آیه ۷۵ سوره یوسف

سوره یوسف، آیه ۷۵ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۴۴

قَالُوا جَزَاؤُهُ مَن وُجِدَ فِي رَحْلِهِ فَهُوَ جَزَاؤُهُ كَذَٰلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ

گفتند: «هر کس (آن پیمانه) در بارِ او پیدا شود، خودش کیفر آن خواهد بود؛ (و بخاطر این کار، برده شما خواهد شد؛) ما این‌گونه ستمگران را کیفر می‌دهیم!»

معنی کلمات و عبارات
«جَزَآؤُهُ»: سزای دزدیدن. واژه (جزاء) اوّل، مبتدا و بقیّه آیه، خبر آن است. «کَذلِکَ نَجْزِی الظَّالِمِینَ»: این جمله می‌تواند دنباله سخن برادران یوسف بوده و برای تأکید کلام قبلی باشد، و یا این که سخن یوسف و یارانش باشد. یعنی: بلی ما هم همین سزای مقبول و مرسوم شما را مرعی می‌داریم.
نزول
نکات آیه
۱- فرزندان یعقوب ، برده شدن را کیفر و مجازات سرقت کننده جام پادشاه دانستند. «قالوا فما جزؤه ... قالوا جزؤه من وجد فى رحله فهو جزؤه» مفاد جمله «فهو جزؤه» این است که سارق ملک کسى مى شود که از اموال او دزدى شده است. در «مجمع البیان» آمده است که: مدت این استرقاق و ملکیت یک سال بوده است. ۲- «استرقاق» کیفر سارقان در شریعت یعقوب «فهو جزؤه کذلک نجزى الظلمین» جمله «کذلک نجزى الظلمین» اشاره به این مطلب دارد که آنچه درباره کیفر سارق گفتیم ، مقتضاى آیین ماست. ۳- سرقت، نمونه اى بارز از ستم کارى است. «من وجد فى رحله فهو جزؤه کذلک نجزى الظلمین» مراد از «ظالمین» خصوص سرقت کنندگان مى باشد; زیرا بدیهى است که هر نوع ستمى کیفر یاد شده را نداشت. نام بردن از سارق به «ظالم» اشاره به این معنا دارد که سرقت ، نمونه اى بارز از ظلم و ستمگرى است. ۴- فرزندان یعقوب ، ضمن تعیین مجازات سارق تصریح کردند که خصوص سارق (کسى که جام شاهى در اثاثیه اش یافت شود) مسؤول شناخته مى شود نه همه افراد کاروان «قالوا جزؤه من وجد فى رحله فهو جزؤه» فرزندان یعقوب در مقام پاسخ به این پرسش که «فما جزؤه» کافى بود که بگویند: «هو جزؤه» ; ولى از آن جا که همه کاروان به سرقت متهم شدند (أیّتها العیر إنکم لسرقون) لازم دانستند که با جواب تفصیلى (جزؤه من وجد فى رحله فهو جزؤه) بیان کنند که همه کاروان مسؤول نیستند ; بلکه تنها آن کس که جام شاهى در اثاثیه اش یافت شود، مسؤول است. ۵- حکومت مصر در زمان یوسف از شریعت یعقوب پیروى نمى کرد. «قالوا فما جزؤه ... من وجد فى رحله فهو جزؤه»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۶- «عن على بن موسى الرضا(ع): کانت الحکومة فى بنى اسرائیل إذا سرق أحد شیئاً استرق به،... فقال لهم یوسف: ما جزاء من وجد فى رحله؟ قالوا: هو جزاؤه... ; [منبع: عیون اخبارالرضا، ج ۲، ص ۷۷، ح ۶ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۴۶، ح ۱۳۸.] از امام رضا(ع) روایت شده است: [قانون] در حکومت بنى اسرائیل چنین بود که اگر کسى چیزى را مى دزدید، در مقابل آن به بردگى گرفته مى شد ... پس یوسف به کاروانیان گفت: جزاى کسى که [آن جام] در بار او یافت شود چیست؟ گفتند: خود او جزاى آن است ... [که باید به بردگى گرفته شود]». ۷- «عن أبى عبدالله(ع) [فى قوله تعالى]: «جزاؤه من وجد فى رحله فهو جزاؤه»: یعنون السنّة التى تجرى فیهم أن یحبسه ... ; [منبع: تفسیر عیاشى ، ج ۲ ، ص ۱۸۳ ، ح ۴۴ ; نورالثقلین ، ج ۲ ، ص ۴۴۲ ، ح ۱۲۴.] از امام صادق(ع) درباره سخن خدا که فرموده: «جزاؤه من وجد فى رحله فهو جزاؤه» روایت شده است: مقصود آنان ، سنت جارى بین آنان بوده که او را حبس کند ...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۵)
  • برده شدن، کیفر سارق در شریعت یعقوب(علیه السلام)+۲ آیه
  • سرقت، سبب بردگی در شریعت یعقوب(علیه السلام)+۲ آیه
  • حبس و زندانی کردن سارق، از قوانین کیفری بنیاسراییل دوران یوسف(علیه السلام)
  • به بردگی گرفتن سارق، از قوانین کیفری بنیاسراییل دوران یوسف(علیه السلام)
  • نقشه یوسف(علیه السلام) برای نگهداشتن بنیامین با وحی و امداد خدا+۴ آیه
  • بردگی کیفر مجازات سارق پیمانه پادشاه مصر، از دیدگاه فرزندان یعقوب
  • نبودن قانون بردگی به جرم سرقت، در قوانین جزایی پادشاه مصر+۱ آیه
  • سوگند برادران یوسف در حضور کارگزاران، برای تبریه خویش از فسادگری و دزدی+۶ آیه
  • جاسازی جام شاهی در محموله بنیامین، نقشه یوسف(علیه السلام) برای نگاه داشتن بنیامین نزد خویش+۷ آیه
  • حرام و ناروا بودن سرقت+۴ آیه
  • استرقاق، کیفر سرقت در شریعت ال یعقوب(علیه السلام)
  • دفاع برادران یوسف، در برابر اتّهام دزدی به انان+۲ آیه
  • سرقت، سبب ظلم و ستم (به خود و دیگران)+۳ آیه
  • مجاز نبودن یوسف(علیه السلام) به نگهداری برادرش بنیامین، در مصر به جرم سرقت، در قوانین جزایی مصر+۲ آیه
  • بَرده شدن سارق، کیفر سرقت، در ایین فرزندان یعقوب+۲ آیه
  • مجازات و هلاکت جوامع ظالم و گناهکاران، سنّت الهی
  • پرسش تقریری کارگزاران یوسف(علیه السلام) از فرزندان یعقوب، برای تعیین کیفر سارق، در صورت اثبات دروغگویی و سرقت انان+۳ آیه
  • سرقت، نمونه ای بارز از ستمکاری+۲ آیه
  • بیان کیفر سارق جام پادشاهی، پرسش کارگزاران عزیز مصر، از فرزندان یعقوب+۳ آیه
  • استرقاق و برده گشتن، کیفر سارقان از نظر فرزندان یعقوب+۲ آیه
  • گذاشتن پیمانه شاهی در بار بنیامین و استخراج ان از اثاثیه وی، تدبیر و نقشه یوسف(علیه السلام) برای نگه داشتن بنیامین، در نزد خویش+۵ آیه
  • حرام و ناروابودن سرقت اموال+۴ آیه
  • استرقاق، کیفر سرقت مال در شریعت الیعقوب+۱ آیه
  • ممانعت یوسف علیه السلام از بازگشت بنیامین به همراه برادران از مصر+۳ آیه
  • سرقت در مصر باستان، جرمی واضح و مستحق مجازات+۲ آیه
  • ظلم بودن دزدی، در شریعت یعقوب علیه السلام+۲ آیه
  • کیفر دزدی در شریعت یعقوب علیه السلام، بردگی دزد برای صاحب مال+۲ آیه
  • عملکرد یوسف علیه السلام در مورد برادرش (بنیامین)، بر اساس قانونِ کیفری شریعت یعقوب علیه السلام+۳ آیه
  • تملّک سارق، کیفر بیان شده از سوی برادران یوسف، برای سارق جام پادشاه
  • تصریح برادران به مسیول بودنِ خصوص سارق، نه همه افراد کاروان+۱ آیه
  • توسل یوسف پیامبر علیه السلام به عوامل و اسباب عادی، برای رسیدن به هدف+۹ آیه
  • تحویل مواد غذایی به مقیاس سرانه، در دوران یوسف علیه السلام+۲ آیه
  • گذاشتن پیمانه در بار بنیامین و استخراج ان از اثاثیه وی، نقشه و تدبیر یوسف علیه السلام برای نگه داشتن وی نزد خود+۶ آیه
  • نقش مدیریت یوسف علیه السلام در انتقال و هجرت خاندانش، از کنعان به مصر+۱۳ آیه
  • نقشه یوسف علیه السلام برای اوردن بنیامین به مصر+۱۳ آیه
واژه‌ها