آیه ۵۹ سوره یوسف

سوره یوسف، آیه ۵۹ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۴۲

وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُونِي بِأَخٍ لَّكُم مِّنْ أَبِيكُمْ أَلَا تَرَوْنَ أَنِّي أُوفِي الْكَيْلَ وَأَنَا خَيْرُ الْمُنزِلِينَ

و هنگامی که (یوسف) بارهای آنان را آماده ساخت، گفت: «(نوبت آینده) آن برادری را که از پدر دارید، نزد من آورید! آیا نمی‌بینید من حق پیمانه را ادا می‌کنم، و من بهترین میزبانان هستم؟!

معنی کلمات و عبارات
«جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمْ»: ساز و برگ و بار و بنه و نیازمندیهای ایشان را آماده کرد. «جَهَاز»: ساز و برگ. بار و بنه. اسباب و لوازم. «أُوفِی»: به تمام و کمال می‌دهیم. وفا و اداء می‌کنم. «الْمُنزِلِینَ»: میزبانان. «اَنَاخَیْرُ الْمُنزِلِینَ»: مراد تشویق به آوردن بنیامین، برادر پدریشان است؛ نه منّت نهادن بر آنان.
نزول
نکات آیه
۱- یوسف(ع) بر توزیع ارزاق ذخیره شده در مصر ، نظارت مستقیم داشت. «و جاء إخوة یوسف ... و لما جهزهم بجهازهم» ۲- یوسف(ع) بار آذوقه و جیره غذایى برادران را ، خود آماده کرد.* «و لما جهزهم بجهازهم» «تجهیز» (مصدر جهز) به معناى مهیا ساختن و آماده کردن جهاز (زاد و توشه) است. ضمیر در «جهز» به یوسف(ع) برمى گردد. بنابراین «لما جهزهم ...» ; یعنى، پس آن گاه که یوسف(ع) بار و بنه و زاد و توشه برادرانش را آماده ساخت. البته این احتمال که اسناد «جهز» به یوسف(ع) مجازى باشد، بعید به نظر نمى رسد ; زیرا بسیار متعارف است که فعل کارگزاران به کارفرما اسناد داده مى شود. ۳- فرزندان یعقوب ، ضمن معرفى خویش و بیان تعداد نفرات ، به یوسف(ع) یادآور شدند که یک برادر پدرى نیز دارند. «قال ائتونى بأخ لکم من أبیکم» ۴- بنیامین در اولین سفرى که برادرانش براى تهیه خوار و بار به حضور یوسف(ع) رسیدند ، همراه آنان نبود. «قال ائتونى بأخ لکم من أبیکم» ۵- برادران یوسف به دستور وى موظف شدند بنیامین را در سفر آینده به همراه خویش بیاورند. «قال ائتونى بأخ لکم من أبیکم» ۶- یوسف(ع) سهمیه و جیره افراد را همواره عادلانه و بدون کمترین نقصى به آنان پرداخت مى کرد. «ألا ترون أنى أُوفى الکیل» کیل (پیمانه کردن) مصدر است و در آیه شریفه، به معناى اسم مفعول (مکیل) مى باشد و مراد از آن آذوقه و غلات است. «ایفاء» (مصدر اوفى) به معناى پرداختن به طور کامل و بدون نقص و کاستى است. آوردن فعل مضارع (اوفى) به جاى فعل ماضى «وفیت» اشاره به روش مستمر یوسف(ع) در ایفاى کیل دارد. ۷- یوسف(ع) از میهمانان و کسانى که براى تهیه آذوقه و دریافت سهمیه به او مراجعه مى کردند، به خوبى پذیرایى مى کرد. «ألا ترون ... أنا خیر المنزلین» «نزول» به طعام و مانند آن که براى میهمان تهیه شده گفته مى شود و «نزیل» به معناى میهمان است. «منزلین» در آیه شریفه از همین ماده گرفته شده و به معناى میزبانها و مهمان نوازان مى باشد. ۸- یوسف(ع) از برادرانش به نیکى پذیرایى کرد و سهمیه ایشان را از خوار و بار به طور کامل پرداخت نمود. «ألا ترون أنى أُوفى الکیل و أنا خیر المنزلین» ۹- یوسف(ع) با توجه دادن برادرانش به عدالت خویش در معامله و پذیرایى نیکویش از مهمانان ، آنان را به آوردن بنیامین ترغیب کرد. «ائتونى بأخ لکم من أبیکم ألا ترون أنى أُوفى الکیل و أنا خیر المنزلین» جمله «ألا ترون ...» (آیا ملاحظه نمى کنید که...) پس از «ائتونى بأخ لکم» بیانگر هدف یوسف(ع) (ترغیب به آوردن بنیامین) از توجه دادن برادرانش به مهمان نوازى و عدالتش در معامله است. ۱۰- عدالت در داد و ستد به ویژه در شرایط بحرانى و کمبود ، امرى نیکو و ارزشمند است. «ألا ترون أنى أُوفى الکیل» در آیه ۶۲ (اجعلوا بضاعتهم ...) معلوم مى شود که یوسف(ع) سهمیه افراد را در برابر بهاى آن پرداخت مى کرد. از این رو در برداشتها ، معامله و داد و ستد آورده شد. ۱۱- مهمان نوازى ، خصلتى نیک و ارزشمند است. «ألا ترون ... أنا خیر المنزلین» ۱۲- یوسف(ع) به برادرانش وعده داد که اگر در سفر بعد ، بنیامین را به همراه بیاورند ، باز هم از آنان به خوبى پذیرایى خواهد کرد. «ألا ترون ... أنا خیر المنزلین»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۸)
  • جواز بهرهگیری از فشارهای اقتصادی برای نیل به مقاصد مشروع+۲ آیه
  • یوسف(علیه السلام)، امیدوار به برگشت برادرانش همراه با بنیامین+۱ آیه
  • محروم شدن از سهمیه گندم بدون همراهی بنیامین گزارش برادران وی به یعقوب(علیه السلام)+۲ آیه
  • درخواست یوسف(علیه السلام) از برادرانش، برای اوردن بنیامین به مصر و تاکید فوقالعاده وی بر این خواسته+۱ آیه
  • یعقوب(علیه السلام)، پدر برادران یوسف+۶ آیه
  • یعقوب(علیه السلام)، پدر بنیامین و برادرانش
  • بنیامین، از پسران یعقوب(علیه السلام)+۵ آیه
  • پیمانه، ابزاری معتبر برای سنجش در تجارت+۳ آیه
  • سابقه دیرینه تجارت و سنجش کالای تجاری با پیمانه، در دوران یوسف(علیه السلام)+۴ آیه
  • تهدید برادران یوسف از سوی ان حضرت به محروم ساختن انان از اذوقه، در صورت نیاوردن برادر خود (بنیامین)+۱ آیه
  • جواز بهره گیری از تهدید و تحریم و فشارهای اقتصادی، برای نیل به مقاصد مشروع+۲ آیه
  • جواز بهره گیری از فشارهای اقتصادی، برای نیل به مقاصد مشروع+۲ آیه
  • اماده شدن جیره غذایی و خوردنی برادران یوسف، به وسیله ان حضرت، بدون کمترین نقصان
  • رفاه یوسف(علیه السلام) پس از دوران دشوار زندان+۴ آیه
  • سخاوت یوسف(علیه السلام)، زمینه دیدار با بنیامین+۶ آیه
  • دعوت یوسف(علیه السلام) از برادران خود برای به همراه اوردن بنیامین، در سفر مجدّد به مصر+۱ آیه
  • سفر برادران یوسف از کنعان به مصر، برای تهیّه اذوقه+۲ آیه
  • مسافرت برادران یوسف، به مصر+۱ آیه
  • عدم همراهی بنیامین با برادرانش، در سفر (اوّل) به مصر+۱ آیه
  • درخواست یوسف(علیه السلام) از برادرانش، برای اوردن بنیامین به همراه خود، در سفر بعدی به مصر+۱ آیه
  • ورود کاروان فرزندان یعقوب بر یوسف(علیه السلام) برای تهیّه اذوقه+۱ آیه
  • نبود یکی از برادران یوسف در اوّلین سفر کاروان فرزندان یعقوب به مصر+۲ آیه
  • اعطای اذوقه به کاروان فرزندان یعقوب در مرحله بعد متوقّف به اوردن برادر خود+۲ آیه
  • پذیرایی یوسف(علیه السلام) از کاروان فرزندان یعقوب(علیه السلام)در پی ورود برایشان
  • یوسف(علیه السلام) خواستار متعهّد شدن برادرانش، جهت اوردن برادرش بنیامین+۱ آیه
  • قبول کفالت از سوی فرزندان یعقوب جهت اوردن بنیامین به نزد یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
  • کفالت و متعهّد شدن فرزندان یعقوب به یوسف(علیه السلام)جهت اوردن بنیامین به سوی ان حضرت+۲ آیه
  • پر کردن پیمانه، از جمله کارهای پسندیده و نشانه فضیلت
  • پیمانه نشدن ارزاق و غلاّت و محروم شدن فرزندان یعقوب از دریافت انها، در صورت همراه نداشتن بنیامین+۳ آیه
  • پیمانه، ابزاری معتبر برای تعیین مقدار کالا در داد و ستدها+۳ آیه
  • سلطه پذیری، افت گرسنگی+۳ آیه
  • یوسف علیه السلام دارای اختیارات ویژه، در مصرف بیتالمال و بذل و بخشش اذوقههای ذخیره شده+۲ آیه
  • سابقه دیرینه تجارت و سنجش کالا با پیمانه در مصر+۴ آیه
  • سفرهای متعدّد فرزندان یعقوب به مصر، برای خرید اذوقه و گندم+۴ آیه
  • وجود پیمانه برای تعیین مقدار کالا، برای فروش و سهم اشخاص در مصر+۵ آیه
  • نقشه یوسف علیه السلام برای کشاندن بنیامین به مصر، با رفتار محبت امیز و پر کردن پیمانههای برادرانش+۱ آیه
  • شایسته بودن احترام مهمان، با پذیرایی نمودن از وی
  • مهمان نوازی یوسف علیه السلام از مهمانان وارد بر او
  • مهمان نوازی یوسف علیه السلام از برادران خود
  • ترغیب شدن برادران یوسف علیه السلام برای اوردن برادر خود (بنیامین) از سوی یوسف علیه السلام با توجه دادن انان به نحوه پذیرایی از مهمانان+۲ آیه
  • پذیرایی مطلوب از برادران یوسف علیه السلام در صورت اوردن برادر خود
  • بازگشت کاروان کنعان پس از دریافت اذوقه به وطن خود+۳ آیه
  • تهیه اذوقه از مصر عامل حرکت کاروان کنعایان از موطن خود+۶ آیه
  • وعده یوسف علیه السلام به برادرانش، مبنی بر پذیرایی خوب از انان، در صورت اوردن بنیامین به مصر
  • تهدید یوسف علیه السلام به قطع سهمیه و جیره غذایی برادران، در صورت نیاوردن بنیامین در سفر بعدی+۱ آیه
  • ورود مجدد برادران یوسف برای تهیّه اذوقه به مصر، با به همراه بردن بنیامین+۳ آیه
  • پذیرایی شایسته و تکریم برادران، به وسیله یوسف علیه السلام
  • بازگشت برادران به مصر، همراه بنیامین، مورد امید و ارزوی یوسف علیه السلام+۲ آیه
  • همراه نبودن بنیامین با برادران، در نخستین سفر به مصر+۱ آیه
  • برادران یوسف، شاهد پذیرایی ان حضرت، در سفرشان به مصر+۱ آیه
  • پیشنهاد برادران یوسف به یعقوب علیه السلام درباره بردن بنیامین به مصر+۲ آیه
  • تشویق برادران از سوی عزیز مصر (یوسف علیه السلام) برای اوردن بنیامین در سفر بعدی
  • سفارش یوسف علیه السلام به برادران، جهت اوردن بنیامین در سفر بعدی به مصر+۱ آیه
  • تهدید شدن برادران از سوی یوسف علیه السلام به تحریم اذوقه و عدم تقرّب در صورت نیاوردن بنیامین+۱ آیه
  • تهیّه اذوقه در دوران قحطی، دلیل مسافرت برادرانِ یوسف به مصر+۴ آیه
  • سفر برادران یوسف (غیر از بنیامین) از کنعان به مصر+۱ آیه
  • تجهیز و اماده سازی محموله برادران، از سوی یوسف علیه السلام+۱ آیه
  • یعقوب علیه السلام، پدر یوسف علیه السلام+۷ آیه
  • تجارت یوسف علیه السلام با برادران خود، به وسیله کیل و پیمانه+۳ آیه
  • رواج دادوستد و تجارت با پیمانه و کیل، در عصر یوسف علیه السلام+۵ آیه
  • رفاه و اسایش یوسف علیه السلام، پس از دوران دشوار زندان و رسیدن به مقام حکومت+۴ آیه
  • پر کردن پیمانه غلات و اذوقه برادران، از صفات نیک وی
  • محبت و پذیرایی یوسف علیه السلام از برادران خود
  • یوسف علیه السلام، بهترین مهمان نواز برای برادران خود، پس از ورود به دربار وی+۱ آیه
  • پر کردن پیمانه و کیل غلات برای برادران، از سوی شخص یوسف علیه السلام+۱ آیه
  • محبّت یوسف علیه السلام به برادر تنی خود بنیامین+۱ آیه
  • نقش مدیریت یوسف علیه السلام در انتقال و هجرت خاندانش، از کنعان به مصر+۱۹ آیه
  • نقشه یوسف علیه السلام برای اوردن بنیامین به مصر+۲۱ آیه
واژه‌ها