سوره یونس، آیه ۴۲ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۳
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَ وَ لَوْ كَانُوا لاَ يَعْقِلُونَ
گروهی از آنان، بسوی تو گوش فرامیدهند (؛ امّا گویی هیچ نمیشنوند و کرند)! آیا تو میتوانی سخن خود را به گوش کران برسانی، هر چند نفهمند؟!
معنی کلمات و عبارات
«یَسْتَمِعُونَ إِلَیْکَ»: به تو گوش میدهند؛ نه برای فهمیدن و به کار بستن (نگا: انعام / ، انبیاء / . «تُسْمِعُ»: بشنوانی. «الصُّمَّ»: جمع أَصَمّ، اشخاص کر.
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - برخى از مشرکان با اینکه مکرراً به سخنان پیامبر(ص) گوش مى سپردند و آیات الهى را از زبان او مى شنیدند، به تکذیب آن برخاسته، انکارش مى کردند. «و منهم من یستمعون إلیک ... و لو کانوا لا یعقلون»
۲ - مشرکانى که قرآن را از زبان پیامبر(ص) مى شنیدند و به آن ایمان نمى آوردند مانند کسانى هستند که از حس شنوایى محروم و از نیروى عقل و اندیشه بى بهره اند. «و منهم من یستمعون إلیک أفأنت تسمع الصمّ و لو کانوا لا یعقلون»
۳ - مشرکانى که قرآن را از زبان پیامبر(ص) مى شنیدند و به آن ایمان نمى آوردند، دلهایشان از شنوایى محروم و از فهمیدن حقیقت، ناتوان بود. «و منهم من یستمعون إلیک أفأنت تسمع الصمّ و لو کانوا لا یعقلون»
۴ - مشرکان، در برخورد با سخنان پیامبر(ص) داراى موضعى لجوجانه بودند. «أفأنت تسمع الصمّ و لو کانوا لا یعقلون»
۵ - مردمى که به آیات قرآن گوش فرادهند و به آن ایمان نیاورند، مانند کسانى هستند که از حس شنوایى محروم و از قوه عاقله بى نصیبند. «و منهم من یستمعون إلیک أفأنت تسمع الصمّ و لو کانوا لا یعقلون»
۶ - مردمى که به آیات قرآن گوش سپارند و به آن ایمان نیاورند، دلهایشان از شنوایى محروم و از فهمیدن حق ناتوان است. «و منهم من یستمعون إلیک أفأنت تسمع الصمّ و لو کانوا لا یعقلون»
۷ - ارشاد مردمى که از پذیرفتن حق صریح و روشن سر باز مى زنند، عملى بى نتیجه است. «و منهم من یستمعون إلیک أفأنت تسمع الصمّ و لو کانوا لا یعقلون»
۸ - هیچ کس حتى پیامبر(ص)، نمى تواند مردمى را که از پذیرفتن حق صریح و روشن سر باز مى زنند، ارشاد کند. «و منهم من یستمعون إلیک أفأنت تسمع الصمّ و لو کانوا لا یعقلون»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تبلیغ بیثمرتشبیه به بیعقلانحق ناشنوایی مکذبان قرآنمحرومان از حق شنواییمحرومیت مشرکان صدر اسلامموضعگیری مشرکان صدر اسلامهدایت حق ناپذیرانحق ناشنوایی مشرکانمحرومیت مکذبان قرآنتشبیه به کرانمشرکان صدر اسلام و محمدلجاجت مشرکان صدر اسلاممشرکان و قرآنشرایط تبلیغمکذبان قرآن
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
- تفکّر و تعقّل، عامل درک حقّانیت دین+۱ آیه
- مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۳ آیه
- سؤال انکاری خدا از پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره ارشاد و هدایت حق ناپذیران و کوردلان+۱ آیه
- سؤال انکاری خدا از پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره ارشاد و هدایت حق ناپذیران و کوردلان+۱ آیه
- فقدان شناخت، عامل گرایش به شرک+۵ آیه
- مشرکان، اشخاصی کوردل، حق ناشنوا و محروم از شناخت حقایق+۶ آیه
- مشرکان، مردمی فاقد اندیشه و تفکّر+۲ آیه
- قوّه شنوایی، از ابزار شناخت حسّی و راهی برای ادراکات عقلی انسان+۵ آیه
- شناخت معارف دینی در پرتو عقل ناب+۱ آیه
- کری باطنی و حق ناشنوایی، مانع معرفت به حقایق+۴ آیه
- استفاده نادرست از شنوایی و استماع سخنان پیامبر(صلی الله علیه واله) به قصد خرده گیری و استهزا، امری ناروا
- نیندیشیدن و خردناورزی، مانع استفاده از شنوایی برای شنیدن سخن قران و پیامبر(صلی الله علیه واله) به قصد تدبّر و ایمان اوردن
- تکذیب ایات الهی از جانب مشرکان، به رغم استفاده انان از شنوایی خود، برای شنیدن سخن پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- ناتوانی مشرکان از فهم کلام پیامبر(صلی الله علیه واله) به رغم استفاده از شنوایی برای شنیدن ان+۲ آیه
- تکذیب و انکار پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) ظلم و ستمی به خود+۳ آیه
- کوری قلب، مانع فهم ایات قران+۱ آیه
- کافران، مردمی هدایت ناپذیر+۵ آیه
- مشرکان لجوج، انسانهایی محروم از شنوایی و بینایی معنوی+۱ آیه
- ناتوانی پیامبر صلی الله علیه و اله نسبت به هدایت افراد فاقد ابزار هدایت+۵ آیه
- «تُسمِعُ»+۴ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۴ آیه
- مشرکان تکذیب کننده پیامبر صلی الله علیه و اله بهرغم گوش فرادادن مکرّر به سخنان ان حضرت، همانند فاقدان حسّ شنوایی و بی بهره از عقل
- سرسختی و لجاجت مشرکان، در مقابل سخنان و تعالیم پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه