیدهم من فضله إنّه غفور شکور»
جمله «إنّه غفور شکور» در مقام تعلیل براى «لیوفّیهم...» است; یعنى، چون خداوند نسبت به بندگانش غفور و شکور است، به آنان پاداش کامل و بیش از استحقاق مى هد.
۱۰ - آمرزندگى و سپاس گزارى خداوند نسبت به بندگانش، مقتضى امیدوارى به فضل و احسان او است. «یرجون تجرة لن تبور . لیوفّیهم أُجورهم ... إنّه غفور شکور»
۱۱ - خداترسى، تلاوت قرآن، برپاداشتن نماز و انفاق در نهان و آشکار، از اسباب آمرزش گناهان و دریافت افتخار سپاس گزارى خداوند «إنّما یخشى اللّه من عباده العلمؤا ... إنّ الذین یتلون کتب اللّه ... و یزیدهم من فضله إنّه غفور شکور»
۱۲ - سپاس گزارى از عالمان خداترس، تلاوت گران قرآن، برپادارندگان نماز و انفاق کنندگان مخلص و گذشت از لغزش هاى آنان، رفتارى ارزشمند و خدایى است. «إنّما یخشى اللّه من عباده العلمؤا ... إنّ الذین یتلون کتب اللّه ... إنّه غفور شکور»
برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که چگونگى رفتار خداوند با این دسته از انسان ها، مى تواند براى همگان آموزنده باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۳۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۴۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۷–۳۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۰
روایات و احادیث
احادیث مرتبط (بر اساس موضوع)
- حدیث درباره مردانگى , آرزو , حسد , دروغ , هوس در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْعَقْلِ وَ الْجَهْل
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره سپاسگزارى خداوند سبحان در کتاب الکافي جلد ۴ تَتِمَّةُ کِتَابُ الزَّکَاة أَبْوَابُ الصَّدَقَة-بَابُ سَقْيِ الْمَاء
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار عقیده به فضل خداآثار عقیده به پاداشهای خداآمرزش برپاکنندگان نمازآمرزش تلاوت کنندگان قرآنآمرزش علماانگیزه عمل صالحتشکر از برپاکنندگان نمازتشکر از تلاوت کنندگان قرآنتشکر از علماتفضل به انفاقگرانتفضل به برپاکنندگان نمازتفضل به تلاوت کنندگان قرآنتفضل به علماسودمندی معامله با خداعفو انفاقگرانعفو برپاکنندگان نمازعفو تلاوت کنندگان قرآنعفو علماعوامل امیدواری به فضل خدافضایل تلاوت کنندگان قرآنفضایل نمازفلسفه انفاق علمافلسفه برپایی نماز علمافلسفه تلاوت قرآن علماپاداش انس با قرآنپاداش انفاق آشکارپاداش انفاق پنهانیپاداش عبادتپاداش معامله با خداآثار شکر خداتشکر از انفاقگرانآثار انفاق آشکارآثار انفاق پنهانیآمرزش انفاقگرانپاداش تلاوت قرآنمنشأ فضل خداعوامل آمرزش گناهزمینه شکر خداپاداش برپایی نمازشکورفضایل انفاقگرانانگیزه عبادتزمینه اخلاصزمینه پاداشهای خداشکر خداآثار خشیتفضایل علماآثار تلاوت قرآناخلاص در انفاقآثار آمرزشهای خداآثار برپایی نمازمشمولان فضل خدازمینه عمل صالحپاداش عمل صالحغفورعمل پسندیدهعوامل انگیزش
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۶)
- . شکور
- تلاوت قران، برپا داشتن نماز و انفاق در راه خدا، زمینه امید به افزایش فضل الهی+۱ آیه
- انفاق در راه خدا، درپیدارنده سپاسگزاری خداوند+۲ آیه
- انفاق اشکار و پنهان امری ارزشمند و قابل ستایش+۲ آیه
- انفاق عالمان راستین زمینه برخورداری انان از اجر کامل و بیش از استحقاق خود+۲ آیه
- بهرهمندی عالمان انفاقگر از امرزش و سپاسگزاری خداوند+۲ آیه
- انفاقگران برخوردار از امرزش و دارنده نشان سپاسگزاری از خداوند+۲ آیه
- انفاق در راه خدا موجب برخورداری از فضل و امرزش خداوند+۳ آیه
- توجّه به پاداشهای الهی، زمینهساز اسانشدن انفاق مال بر ادمی+۶ آیه
- ثواب عادلانه انفاق، از سوی خداوند+۱ آیه
- عادلانه بودن پاداش تلاوتکنندگان کتاب اسمانی و نمازگزاران وانفاقگران+۱ آیه
- اعطای پاداش کامل و بهتر به صاحبان اعمال نیک+۳ آیه
- پاداش مضاعف برای تلاوت کنندگان کتاب الهی، نمازگزاران و انفاق کنندگان+۱ آیه
- انفاق، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۶ آیه
- تلاوت قران، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۲ آیه
- برپا داشتن نماز، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۶ آیه
- سپاسگزاری خداوند از بندگانش، در پیِ تلاوت قران از سوی انان+۱ آیه
- تلاوتگران ایات قران برخوردار از فضل الهی+۱ آیه
- تلاوت قران، زمینهساز امرزش گناهان+۳ آیه
- تلاوت قران، موجب برخورداری از پاداش الهی+۴ آیه
- سپاسگزاری خداوند، از مؤمنان برپادارنده نماز+۱ آیه
- سپاسگزاری خداوند، از مؤمنان انفاقگر+۲ آیه
- عمل صالح، سبب برخورداری از فضل خدا+۷ آیه
- خداوند، دارای فضل و بخشش، برای اهل اسلام و ایمان+۷ آیه
- شکرگزاری به درگاه الهی، عامل بهره مند شدن از پاداش خداوند+۳ آیه
- شکرگزاری به درگاه الهی، موجب افزایش نعمت در اخرت+۲ آیه
- بهشت، پاداش شاکران+۱ آیه
- رفع حزن و اندوه بهشتیان در بهشت، پاداش شکرگزاری انان در دنیا+۲ آیه
- شکرگزاری خداوند در بهشت، پاداش شکرگزاران+۲ آیه
- نیل به مغفرت الهی، پاداش شکرگزاری+۲ آیه
- سپاسگزاری و قدرشناسی خدا، در برابر اعمال شایسته بندگان خود+۴ آیه
- تشکّر خداوند در مقابل سپاسگزاری بندگان، با پاداش دادن به انان+۲ آیه
- تداوم و تکرار شکر خداوند، از اعمال بندگان+۱ آیه
- شکر و پاداش خداوند در برابر اعمال انسانها، دارای درجات گوناگون+۳ آیه
- شکر فراوان خداوند در برابر اعمال انسانها، با اعطای پاداش فراوان به انان+۳ آیه
- عمل صالح، سبب برخورداری از فضل خدا+۷ آیه
- برپاکنندگان نماز، مشمول فضل الهی+۳ آیه
- پرداخت کنندگان زکات، مشمول فضل الهی+۳ آیه
- خداوند، دارای فضل و بخشش، برای اهل اسلام و ایمان+۷ آیه
- انفاق، موجب مغفرت و امرزش الهی+۶ آیه
- تلاوت کتاب الهی، زمینه ساز جلب مغفرت+۲ آیه
- اقامه نماز، موجب امرزش الهی+۵ آیه
- اقامه نماز، شرطی برای مغفرت انفاقگران+۴ آیه
- تلاوت قران، زمینه غفران انفاق گران+۲ آیه
- انفاق کنندگان مشمول مغفرت الهی+۵ آیه
- اقامه نماز، زمینه مغفرت تلاوت کنندگان قران+۲ آیه
- انفاق، شرطی برای امرزش تلاوت کنندگان قران+۲ آیه
- اقامهکنندگان نماز، مشمول مغفرت خداوند+۵ آیه
- مُوفی/ اسماوصفات+۲ آیه
- رنگها و تنوّع انها متناسب با میوهها، از نعمتهای الهی
- اقامه نماز، زمینه امید به افزایش فضل الهی+۱ آیه
- نقش نماز، در بهرهمندی انسان از فضل الهی+۳ آیه
- برپا داشتن نماز، مایه بهرهمندی از شکر و سپاس الهی+۱ آیه
- نقش نماز، در جلب مغفرت و امرزش الهی+۵ آیه
- بهپاداشتن نماز، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۶ آیه
- تشکّر خداوند از نمازگزاران، با بهرهمند کردن انان از فضل و عنایت خویش+۱ آیه