آیه ۱۰۴ سوره یونس

سوره یونس، آیه ۱۰۴ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۲۰

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِن كُنتُمْ فِي شَكٍّ مِّن دِينِي فَلَا أَعْبُدُ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ وَلَٰكِنْ أَعْبُدُ اللَّهَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ

بگو: «ای مردم! اگر در عقیده من شک دارید، من آنهایی را که جز خدا می‌پرستید، نمی‌پرستم! تنها خداوندی را پرستش می‌کنم که شما را می‌میراند! و من مأمورم که از مؤمنان باشم!

معنی کلمات و عبارات
«مِن دُونِ اللهِ»: بجز خدا. به جای خدا. «یَتَوَفَّاکُمْ»: شما را می‌میراند.
نزول
نکات آیه
۱ - پیامبر اکرم (ص) دستور یافت مبانى و پایه هاى دین خود را براى مشرکان، صریح و بى پرده بیان کند و هرگونه ابهام و تردیدى را کاملاً بزداید. «قل یأیها الناس إن کنتم فى شک من دینى فلا أعبد الذین تعبدون من دون اللّه» ۲ - پیامبر اکرم (ص) دستور یافت پایبندى و انعطاف پذیرى خود را در طرد شرک و دعوت به توحید، صریح و بى پرده براى مشرکان اعلان نماید. «قل یأیها الناس إن کنتم فى شک من دینى فلا أعبد الذین تعبدون من دون اللّه» ۳ - مشرکان نسبت به پایدارى و انعطاف پذیرى پیامبر (ص) در طرد آیین شرک و دعوت به توحید، تردید داشتند. «قل یأیها الناس إن کنتم فى شک من دینى» با توجّه به اینکه روى سخن با مشرکانى است که از گرویدن به توحید امتناع مى کردند، قهراً امتناع آنان یا به خاطر این است که هنوز ماهیت و حقیقت توحید براى آنان روشن نشده بود و یا اینکه هنوز امیدوار بودند که پیامبر (ص) دست از روش خود بردارد و به کیش آنان در آید. برداشت فوق بنابر احتمال دوم است. ۴ - مشرکان صدر اسلام، معبودهاى متعددى را مى پرستیدند. «فلا أعبد الذین تعبدون من دون اللّه» ۵ - مشرکان، نسبت به حقیقت آیین توحیدى پیامبر (ص) در تردید بودند. «قل یأیها الناس إن کنتم فى شک من دینى» ۶ - مشرکان، بتهاى مورد پرستش خود را، موجوداتى با شعور مى پنداشتند. «فلا أعبد الذین تعبدون من دون اللّه» «الذین» اسم موصول است و براى ذوى العقول استعمال مى شود. ۷ - آیین شرک، بر شالوده عبادت براى آلهه و نفى عبادت «اللّه» بنا شده است. «الذین تعبدون من دون اللّه» ۸ - عبادت، تنها شایسته خداوندى است که مرگ انسانها به دست او بوده و جان آنان پس از مرگ، در اختیار او قرار مى گیرد. «و لکن أعبد اللّه الذى یتوفیکم» ۹ - مرگ انسانها، تنها به دست خداست. «اللّه الذى یتوفیکم» ۱۰ - توحید در عبادت و اعتقاد به بقاى انسان پس از مرگ، دو پایه و اساس دین الهى است. «و لکن أعبد اللّه الذى یتوفیکم» ۱۱ - یادآورى مرگ، وسیله توجّه به خدا و توحید در عبادت است. «و لکن أعبد اللّه الذى یتوفیکم» ذکر «یتوفاکم» پس از بیان توحید در عبادت، بیانگر این نکته نیز مى تواند باشد که یاد مرگ، زمینه اى براى پى بردن به توحید در عبادت است. ۱۲ - مرگ، جدایى حقیقت آدمى از بدن و رجوع آن به خداوند است نه نیستى کامل. «و لکن أعبد اللّه الذى یتوفیکم» «توفى» و «استیفاء» از ماده «وفاء» به معناى دریافت کامل و بى کم و کاست چیزى است; مثل «توفیت المال» (همه مال را دریافت کردم). بنابراین مرگ به معناى دریافت کامل انسان است و چون بدن انسان دریافت شدنى نیست قهراً مقصود حقیقت انسان - که عبارت از روح او است - دریافت خواهد شد و در نزد خدا جاوید خواهد ماند. ۱۳ - پیامبر اکرم (ص) آشتى ناپذیرى خود با جبهه شرک و رها نکردن جبهه مؤمنان را نه تنها خواسته خود، بلکه دستورى صریح از جانب خداوند اعلام داشت. «قل یأیها الناس إن کنتم فى شک من دینى فلا أعبد الذین تعبدون ... و أمرت أن أکون من المؤمنین» ۱۴ - مؤمنان، در پیشگاه خداوند از جایگاه عظیمى برخوردارند. «أمرت أن أکون من المؤمنین» از اینکه پیامبر اکرم (ص) خود را فردى از مؤمنان معرفى مى کند، برداشت فوق استفاده مى شود. ۱۵ - صراحت لهجه و تسلیم ناپذیرى رهبران الهى در بیان مواضع اعتقادى خویش، امرى است بایسته و لازم. «قل ... فلا أعبد الذین تعبدون من دون اللّه و لکن أعبد اللّه الذى یتوفیکم و أمرت أن أکون من المؤمنین»
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۳)
  • ناتوانی بتها از رساندن هرگونه سود و زیانی به انسانها، حجّت پیامبر(صلی الله علیه واله) بر نفی شرک، و اثبات توحید+۳ آیه
  • توانایی خداوند بر گرفتن جانها، حجّت پیامبر(صلی الله علیه واله)بر حقّانیّت پرستش او و نفی بتپرستی، در احتجاج با مشرکان+۲ آیه
  • ضرورت خالص کردن دین برای خدا+۸ آیه
  • ضرورت اخلاص در عبادت+۱۳ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به اعلام عبادت خالصانه خود برای خدا+۱۱ آیه
  • بتپرستی، ایین مشرکان عصر بعثت+۵ آیه
  • تعلیم روش احتجاج به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۵ آیه
  • نفی تاثیر استقلالی غیر خداوند، در جهان هستی+۵ آیه
  • خداوند یکتا، تنها معبود شایسته برای عبادت+۱۳ آیه
  • قبض روح انسانها از سوی خدا، دلیل توحید عبادی
  • رسیدن به توحید عبادی، در گرو پیروی از دین حنیف+۱ آیه
  • اعلان ایمان به توحید در برابر مردم، وظیفه پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، دعوتکننده تمامی انسانها به یکتاپرستی+۴ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله)، از خداپرستان موحّد+۱۵ آیه
  • ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۶ آیه
  • وجوب اخلاص، در دین و دینداری+۱۰ آیه
  • وجوب توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی خداوند+۱۴ آیه
  • دفاع پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله) از توحید، با مبارزه علیه شرک و بت پرستی+۶ آیه
  • ضرورت خالص کردن دین، برای خدا+۸ آیه
  • تردید مشرکان، در دین توحیدی
  • بقای روح ادمی، در عالم پس از مرگ+۳ آیه
  • روح، امری مجرّد از مادّه و مستقلّ از بدن و باقی پس از مرگ+۳ آیه
  • روح انسان، تمام حقیقت وی+۳ آیه
  • جدایی روح از بدن، هنگام مرگ+۳ آیه
  • قبض روح انسانها به امر خداوند، هنگام مرگ+۲ آیه
  • شرک در عبادت، مورد نکوهش و نهی خدا+۵ آیه
  • ناتوانی معبودان مشرکان از گرفتن جانها، دلیلی بر بطلان شرک و اثبات توحید+۱ آیه
  • شرک ستیزی پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، با تمام مشرکان+۱۵ آیه
  • مشرکان، مورد تهدید خداوند به کیفر و عذاب
  • شک مشرکان، در ایین توحیدی پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۱ آیه
  • شک مشرکان، در ایین توحیدی پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • تنها خدا، شایسته عبادت+۹ آیه
  • وجوب پرستش خدای یگانه و پرهیز از پرستش غیر او+۱۴ آیه
  • شرک بودن، پرستش غیر خدا+۲ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله) منزّه از عبادت غیر خدا+۲ آیه
  • تعدّد معبودان باطل مشرکان+۴ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور خدشه دار کردن اعتقادات شرک الود عرب جاهلیّت+۸ آیه
  • متوفّی/ اسماوصفات+۳ آیه
  • ناتوانی بتها از رساندن هرگونه سود و زیانی به انسانها، حجّت پیامبر صلی الله علیه و اله بر نفی شرک و اثبات توحید+۲ آیه
  • توانایی خداوند بر گرفتن جانها، حجّت پیامبر صلی الله علیه و اله بر حقّانیّت پرستش او+۱ آیه
  • تعلیم روش احتجاج به پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، از جانب خداوند+۴ آیه
  • ایمان به خدا، فرمان الهی به پیامبر صلی الله علیه و اله
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، دعوتکننده به خدا و یکتاپرستی+۴ آیه
  • دعوت مشرکان به توحید، از جانب محمّد صلی الله علیه و اله+۱۲ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، از خداپرستان موحّد+۱۲ آیه
  • توحید در عبادت، از پیامها و محورهای اصلی رسالت پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • قاطعیّت در نفی معبودهای کافران و امتناع از عبادت انها در تمام عمر خویش، وظیفه الهی بر عهده پیامبر صلی الله علیه و اله در تبلیغ دین+۴ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به خودداری از عبادت معبودهای مشرکان+۶ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله موظّف به اعلام عبادت خالصانه خود برای خدا+۹ آیه
  • عبادت محمّد صلی الله علیه و اله، فقط برای خداوند+۱۰ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به اخلاص در عبادت و پرستش خداوند+۱۰ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به اعلام عبادت خالصانه خود برای خدا+۱۰ آیه
  • تنزیه پیامبر صلی الله علیه و اله، از هرگونه شرک و بتپرستی+۱۱ آیه
  • سازشناپذیری پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر مشرکان+۶ آیه
  • فرمان الهی، عامل سازش ناپذیری پیامبر صلی الله علیه و اله بادشمنان خدا+۵ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله مامور احتجاج با مشرکان+۲ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به اظهار ایمان خود+۱ آیه
  • بیان صریح اساس و مبانی دین خود برای مشرکان، ماموریّت پیامبراکرم صلی الله علیه و اله+۳ آیه
  • یاداوری مرگ و تفکر در ان، زمینه توجه به خدا و توحید در عبادت و اجتناب از شرک+۱ آیه
  • توجه به مرگ و حیات و قدرت خالق بر میراندن انسان، زمینه ساز دوری از شرک و بت پرستی+۱ آیه
  • وجوب اخلاص در دین و پایبندی به توحید+۳ آیه
  • وجوب عقیده به توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی+۱۴ آیه
واژه‌ها