سوره غافر، آیه ۶۶ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۴
قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَمَّا جَاءَنِي الْبَيِّنَاتُ مِنْ رَبِّي وَ أُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِ الْعَالَمِينَ
بگو: «من نهی شدهام از اینکه معبودهایی را که شما غیر از خدا میخوانید بپرستم، چون دلایل روشن از جانب پروردگارم برای من آمده است؛ و مأمورم که تنها در برابر پروردگار عالمیان تسلیم باشم!»
معنی کلمات و عبارات
«تَدْعُونَ»: (نگا: انعام / ، اعراف / و و . «أُسْلِمَ»: تسلیم شوم. فرمانبردار گردم (نگا: بقره / آلعمران / ، نساء / .
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - پیامبر(ص)، از آغاز دریافت دلایل و برهان هاى الهى، از عبادت غیرخدا نهى شده بود. «قل إنّى نهیت أن أعبد الذین تدعون من دون اللّه لمّا جاءنى البیّنت»
۲ - پیامبر(ص)، مأمور اعلام مخالفت خود با عبادت غیرخدا و منصرف کردن مشرکان از فکر تأثیرگذارى در عقاید آن حضرت «إنّى نهیت أن أعبد الذین تدعون من دون اللّه لمّا جاءنى البیّنت»
پیامبر(ص)، به در دست داشتن دلایل و براهین روشن در مخالفت خود با عبادت غیر خدا تصریح فرمود. این مطلب مى تواند به منظور مأیوس ساختن مشرکان باشد; زیرا کسى که در عقیده خود داراى دلایل روشن باشد، تأثیرپذیرى او از دیگر عقاید نا ممکن خواهد بود.
۳ - پیامبر(ص)، مأمور اعلام در دست داشتن دلایل و برهان هاى روشن بر بطلان عقیده شرک آلود و درستى آیین توحیدى «إنّى نهیت أن أعبد الذین تدعون من دون اللّه لمّا جاءنى البیّنت»
۴ - آیین توحیدى، مبتنى بر دلایل و برهان هاى روشن و بى ابهام است. «قل إنّى نهیت أن أعبد الذین تدعون من دون اللّه لمّا جاءنى البیّنت»
۵ - عبادت غیر خدا، گناه و حرام است. «قل إنّى نهیت أن أعبد الذین تدعون من دون اللّه»
۶ - پیامبر(ص)، موظف به تسلیم همه جانبه در برابر پروردگار جهان «و أُمرت أن أُسلم لربّ العلمین»
۷ - پیامبر(ص)، مأمور اعلام صریح مواضع عقیدتى خویش و تسلیم ناپذیر بودنش، در برابر دشمنان و عقاید باطل و شرک آلود «و أُمرت أن أُسلم لربّ العلمین»
تصریح پیامبر(ص) به تسلیم محض بودن خود در برابر خداوند، مى تواند پاسخى به فشارها و تهدیدهاى دشمنان و مشرکان علیه ایشان باشد.
۸ - خداوند، مالک همه عالم هاى هستى است. «لربّ العلمین»
عالَم (مفرد «عالَمین») است و به مجموعه و دسته اى از موجودات گفته مى شود. بنابراین «العالمین»; یعنى، همه موجودات به لحاظ مجموعه ها و دسته ها. گفتنى است به مالک هر چیزى، «ربّ» گفته مى شود.
۹ - جهان آفرینش، متشکل از عالم هاى متعدد. «لربّ العلمین»
برداشت یاد شده با توجه به جمع بودن کلمه «عالمین» استفاده شده است.
۱۰ - جهان هستى، به سوى کمال در حرکت است. «لربّ العلمین»
«ربّ» به معناى تربیت کردن است و تربیت ایجاد حالتى در شىء پس از حالت قبل است تا آن گاه که به حد تمام و کمال برسد (مفردات راغب). این معنا حکایت از حرکت تکاملى دارد. گفتنى است که کلمه «ربّ»، مشترک لفظى میان وصف و مصدر مى باشد و در آیه مورد بحث معناى وصفى دارد.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اعلام بطلان شرکاعلام حقانیت توحیدنهی از عبادت غیرخداوضوح دلایل توحیداعلام عقیده محمدانعطاف ناپذیری محمدمالک عوالم آفرینشصراحت محمددلایل رد شرکویژگیهای ادیان آسمانیتوحید عبادی محمدعبادت غیرخداانقیاد محمدشرک ستیزی محمدگناه شرکتعدد عوالم آفرینشتسلیم به خداتکامل آفرینشمحمد و مشرکانتبلیغ محمدتکلیف محمدمالکیت خدارسالت محمد
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۴)
- تمام شدن حجّت بر محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به اعلام عبادت خالصانه خود برای خدا+۱۰ آیه
- بتپرستی، ایین مشرکان عصر بعثت+۶ آیه
- بیمنطقی و دلیل نداشتن بتپرستی، دلیل بطلان ان+۲ آیه
- دعوت پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، استوار بر برهان+۳ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۵ آیه
- توحید عبادی، از فرمانهای مؤکّد خداوند+۶ آیه
- اختصاص داشتن حیات حقیقی به خداوند، دلیل انحصار عبادت برای او+۱ آیه
- دعوت شدن مشرکان کافر به توحید، از سوی پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۷ آیه
- محمّد(صلی الله علیه واله)، از خداپرستان موحّد+۱۴ آیه
- خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۲ آیه
- حرمت بت پرستی+۳ آیه
- وجوب تسلیم بودن، در برابر پروردگار جهانیان+۳ آیه
- لزوم مداومت بر تسلیم بودن در برابر خداوند+۶ آیه
- ارایه دلایل روشن برای هدایت انسانها از جانب خداوند و پیامبران، برخاسته از ربوبیّت او+۳ آیه
- ربوبیّت خدا، مقتضی تسلیم شدن در برابر او+۱ آیه
- دفاع پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله) از توحید، با مبارزه علیه شرک و بت پرستی+۷ آیه
- شرکورزی، زاییده جهل و نااگاهی انسان+۳ آیه
- شرک ستیزی پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، با تمام مشرکان+۱۱ آیه
- شریک گرفتن برای خدا، مورد نهی او+۵ آیه
- عدم جواز پرستش غیر خدا+۲ آیه
- نهی شدن پیامبر(صلی الله علیه واله) از هنگام دریافت بیّنات الهی، نسبت به عبادت غیر خدا
- تعدّد معبودان باطل مشرکان+۲ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور خدشه دار کردن اعتقادات شرک الود عرب جاهلیّت+۷ آیه
- بیّنات، از اسما و صفات قران
- تمام شدن حجّت خداوند بر پیامبر صلی الله علیه و اله
- دعوت مشرکان به توحید، از جانب محمّد صلی الله علیه و اله+۹ آیه
- دعوت پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله، استوار بر دلیل و برهان+۳ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، از خداپرستان موحّد+۱۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، دارای دلایل و برهانهای روشن، بر صداقت خود و موظّف به اعلام ان
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به خودداری از عبادت معبودهای مشرکان+۶ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله موظّف به اعلام عبادت خالصانه خود برای خدا+۹ آیه
- عبادت محمّد صلی الله علیه و اله، فقط برای خداوند+۹ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به اخلاص در عبادت و پرستش خداوند+۸ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به اعلام عبادت خالصانه خود برای خدا+۱۰ آیه
- تنزیه پیامبر صلی الله علیه و اله، از هرگونه شرک و بتپرستی+۹ آیه
- سازشناپذیری پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر مشرکان+۵ آیه
- فرمان الهی، عامل سازش ناپذیری پیامبر صلی الله علیه و اله بادشمنان خدا+۴ آیه
- مبارزه پیامبر صلی الله علیه و اله با بتپرستی و شرک+۲ آیه
- برخورداری پیامبر صلی الله علیه و اله از مقام تسلیم، در برابر خداوند+۷ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به اظهار تسلیم در برابر خدا+۶ آیه
- ارایهؤ معجزات هر یک از انبیای الهی، برای اثبات رسالت خویش، نشانههای خدا+۳ آیه
- وجوب تسلیم در برابر پروردگار جهانیان+۵ آیه
- تسلیم بودن در پیشگاه پروردگار، امری واجب بر پیامبر صلی الله علیه و اله+۴ آیه