آیه ۸ سوره یوسف

سوره یوسف، آیه ۸ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۶

إِذْ قَالُوا لَيُوسُفُ وَ أَخُوهُ أَحَبُ إِلَى أَبِينَا مِنَّا وَ نَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَ أَبَانَا لَفِي ضَلاَلٍ مُبِينٍ

هنگامی که (برادران) گفتند: «یوسف و برادرش [= بنیامین‌] نزد پدر، از ما محبوبترند؛ در حالی که ما گروه نیرومندی هستیم! مسلّماً پدر ما، در گمراهی آشکاری است!

معنی کلمات و عبارات
«عُصْبَةٌ»: گروه متّحد و نیرومند. «ضَلالٍ»: خطای در اندیشه و عدم رعایت مساوات در محبّت.
نزول
نکات آیه
۱- از میان برادران یوسف ، بنیامین برادر پدرى و مادرى یوسف(ع) و سایرین ، برادران پدرى او بودند. «إذ قالوا لیوسف و أخوه» فرزندان یعقوب، بنیامین را برادر یوسف مى خواندند، با اینکه وى نیز فرزند یعقوب(ع) و با آنان برادر بود (لیوسف و أخوه). این تعبیر مى رساند که ارتباط اخوّت میان یوسف(ع) و بنیامین قوى تر از ارتباط اخوّت وى با دیگر فرزندان یعقوب مى باشد ; یعنى، بنیامین برادر پدر و مادرى یوسف(ع) و با سایر برادران، برادر پدرى بودند. ۲- یعقوب(ع) همه فرزندان خویش را گرامى مى داشت و به همه آنان محبت مى کرد. «إذ قالوا لیوسف و أخوه أحب إلى أبینا منّا» افعل تفضیل (أحبّ) گویاى برداشت فوق است. ۳- یوسف(ع) و بنیامین محبوب تر از دیگر فرزندان یعقوب در نزد آن حضرت «إذ قالوا لیوسف و أخوه أحب إلى أبینا» مراد از «أخوه» چنانچه مفسران گفته اند بنیامین است. ۴- یوسف(ع) محبوب تر از بنیامین در نزد یعقوب(ع) «إذ قالوا لیوسف و أخوه أحب إلى أبینا» برداشت فوق ، از تقدیم «یوسف» بر برادرش «بنیامین» استفاده شده است. ۵- شایستگیهاى معنوى یوسف(ع) و فضیلتهاى خدادادى وى ، عامل محبت فراوان یعقوب(ع) به او بود. «کذلک یجتبیک ربک ... لیوسف و أخوه أحب إلى أبینا منا» بیان مسأله محبت افزون تر یعقوب(ع) به یوسف(ع) ، پس از بیان ویژگیهاى یوسف (وکذلک یجتبیک ...) ، اشاره به ریشه محبت افزون تر یعقوب(ع) به یوسف(ع) دارد. ۶- همه فرزندان یعقوب محبت افزون تر او به یوسف(ع) و بنیامین را احساس مى کردند و بر آن رشک مى بردند. «إذ قالوا لیوسف و أخوه أحب إلى أبینا منا» ضمیر در «قالوا» به «إخوته» در آیه قبل برمى گردد ; یعنى ، همه آنان چنین گفتند و بر این نظر اتفاق داشتند. ۷- محبت و علاقه افزون تر یعقوب(ع) به دو فرزندش یوسف(ع) و بنیامین ، برانگیزنده حسادت دیگر فرزندان وى نه اطلاعشان از رؤیاى یوسف(ع) «إذ قالوا لیوسف و أخوه أحب إلى أبینا منا» چنان چه یوسف(ع) رؤیاى خویش را براى برادرانش نقل کرده بود و آن باعث حسادت و توطئه علیه او شده بود ، سخن از بنیامین به میان نمى آوردند و تنها به ذکر یوسف(ع) اکتفا مى کردند. ۸- حسادت برادران یوسف به وى ، آنان را به جلسه اى براى تصمیم گیرى علیه او واداشت. «إذ قالوا لیوسف و أخوه أحب إلى أبینا منا» ۹- لطف و محبت افزون تر یعقوب(ع) به یوسف(ع) و بنیامین و شایسته نبودن آن دو براى آن لطف و محبت ، از سخنان و پیش درآمدهاى جلسه مشورتى برادران یوسف علیه وى «إذ قالوا لیوسف و أخوه أحب إلى أبینا منا و نحن عصبة إن أبانا لفى ضلل مبین» ۱۰- برادران یوسف ، گروهى نیرومند ، کارآمد و عهده دار رتق و فتق امور پدرشان یعقوب بودند. «و نحن عصبة إن أبانا لفى ضلل مبین» «عصبة» به جماعتى گفته مى شود که تعداد آنان از ده نفر افزون تر باشد و با یکدیگر پیوند داشته و هم دیگر را پشتیبانى کنند. لازمه این معنا نیرومند و کارآمد بودن آن گروه است. رابطه جمله «و نحن عصبة» با خطا پنداشتن محبت افزون تر یعقوب به یوسف و بنیامین، گویاى این است که: برادران یوسف، نیرو و توان خویش را در جهت منافع یعقوب(ع) به کار مى بردند و امور او را سامان مى دادند. ۱۱- برادران یوسف ، به کثرت نیرو و نفرات خویش مغرور بودند. «و نحن عصبة» ۱۲- برادران یوسف به دلیل نیرومندى و کارآمد بودنشان ، خویش را به محبت پدرشان یعقوب سزاوارتر مى دیدند. «إذ قالوا لیوسف و أخوه أحب إلى أبینا منا و نحن عصبة» ۱۳- محبت فراوان یعقوب(ع) به یوسف(ع) و بنیامین ، خطا و لغزشى روشن از دیدگاه دیگر فرزندان او «إذ قالوا لیوسف و أخوه أحب ... إن أبانا لفى ضلل مبین» ۱۴- برادران یوسف کمتر از ده نفر نبودند. «و نحن عصبة»
تفسیر (۱۱)
روایات و احادیث

۱۵- «عن على بن الحسین(ع): ... فلما رأى یوسف الرؤیا و أصبح یقصّها على أبیه یعقوب، فاغتم یعقوب لما سمع من یوسف مع ما أوحى الله عزوجل إلیه أن استعد للبلاء... و خاف أن یکون ما أوحى الله عزوجل إلیه من الإستعداد للبلاء هو فى یوسف خاصّة فاشتدت رقته علیه من بین ولده فلما رأى إخوة یوسف ما یصنع یعقوب بیوسف و تکرمته إیّاه و إیثاره إیّاه علیهم إشتد ذلک علیهم ... و قالوا: إن یوسف و أخاه «أحب إلى أبینا منّا»... ; [منبع: علل الشرایع، ص ۴۶، ح ۱، ب ۴۱ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۱۲، ح ۱۷.] از امام سجاد(ع) روایت شده است: ... هنگامى که یوسف(ع) آن خواب را دید و بامداد براى یعقوب بازگو کرد، یعقوب به خاطر آنچه از یوسف شنید با آنچه خداى عزوجل به او وحى کرد که آماده بلا باش غمگین شد ... و ترسید که آن بلا بالخصوص در مورد یوسف باشد. از این رو مهربانى او از میان برادران به یوسف زیادتر شد ; چون برادران رفتار یعقوب را نسبت به یوسف دیدند که او را گرامى مى دارد و بر آنان ترجیح مى دهد، بر آنان گران آمد ... و گفتند: یوسف و برادرش نزد پدر ما از ما محبوب ترند».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۰)
  • توطیه برادران یوسف(علیه السلام) برای اواره ساختن و دور کردن او از پدرش+۱ آیه
  • حسادت برادران یوسف(علیه السلام) منشا تصمیم انان بر کشتن یا اوارهسازی ان حضرت+۱ آیه
  • علاقه برادران یوسف(علیه السلام) به محبوب شدن، عاملی در جهت قتل یا اوارهسازی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • اتّحاد و پیوند تعصّبی برادران یوسف با یکدیگر
  • . اتّحاد برادران یوسف در جدا کردن وی از یعقوب(علیه السلام)+۳ آیه
  • اتّحاد برادران یوسف در حفظ اسرار خود و فریبدادن پدر+۲ آیه
  • حسد، برانگیزاننده انسان به نادیدهگرفتن نزدیکترین رابطه خویشاوندی+۳ آیه
  • حسادت ورزیدن برادران یوسف(علیه السلام) به وی، از اثار انحصارطلبی انان+۱ آیه
  • تلاش برادران یوسف(علیه السلام) در جهت منحصر ساختن توجّه و محبّت پدر به خویش+۱ آیه
  • برخورد اهانتامیز فرزندان یعقوب(علیه السلام) با ان حضرت+۲ آیه
  • حسادت برادران بنیامین و یوسف(علیه السلام)، نسبت به محبوبتر بودن ان دو در نزد یعقوب(علیه السلام)
  • علاقه ویژه یعقوب(علیه السلام) به بنیامین+۱ آیه
  • یعقوب(علیه السلام)، پدر برادران یوسف+۶ آیه
  • یوسف(علیه السلام) و بنیامین، محبوبتر از دیگر فرزندان در نزد پدر
  • یعقوب(علیه السلام) پدر یوسف(علیه السلام)+۴ آیه
  • تهمت گمراهی به یعقوب(علیه السلام)، از سوی فرزندانش+۲ آیه
  • تلاش برادران یوسف(علیه السلام) در جهت منحصر ساختن توجّه و محبّت پدر به خویش+۱ آیه
  • محبوبیّت یوسف(علیه السلام) و برادرش (بنیامین) در نزد پدر
  • بنیامین، از پسران یعقوب(علیه السلام)+۱ آیه
  • پسران یعقوب(علیه السلام)، گروهی نیرومند و توانا+۱ آیه
  • حسادت پسران یعقوب(علیه السلام)، به یوسف(علیه السلام) و بنیامین+۱ آیه
  • حسادت، زمینهای مناسب برای بروز دشمنی شیطان با انسان+۱ آیه
  • حسادت برادران یوسف به وی و برادرش (بنیامین)، سبب ستم انان در حق ایشان+۱ آیه
  • حسادت، زمینهساز اقدام برای کشتن برادر+۴ آیه
  • حسادت برادران به یوسف(علیه السلام)، سبب پیشنهاد انان برای قتل یا دور افکندن وی+۲ آیه
  • حسادت برادران یوسف به وی و برادرش بنیامین، باعث ستم انان در حق ایشان+۱ آیه
  • حسادت برادران یوسف نسبت به وی، سبب اقدام انان به افکندن او در چاه+۲ آیه
  • حسادت برادران یوسف به وی، علّت مکر و توطیه بر ضدّ او+۲ آیه
  • محبّت زیاد یعقوب(علیه السلام) به یوسف و برادرش (بنیامین)، زمینه حسادت برادران به ایشان+۲ آیه
  • اظهار محبّت بیشتر به برخی فرزندان، زمینهساز حسادت دیگر فرزندان+۱ آیه
  • احساس فرزندان یعقوب، در تبعیض محبّت به فرزندان، برانگیزاننده حسادت میان ان+۱ آیه
  • حسد، عامل خشونت برادران یوسف با وی+۲ آیه
  • حسادت برادران یوسف، موجب دشمنی با او و طرح نقشه کشتن وی+۲ آیه
  • حسادت برادران یوسف، موجب دشمنی با ان حضرت و طرح نقشه کشتن وی+۲ آیه
  • دوستی و محبّت یعقوب(علیه السلام) به دو فرزندش یوسف(علیه السلام) و بنیامین، بیش از محبّتش به فرزندان دیگر
  • حسادت فرزندان یعقوب، از افزونی محبّت و دوستی یعقوب(علیه السلام) به یوسف(علیه السلام) و بنیامین نسبت به سایر فرزندان
  • سؤال فرزندان یعقوب از پدر، درباره بی اعتمادی او به انان، جهت فرستادن و مراقبت از یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
  • حسدورزی برادران یوسف(علیه السلام)، نمودی از دشمنی شیطان+۱ آیه
  • تهمت خطا و گمراهی به یعقوب(علیه السلام) از جانب فرزندانش، به علّت محبّت به یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • غرور برادران یوسف به واسطه جمع نیرومند خود+۱ آیه
  • علاقه برادران یوسف به محبوب شدن نزد پدر ، عاملی در جهت قتل یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • تاکید برادران یوسف بر توطیه علیه وی، به دلیل نیرومندی خویش+۱ آیه
  • معترض بودن برادران یوسف به محبّت بیشتر پدر نسبت به یوسف(علیه السلام) و برادرش، به علّت نیرومندی خود+۱ آیه
  • کثرت افراد و نیروی انسانی، عامل توانمندی+۱ آیه
  • گناه برادران یوسف، با انداختن یوسف(علیه السلام) در چاه+۳ آیه
  • جلسه مشورتی برادران یوسف علیه او و بنیامین، مبنی بر شایسته نبودن یوسف علیه السلام و برادرش بر لطف و محبت افزون پدرشان یعقوب علیه السلام+۱ آیه
  • مشورت برادران یوسف با یکدیگر، در مورد نحوه برخورد با یوسف علیه السلام+۲ آیه
  • معاشرت ناپسند فرزندان یعقوب با برادر خود یوسف علیه السلام+۲ آیه
  • معاشرت ناپسند فرزندان یعقوب با پدر خویش+۲ آیه
  • حسادت، زمینه نیرنگ و توطیه علیه دیگران+۲ آیه
  • حسادت برادران یوسف نسبت به او، موجب وسوسه شدن برای قتل ان حضرت+۱ آیه
  • نسبت گمراهی و کج اندیشی به یعقوب علیه السلام از سوی فرزندانش، در مورد محبت شدید به یوسف علیه السلام+۲ آیه
  • محبوبیت بیشتر یوسف علیه السلام و برادرش در نزد یعقوب علیه السلام از دیگر پسران خود
  • نسبت گمراهی و کج اندیشی به یعقوب علیه السلام از سوی فرزندانش، در مورد محبت شدید به یوسف علیه السلام+۲ آیه
  • یعقوب علیه السلام، دوستدار تمامی فرزندان خود
  • علاقه شدید یعقوب علیه السلام به یوسف علیه السلام و برادرش بنیامین
  • علاقه و محبّت یعقوب علیه السلام نسبت به همه فرزندان خود
  • محبّت فراوان یعقوب علیه السلام به یوسف علیه السلام و بنیامین، خطا و لغزشی روشن از دیدگاه دیگر فرزندان او
  • یوسف علیه السلام و بنیامین، محبوبتر از دیگر فرزندان یعقوب، نزد ان جناب+۱ آیه
  • توطیه برادران یوسف، برای اواره ساختن و دور کردن او از پدرش+۱ آیه
  • حسادت برادران یوسف، منشاتصمیم انان بر کشتن یا اواره ساختن وی+۱ آیه
  • علاقه برادران یوسف به محبوب شدن نزد پدر، عاملی در جهت قتل یا اواره ساختن ان حضرت+۱ آیه
  • ادّعای برادران یوسف بر زیانکار بودن خود، در صورت حفظ نکردن وی از خطر گرگ+۱ آیه
  • ادّعای برادران یوسف، مبنی بر طعمه گرگ شدن وی، غیر قابل قبول برای پدر+۱ آیه
  • ادّعا و افترای برادران یوسف، مبنی بر گمراه بودن پدرشان، به دلیل علاقه بیشتر به یوسف علیه السلام+۳ آیه
  • اگاهی برادران از محبوبیت افزونتر بنیامین، نزد پدرشان یعقوب علیه السلام+۱ آیه
  • پیشنهاد قتل یوسف علیه السلام جزیی از توطیه برادران+۱ آیه
  • پیشنهاد تبعید یوسف علیه السلام بخشی از توطیه برادران+۱ آیه
  • رشک بردن و حسد ورزیدن برادران یوسف از محبت افزونتر پدرشان، نسبت به یوسف علیه السلام و بنیامین
  • حسادت برادران یوسف به جایگاه یوسف و بنیامین در نزد پدر، سبب توطیه انان بر ضدّ یوسف+۲ آیه
  • برادران یوسف بر باور کجروی و خطای اشکار پدرشان (در محبت بیشتر به یوسف و بنیامین)
  • برادران یوسف بر باور احاطه شدن پدرشان در اشتباهات رفتاری (در محبت افزونتر به یوسف علیه السلام و بنیامین)+۱ آیه
  • یوسف علیه السلام، مورد ظلم و جفای برادران خود+۵ آیه
  • محبت یعقوب علیه السلام به برادران یوسف، کمتر از محبت ان حضرت به یوسف علیه السلام
  • یعقوب علیه السلام، پدر یوسف علیه السلام+۶ آیه
  • ردّ شدن پیشنهاد قتل یوسف علیه السلام در شورای برادران+۳ آیه
  • محبوبیت بیشتر یوسف علیه السلام و بنیامین در دوران کودکی، از دیگر برادران خود در نزد پدر
  • محبوبیّت بیشتر یوسف علیه السلام از دیگر برادران، نزد یعقوب علیه السلام
  • محبت زیاد یعقوب علیه السلام به یوسف علیه السلام، باعث حسادت برادران دیگر یوسف علیه السلام
  • تهمت گمراهی و سبک عقلی به یعقوب علیه السلام در مورد محبت شدید به یوسف علیه السلام+۲ آیه
واژه‌ها