سوره نوح، آیه ۱۳ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۱
معنی کلمات و عبارات
«لا تَرْجُونَ»: در نظر نمیگیرید. قائل نیستید. «وَقَاراً»: سنگینی و شکوه. در اینجا بزرگی و عظمت مراد است (نگا: روحالبیان). منظور آیه، این است که: چرا شما در برابر عظمت خدا خاضع نبوده و از او نمیترسید؟
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - قوم نوح، مردمى بى پروا در برابر خداوند ولى بى اعتقاد به عظمت او «ما لکم لاترجون للّه وقارًا»
«رجاء» در مقابل «یأس» قرار دارد و هرگاه با حرف نفى استعمال شود - مانند آیه شریفه - به معناى «خوف» به کار مى رود (لسان العرب). برخى مراد از «رجاء» در این آیه را، «اعتقاد» دانسته اند; زیرا کسى که به چیزى امیدوار است، به آن چیز اعتقاد خواهد داشت. و «وقار» به معناى عظمت و بزرگى است.
۲ - قوم نوح، مردمى بى اعتقاد به شکوه و عظمت ربوبى خداوند «ما لکم لاترجون للّه وقارًا»
مشرکان، خداوند را به عنوان خالق جهان قبول داشتند; ولى ربوبیت او را انکار مى کردند. با توجه به این نکته، مى توان استفاده کرد که مقصود از «وقار» عظمت ربوبى خداوند است.
۳ - قوم نوح، فاقد هرگونه دلیل و برهان در گرایش به شرک و انکار توحید ربوبى «ما لکم لاترجون للّه وقارًا»
«ما» در «ما لکم» اسم استفهام و براى انکار است و این استفهام متوجه سبب قبول نداشتن «وقار» براى خدا است. بر این اساس، مفاد آیه شریفه چنین مى شود: «أىّ سبب حصل لکم حال کونکم غیر خائفین و غیر معتقدین للّه عظمة».
۴ - سرزنش شدن قوم نوح، به خاطر بى توجهى آنان نسبت به عظمت خداوند و روى آوردن به شرک و بت پرستى «ما لکم لاترجون للّه وقارًا»
۵ - خداوند، حقیقتى داراى عظمت و شکوه «ما لکم لاترجون للّه وقارًا»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۳–۲۰ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۳–۲۰ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۳–۲۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۳
روایات و احادیث
۶ - «عن أبى جعفر(ع) فى قوله: «لاترجون للّه وقاراً» قال: لاتخافون للّه عظمة; [منبع: تفسیر قمى، ج ۲، ص ۳۸۷; نورالثقلین، ج ۵، ص ۴۲۵، ح ۱۶.] از امام باقر(ع) درباره سخن خداوند: «لاترجون للّه وقاراً» روایت شده که فرمود: [یعنى] از عظمت خدا نمى ترسید».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بی ادبی قوم نوحتکذیب عظمت خداشرک ربوبی قوم نوحبی منطقی قوم نوحسرزنش قوم نوحبت پرستی قوم نوحشرک قوم نوحکفر قوم نوحعظمت خداترس از خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
- احتجاج نوح(علیه السلام) بر ضدّ بتپرستی، به قدرت خداوند برافرینش انسانها و جهان هستی+۳ آیه
- دعوت از عقل و وجدان برای داوری، با طرح پرسش، از شیوههای احتجاج+۲ آیه
- لزوم حفظ بزرگی و احترام خداوند بر انسانها+۵ آیه
- لزوم امیدوار بودن به پاداش خدا
- ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۷ آیه
- لزوم حفظ بزرگی و احترام خدا برای انسانها+۶ آیه
- تعجّب نوح(علیه السلام) از نترسیدن قومش از خداوند
- عظمت قایل نشدن قوم نوح برای خدا، مورد پرسش نکوهش امیز ان حضرت+۲ آیه
- عظمت قایل نشدن قوم نوح برای خدا، مورد پرسش نکوهش امیز ان حضرت+۲ آیه
- بی پروایی قوم نوح از خداوند و عظمت قایل نشدن برای وی، مورد نکوهش خدا+۱ آیه
- عدم اعتقاد قوم نوح به بقا و ثبات خداوند
- عظمت قایل نشدن قوم نوح برای خدا، مورد پرسش نکوهشامیز ان حضرت+۲ آیه
- سؤال توبیخی نوح علیه السلام از قوم خود، در مورد عظمت قایل نشدن برای خداوند+۲ آیه
- تفکر در نورانی قرار دادن خورشید، موجب پی بردن به عظمت پروردگار و شناخت او+۱ آیه