قدر

تکرارها: ۱۳۲آیات: ۱۲۱

۰۵۱۰۱۵۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۱سال ۲: ۱۰سال ۳: ۴سال ۴: ۱۴سال ۵: ۸سال ۶: ۴سال ۷: ۳سال ۸: ۴سال ۹: ۶سال ۱۰: ۵سال ۱۱: ۴سال ۱۲: ۵سال ۱۳: ۶سال ۱۴: ۶سال ۱۵: ۸سال ۱۶: ۷سال ۱۷: ۳سال ۱۸: ۱۱سال ۱۹: ۶سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۸سال ۲۲: ۸سال ۲۳: ۱
مشتقات
قَدِيرٌ (۳۷)يَقْدِرُ (۱۱)قَدِيراً (۶)بِقَدَرٍ (۵)قَدَّرَ (۵)يَقْدِرُونَ‌ (۳)قَدَرُوا (۳)قَدْرِهِ‌ (۳)تَقْدِيرُ (۳)قَدَّرْنَا (۳)لَقَادِرُونَ‌ (۳)بِقَادِرٍ (۳)الْقَدْرِ (۳)قَدَرُهُ‌ (۲)تَقْدِرُوا (۲)قَادِرٌ (۲)قَدَرٍ (۲)فَقَدَّرَهُ‌ (۲)تَقْدِيراً (۲)مِقْدَارُهُ‌ (۲)قُدِرَ (۲)مُقْتَدِرٍ (۲)قَادِرِينَ‌ (۲)الْقَادِرُ (۱)قَدَّرَهُ‌ (۱)قَادِرُونَ‌ (۱)بِمِقْدَارٍ (۱)بِقَدَرِهَا (۱)مُقْتَدِراً (۱)نَقْدِرَ (۱)لَقَدِيرٌ (۱)قَدَّرْنَاهَا (۱)الْقَدِيرُ (۱)قَدَراً (۱)مَقْدُوراً (۱)قَدِّرْ (۱)قُدُورٍ (۱)قَدَّرْنَاهُ‌ (۱)مُقْتَدِرُونَ‌ (۱)قَدْراً (۱)يُقَدِّرُ (۱)قَدَّرُوهَا (۱)فَقَدَرْنَا (۱)الْقَادِرُونَ‌ (۱)لَقَادِرٌ (۱)فَقَدَرَ (۱)يَقْدِرَ (۱)
قاموس قرآن
قاموس قرآن: (بر وزن فلس) و قدرت و مقدرة به معنى توانائى است. [نحل:75]. خدا عبد مملوكى را مثل زده كه بر چيزى قادر نيست. 2- ايضاً قدر به معنى تنگ گرفتن است «قَدَرَ اللَّهُ عَلَيْهِ الرِّزْقَ: ضَيَّقَهُ» اين معنى از لفظ «بسط» كه در آيات در مقابل قدر آمده به خوبى روشن مى‏شود [رعد:26]. خدا وسعت مى‏دهد روزى را به كسى كه مى‏خواهد و مصلحت اقتضا مى‏كند. 3- ايضاً قدر به معنى تقدير و اندازه‏گيرى و نيز به معنى اندازه است راغب گويد:«اَلْقَدْرُ وَ التَّقْديرُ: تَبْيينُ كَمِّيَّةِ الشَّىْ‏ءِ». طبرسى ذيل آيه «لَيْلةِ الْقَدْر» فرموده: قدر آن است كه شى‏ء با شى‏ء ديگرمساوى باشد بدون زياده و نقصان «قَدَرَ اللَّهُ هذا الْاَمْرَ يَقْدِرُهُ قَدْراً» يعنى خدا آن را بر مقدارى كه مصلحت اقتضا مى‏كرد قرار داد. [طلاق:3]. خدا براى هر چيزى اندازه‏اى معين قرار داده است [قمر:12]. شكافتيم زمين را چشمه هائى پس آب آسمان و زمين به هم رسيدند بر نحوى كه تقدير شده بود بدون زيادت و نقصان. راجع به «اِنّا اَنْزَلْناهُ فى لَيْلَةِ الْقَدْرِ» مستقلاً بحث خواهد شد. [انعام:91]. اين تعبير در سوره حج آيه 74 و در زمر آيه 67 نيز آمده است در معنى آن گفته‏اند: خدا نشناختند حق شناختنش، خدا را تعظيم نكردند حق تعظيمش. اين هر دو قابل قبول است، از راغب نقل شد كه قدر بيان كميت شى‏ء است. آن در معانى غير محسوس نيز به كار مى‏رود گويند قدر فلانكس و از آن احترام، وقار، عظمت و وزنه اجتماعى اراده مى‏كنند چنانكه در كتب لغت هست. پس مانعى ندارد كه بگوئيم: خدا را تعظيم نكردند تعظيم لايق، خدا را نشناختند شناختن لايق. آيه‏اى كه نقل شد در رد يهود است كه براى مقابله با رسول خدا «صلى اللَّه عليه و آله» مى‏گفتند: اصلاً خدا به بشرى وحى نكرده است در ذيل آيه فرموده: «قُلْ مَنْ اَنْزَلَ الْكِتابَ الَّذى جاءَ بِهِ مُوسى...» و در صدر فرموده: خدا نشناختند حق شناختن (وگرنه مى‏دانستند كه لازمه خدايى ارسال رسل است و نمى‏گفتند: خدا به انسانى وحى نكرده است). *** قَدَر: (بر وزن فرس) توانائى. اندازه. در جوامع الجامع گفته: قَدْر و قَدَر (بر وزن فلس و فرس) دو لغت اند. يعنى به يك معنى مثل [بقره:236]. به زنان متاع دهيد ثروتمند به اندازه قدرتش و تنگدست به اندازه توانائيش. [قمر:49]. ما هر چيز را به اندازه آفريديم. [حجر:21]. هيچ چيزى نيست مگر آنكه خزائن آن نزد ماست و جز به اندازه معين نمى‏فرستيم. [طه:40]. شايد مراد از «قدر» مقدار و اندازه باشد يعنى مقدار ابتلاآت و امتحانهائى كه به موسى تا رسيدن به نبوت رخ داده بود صدر آيه مؤيّد آن است يعنى اى موسى سپس بر حالى كه به قدر كافى امتحان شده بودى آمدى و من تو را خاصه خويش كرده و نبوت دادم.و شايد مراد زمان معين باشد يعنى در وقتى آمدى كه براى نبوتت تعيين شده بود. [احزاب:38]. «قَدَراً مَقْدُوراً» ظاهراً عبارت اخراى «وَ كانَ اَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولاً» است كه در آيه ماقبل واقع شده لذا طبرسى و زمخشرى و بيضاوى «قَضاءً - مَقْضِّياً - حُكْماً مَبْتُوتاً» گفته‏اند، مقدور بودن امر نسبت به خداست پس مى‏شود آن را حتمى معنى كرد يعنى: امر خدا حكم حتمى است و جاى خود را مى‏گيرد قدر گاهى به معنى وقت مقدر و مكان مقدر نيز آيد چنانكه راغب گفته مثل [مرسلات:22]. كه به معنى وقت معلوم است و مثل [رعد:17]. يعنى نهرها به قدر وسعتشان جارى شدند. *** تقدير: اندازه‏گيرى و تعيين راغب گفته: تقدير خدا بر دو وجه است يكى اعطاء قدرت بر اشياء ديگرى آنكه اشياء را بر مقدار مخصوص و وجه مخصوص قرار بدهد به اقتضاء حكمت...مثل تقدير هسته خرما كه از آن خرما برويد نه سيب و زيتون و مثل تقدير منى انسان كه از آن انسان به وجود آيد نه حيوانات ديگر. پس تقدير خدا بر دو وجه است يكى حكم به اينكه فلانطور باشد يا نباشد... دوم اعطاء قدرت بر اشياء... [فصّلت:10]. يعنى در زمين بركت گذاشت و اقوات آن را براى عموم نيازمندان اعم از انسان و غيره در چهار دوران مقدر و تعيين كرد رجوع شود به «ارض». [مدثر:18-20]. مراد از تقدير همان تعيين و اندازه‏گيرى است كه دشمن درباره رسول خدا كردو گفت: ساحرش بناميد [يس:39]. مراد تعيين منازل ماه است در حركت خويش كه هر روز در نظر بيننده در محلى قرار مى‏گيرد. [انسان:15-16]. فاعل «قَدَّرُوا» ممكن است اهل بهشت باشد يعنى ظرفها و اكواب را اندازه‏گيرى كرده‏اند كه از آن اندازه كم و زياد نيست و ممكن است به خدمتكاران و «طائفين» برگردد كه آنها اندازه كرده‏اند. [مرسلات:20-23]. «قَدَرْنا» ظاهراً به معنى تقدير است مثل [عبس:19]. ظاهراً مراد تقدير نطفه است تا به حالت جنينى بيايد يعنى تقدير و تعيين كرديم كه نطفه از مراحل مختلف گذشته و به شكل انسان درآيد مثل [مؤمنون:14]. بعضى از بزرگان آن را اعم گرفته گويد: تقدير كرديم آنچه از حوادث بر شما رخ مى‏دهد... از طول عمر، كوتاهى آن، هيئت، جمال، صحت، مرض، رزق و غيره. ولى ظاهراً اين عموم مراد نباشد بعضى «قَدَرْنا» را از قدرت گرفته يعنى بر اينها توانا بوده‏ايم پس بهتر توانائيم ولى به قرينه آيات ديگر تقدير بهتر است. * [اعلى:1-3]. ظاهراً آيه ذيل نظير آيه [طه:50]. است و ظاهراً مفعول «فَهَدى» جمله «قَدَّرَ» يعنى «هَدی اِلی ما قدَّرَ» پروردگارى كه براى اشياء عالم اندازه گرفت، مقادير و مراحلى معين كرد و آنها را به آنچه تقدير كرده هدايت نمود و همه تكويناً به آنچه تقدير كرده مى‏روند مثلا يك پرنده مى‏داند چگونه تخم بگذارد، چگونه بچه در بياورد، چگونه لانه بسازد، به كدام طعام احتياج دارد، از دشمن چگونه بپرهيزد، در زمستان چگونه به جاهاى گرمسير بكوچد و...هكذا انسان و ساير موجودات. و اين يكى از عجائب خلقت است گويند آنگاه كه بشر خواست از ماشينهاى جوجه كشى استفاده كند نتيجه مثبت نداد، دفعه ديگر درحال مرغ خانگى دقت كردند ديدند كه هر روز تخم را زير سينه‏اش زير و رو مى‏كند دانستند كه بايد به تخم از هر طرف حرارت داد آن كار را كردند نتيجه مطلوب به دست آمد و تخمها مبدل به جوجه شدند، پاك و منزه و توانا است پروردگارى كه زندگى هر حيوان را تقدير كرده و طبعاً به آن هدايتش فرموده است، ممكن است هدايت تشريعى و تكوينى هر دو مراد باشند. *** قدير: توانا. و آن از اسماء حسنى است و چهل و پنج بار در قرآن كريم آمده است [بقره:20]. راغب مى‏گويد قدير آن است كه آنچه را بخواهد مطابق مقتضاى حكمت مى‏كند نه زياد و نه كم، لذا صحيح نيست غير خدا با آن توصيف شود، «مقتدر» نظير قدير است مثل [قمر:55]. ليكن آن گاهى وصف بشر آيد... قدير يا مقتدر در قرآن پيوسته در وصف خدا آمده است. قِدر: (به كسر قاف و سكون دال) ديك. در مفردات گفته: اسم ظرفى است كه در آن گوشت مى‏پزند [سباء:13]. كاسه هايى به بزرگى حوضها و ديكهاى ثابت. ليله قدر ليله قدر يعنى شب تقدير، شب اندازه‏گيرى، شب تعيين بعضى از اشياء. از اين سوره مباركه چند مطلب استفاده مى‏شود : 1- قرآن در شب قدر نازل شده، شب قدر در ماه رمضان است زيرا در قرآن مى‏خوانيم [بقره:185]. در «نزل» روشن خواهد شد، چگونه قرآن در يك شب نازل شد حال آنكه در بيست و سه سال به تدريج نازل شده است. 2- شب قدر از هزار ماه بهتر است «لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ اَلْفِ شَهْرٍ» آيا از اين جهت بهتر است كه قرآن در آن نازل شده؟ مثل اينكه بگوئيم روز بيست و هفت رجب از هزار روز بهتر است زيرا در آن روز رسول خدا «صلى اللَّه عليه و آله» مبعوث شده است وگرنه وقت به خودى خود از وقت ديگر بهتر نيست. و يا عمل در آن بهتر از عمل در هزار ماه است كه در آنها شب قدر نيست؟ بسيارى از اهل تفسير شق دوم را اختيار فرموده‏اند، در الميزان بعد از نقل آن فرموده: اين به غرض قرآن نزديك است پس احياء آن با عبادت بهتر از عمل هزار ماه است طبرسى رحمه‏اللَّه در مجمع و جوامع الجامع آن را اختيار فرموده است از اهل بيت عليهم السلام نيز در همين زمينه وارد شده در برهان از امام صادق «عليه السلام» نقل شده كه راوى گفت: «كَيْفَ يَكُونُ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْراً مِنْ اَلْفِ شَهْرٍ؟ قالَ: اَلْعَمَلُ فيها خَيْرٌ مِنَ الْعَمَلِ فى اَلْفِ شَهْرٍ لَيْسَ فيها لَيْلَةُ الْقَدْرِ». نيز در همان كتاب از كافى در ضمن روايت حمران از حضرت باقر «عليه السلام» مروى است كه: «فَقالَ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ فيها مِنَ الصَّلوُِ وَ الزَّكوُةِ وَ اَنْواعِ الْخَيْرِ خَيْرٌ مِنَ الْعَمَلِ فى اَلْفِ شَهْرٍ لَيْسَ فيها لَيْلَةُ الْقَدْرِ...». دركشاف گويد: ارتقاء فضيلت شب قدر تا اين حد، علتش وجود مصالح دينيه است از قبيل نزول ملائكه و روح و تفصيل هر امر از روى حكمت. اين كلام همان شق اول است كه دراول نقل شد در كافى از امام صادق از امام زين العابدين عليهما السلام در ضمن حديثى نقل شده كه: خداوند به رسول خدا فرمود: «َ هَلْ تَدْرى لِمَ هِىَ خَيْرٌ مَنْ اَلْفِ شَهْرٍ؟ قالَ: لا، قالَ: لِاَنَّها تَنَزَّلُ فيهَا الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ بِاِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ اَمْرٍ...» اين روايت در بيان شق اول است يعنى علت خير بودن آن نزول ملائكه و تفصيل امر در آن است. بنابراين هزار ماه براى بيان كثرت است نه عدد واقعى مثل [توبه:80]. به موجب بعضى از روايات شيعه و اهل سنت مراد خير بودن از هزار ماه سلطنت بنى اميه است در اين باره بايد بيشتر تحقيق شود قطع نظر از روايات، شق دوم از نظر نگارنده به ظهور قرآن بهتر مى‏سازد و شايد بهتر بودن عبادت در آن شب غير از بهتر بودن خود آن شب باشد به عبارت ديگر به موجب روايات عمل در آن شب از عمل هزار ماه بهتر است و خود آن شب در اثر «تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ...» از هزار ماه بهتر است. واللَّه‏العالم. چه كارى در شب قدر واقع مى‏شود؟ 3- «تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فيهَا بِاِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ اَمْرٍ» ظاهر اين كلمات مى‏رساند كه در شب قدر ملائكه و جبرئيل (روح شايد ملك ديگرى باشد) براى تمشيت همه كارها نازل مى‏شوند. آيا به زمين نازل مى‏شوند؟ آيا براى كارهاى يكساله نازل مى‏شوند تا شب قدر سال آينده؟ آيه به محضر پيغمبر و جانشينان او عليهم السلام مى‏رسند؟ آيا به مؤمنان سلام مى‏دهند؟ اوائل سوره دخان كه مستحب است شب 23 رمضان خوانده شود چنين است: [دخان:1-6]. اين آيات مى‏گويند: قرآن در شبى با بركت نازل شده، براى انذار نازل شده كه خدا به وسيله پيامبران گذشته هم انذار مى‏كرده است، در آن شب هر كار حكيمانه از هم جدا و متمايز مى‏شود، كار حكيمانه‏اى كه از جانب خداست، تفريق و متمايز شدن و تعين كارها رحمتى است از جانب خدا كه گفتار و در خواست همه را مى‏شنود و به همه چيز داناست اينكه خدا مى‏فرمايد: [حجر:21]. آيا قدر معلوم نازل شده‏ها در شب قدر معين مى‏شود؟ از آيات گذشته دو چيز به طور يقين به دست مى‏آيد يكى اينكه در شب قدر امور از هم متمايز و منفصل مى‏شوند و تقديرات از هم جدا و روشن مى‏شوند ديگر اينكه شب قدر هميشه هست و خواهد بود زيرا «فيها يُفْرَقُ...» «تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ...» هر دو مضارع اند و دلالت بر دوام دارند، رواياتى كه در ذيل براى نمونه نقل مى‏شود مؤيّد استظهارات فوق است: «...اِنَّهُ لَيَنْزِلُ فى لَيْلَةِ الْقَدْرِ اِلى وَلِىِّ الْاَمْرِ تَفْسيرُ الْاُمُورِ سَنَةً سَنَةً يُؤْمَرُ فيها فى اَمْرِ نَفْسِهِ بِكَذا وَ كَذا فى اَمْرِ النَّاسِ بِكَذا وَ كَذا...» (كافى از امام باقر «عليه‏السلام»). يعنى در شب قدر به ولى امر (امام هر عصر) تفسير امور سال به سال نازل مى‏شود درباره خويش و مردم به دستوارت مخصوصى مأمور مى‏گردد. «...لَقَدْ خَلَقَ اللَّهُ جَلَّ ذِكْرُهُ لَيْلَةَ الْقَدْرِاَوّلَ ما خَلَقَ الدُّنْيا وَ لَقَدْ خَلَقَ فيها اَوَّلَ نَبِیٍّ یَکوُنُ وَصِىٍّ يَكُونُ وَ لَقَدْ قَضى اَنْ يَكُونَ فى كُلِّ سَنَةٍ لَيْلَةٌ يُهْبَطُ فيها بِتَفْسيرِ الْاُمُورِ اِلى مِثْلِها مِنَ السَّنَةِ الْمُقْبِلَةِ...» (كافى از امام باقر «عليه السلام»). اين روايت از روايت قبلى اعم است. «...يُقَدَّرُ فى لَيْلَةِ الْقَدْرِ كُلَّ شَىْ‏ءٍ يَكُونُ فى تِلْكَ السَّنَةِ اِلى مِثْلِها مِنْ قابِلٍ من خير و شر طاعة و معصية و مولود و احل او رزق فما قدر فى تلك السنة و قضى فهوالمحتوم وللَّه عزوجل فيه المشية...» تفسير برهان از امام باقر «عليه السلام». يعنى: در شب قدر هر شى‏ء تا شب قدر آينده درآن سال مقدر و معين مى‏شود از خير، شر، طاعت، گناه، ولادت، مرگ و روزى و هر چه در آن سال تقدير شده حتمى است و خدا را در آن مشيت است و خدا در آن مسلوب القدرة نيست. در تفسير برهان است كه ابوذر گويد: به رسول خدا گفتم ليلة قدر چيزى است كه در زمان انبیاء مى‏شود و درآن امر بر آنان نازل مى‏گردد و چون رفتند برداشته مى‏شود؟ فرمود: «لابَلْ هِىَ اِلى يَوْمِ الْقِيمَةِ» امور چطور تفصيل مى‏شود؟ به ملائكه چطور خبر مى‏رسد؟ واقعيت اين قضايا چيست؟ خدا بهتر مى‏داند، ولى عبادت آن شب را در سرنوشت نيكوى يكساله تأثير به سزائى است. در دعاهاى مخصوص آن شب نيز به اين قضايا اشاره شده است. 4- «سَلامٌ هِىَ» آن شب سلامتى است. اين سلام قهراً شامل حال بندگان خداست و اگر مراد سلام دادن ملائكه باشد چنانكه در بعضى روايات وارد شده آنهم براى بندگان مخصوص است چنانكه در«سلم» از صحيفه سجاديه نقل شد. 5- شب قدر كدام شب است؟ در ابتداى بحث گفته شد كه آن يقينا در ماه رمضان است ولى كدام شب از شبهاى ان ماه است؟ نزديك به يقين آن است كه شب بيست و سوم ماه باشد. در مجمع از امام صادق«عليه السلام» نقل شده براوى فرمود: «اُطْلُبْها فى تِسْعَ عَشَرَةَ وَاِحْدى وَ اِحْدى وَ عِشْرينَ وَ ثَلثَ وَ عِشْرينَ» در اين روايت امام «عليه السلام» سه شب را لاعلى التعيين فرموده است، ظاهرا براى ان است كه هر سه شب را به عبادت و دورى از گناهان به سربرند. باز در مجمع از عياشى ازامام باقر«عليه السلام» نقل شده كه فرمود: آن در دو شب 21 و 23 (رمضان)است راوى گفت: يكى معين كنيد فرمود: ضررى ندارد كه در هر دو عمل كنى آن يكى از آن‏دو است. شيعه و اهل سنت روايت كرده‏اند عبداللَّه انيس انصارى (جهنّى) به رسول خدا «صلى اللَّه عليه و آله» گفت: منزل من از مدينه دور است شبى را امر كنيد كه در آن داخل مدينه شوم. حضرت شب بيست و سوم را امر فرمودند. لذا آن شب را شب جهنّى مى‏خواندند. ولى مشهور در ميان اهل سنت شب هفدم رمضان است.

آیات (۱۲۱)

بقره · ۲۰

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصَارَهُمْ كُلَّمَا أَضَاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ وَ إِذَا أَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوا وَ لَوْ شَاءَ اللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَ أَبْصَارِهِمْ إِنَ اللَّهَ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

(روشنائی خیره کننده) برق، نزدیک است چشمانشان را برباید. هر زمان که (برق جستن می‌کند، و صفحه بیابان را) برای آنها روشن می‌سازد، (چند گامی) در پرتو آن راه می‌روند؛ و چون خاموش می‌شود، توقف می‌کنند. و اگر خدا بخواهد، گوش و چشم آنها را از بین می‌برد؛ چرا که خداوند بر هر چیز تواناست.

بقره · ۱۰۶

مَا نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْهَا أَوْ مِثْلِهَا أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَ اللَّهَ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

هر حکمی را نسخ کنیم، و یا نسخ آن را به تأخیر اندازیم، بهتر از آن، یا همانند آن را می‌آوریم. آیا نمی‌دانستی که خداوند بر هر چیز توانا است؟!

بقره · ۱۰۹

وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّاراً حَسَداً مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُ فَاعْفُوا وَ اصْفَحُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ إِنَ اللَّهَ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

بسیاری از اهل کتاب، از روی حسد -که در وجود آنها ریشه دوانده- آرزو می‌کردند شما را بعد از اسلام و ایمان، به حال کفر باز گردانند؛ با اینکه حق برای آنها کاملا روشن شده است. شما آنها را عفو کنید و گذشت نمایید؛ تا خداوند فرمان خودش (فرمان جهاد) را بفرستد؛ خداوند بر هر چیزی تواناست.

بقره · ۱۴۸

وَ لِكُلٍ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ أَيْنَ مَا تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعاً إِنَ اللَّهَ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

هر طایفه‌ای قبله‌ای دارد که خداوند آن را تعیین کرده است؛ (بنابراین، زیاد در باره قبله گفتگو نکنید! و به جای آن،) در نیکی‌ها و اعمال خیر، بر یکدیگر سبقت جویید! هر جا باشید، خداوند همه شما را (برای پاداش و کیفر در برابر اعمال نیک و بد، در روز رستاخیز،) حاضر می‌کند؛ زیرا او، بر هر کاری تواناست.

بقره · ۲۳۶

لاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَ فَرِيضَةً وَ مَتِّعُوهُنَ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَ عَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتَاعاً بِالْمَعْرُوفِ حَقّاً عَلَى الْمُحْسِنِينَ

اگر زنان را قبل از آمیزش‌جنسی یا تعیین مهر، (به عللی) طلاق دهید، گناهی بر شما نیست. (و در این موقع،) آنها را (با هدیه‌ای مناسب،) بهره‌مند سازید! آن کس که توانایی دارد، به اندازه تواناییش، و آن کس که تنگدست است، به اندازه خودش، هدیه‌ای شایسته (که مناسب حال دهنده و گیرنده باشد) بدهد! و این بر نیکوکاران، الزامی است.

بقره · ۲۵۹

أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلَى قَرْيَةٍ وَ هِيَ خَاوِيَةٌ عَلَى عُرُوشِهَا قَالَ أَنَّى يُحْيِي هٰذِهِ اللَّهُ بَعْدَ مَوْتِهَا فَأَمَاتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَ بَعَثَهُ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ قَالَ لَبِثْتُ يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ قَالَ بَلْ لَبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ إِلَى طَعَامِكَ وَ شَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ وَ انْظُرْ إِلَى حِمَارِكَ وَ لِنَجْعَلَكَ آيَةً لِلنَّاسِ وَ انْظُرْ إِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَ نَكْسُوهَا لَحْماً فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ قَالَ أَعْلَمُ أَنَ اللَّهَ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

یا همانند کسی که از کنار یک آبادی (ویران شده) عبور کرد، در حالی که دیوارهای آن، به روی سقفها فرو ریخته بود، (و اجساد و استخوانهای اهل آن، در هر سو پراکنده بود؛ او با خود) گفت: «چگونه خدا اینها را پس از مرگ، زنده می‌کند؟!» (در این هنگام،) خدا او را یکصد سال میراند؛ سپس زنده کرد؛ و به او گفت: «چه‌قدر درنگ کردی؟» گفت: «یک روز؛ یا بخشی از یک روز.» فرمود: «نه، بلکه یکصد سال درنگ کردی! نگاه کن به غذا و نوشیدنی خود (که همراه داشتی، با گذشت سالها) هیچ‌گونه تغییر نیافته است! (خدایی که یک چنین مواد فاسدشدنی را در طول این مدت، حفظ کرده، بر همه چیز قادر است!) ولی به الاغ خود نگاه کن (که چگونه از هم متلاشی شده! این زنده شدن تو پس از مرگ، هم برای اطمینان خاطر توست، و هم) برای اینکه تو را نشانه‌ای برای مردم (در مورد معاد) قرار دهیم. (اکنون) به استخوانها (ی مرکب سواری خود نگاه کن که چگونه آنها را برداشته، به هم پیوند می‌دهیم، و گوشت بر آن می‌پوشانیم!» هنگامی که (این حقایق) بر او آشکار شد، گفت: «می‌دانم خدا بر هر کاری توانا است».

بقره · ۲۶۴

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِ وَ الْأَذَى كَالَّذِي يُنْفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَ لاَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْداً لاَ يَقْدِرُونَ عَلَى شَيْ‌ءٍ مِمَّا كَسَبُوا وَ اللَّهُ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! بخششهای خود را با منت و آزار، باطل نسازید! همانند کسی که مال خود را برای نشان دادن به مردم، انفاق می‌کند؛ و به خدا و روز رستاخیز، ایمان نمی‌آورد؛ (کار او) همچون قطعه سنگی است که بر آن، (قشر نازکی از) خاک باشد؛ (و بذرهایی در آن افشانده شود؛) و رگبار باران به آن برسد، (و همه خاکها و بذرها را بشوید،) و آن را صاف (و خالی از خاک و بذر) رها کند. آنها از کاری که انجام داده‌اند، چیزی به دست نمی‌آورند؛ و خداوند، جمعیت کافران را هدایت نمی‌کند.

بقره · ۲۸۴

لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ وَ إِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَ يُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَ اللَّهُ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

آنچه در آسمانها و زمین است، از آنِ خداست. و (از این رو) اگر آنچه را در دل دارید، آشکار سازید یا پنهان، خداوند شما را بر طبق آن، محاسبه می‌کند. سپس هر کس را بخواهد (و شایستگی داشته باشد)، می‌بخشد؛ و هر کس را بخواهد (و مستحق باشد)، مجازات می‌کند. و خداوند به همه چیز قدرت دارد.

آل عمران · ۲۶

قُلِ اللَّهُمَ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَ تُذِلُ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

بگو: «بارالها! مالک حکومتها تویی؛ به هر کس بخواهی، حکومت می‌بخشی؛ و از هر کس بخواهی، حکومت را می‌گیری؛ هر کس را بخواهی، عزت می‌دهی؛ و هر که را بخواهی خوار می‌کنی. تمام خوبیها به دست توست؛ تو بر هر چیزی قادری.

آل عمران · ۲۹

قُلْ إِنْ تُخْفُوا مَا فِي صُدُورِكُمْ أَوْ تُبْدُوهُ يَعْلَمْهُ اللَّهُ وَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ وَ اللَّهُ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

بگو: «اگر آنچه را در سینه‌های شماست، پنهان دارید یا آشکار کنید، خداوند آن را می‌داند؛ و (نیز) از آنچه در آسمانها و زمین است، آگاه می‌باشد؛ و خداوند بر هر چیزی تواناست.

آل عمران · ۱۶۵

أَ وَ لَمَّا أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَيْهَا قُلْتُمْ أَنَّى هٰذَا قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِكُمْ إِنَ اللَّهَ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

آیا هنگامی که مصیبتی (در میدان جنک احد) به شما رسید، در حالی که دو برابر آن را (در میدان جنگ بدر بر دشمن) وارد ساخته بودید، گفتید: «این مصیبت از کجاست؟!» بگو: «از ناحیه خود شماست (که در میدان جنگ احد، با دستور پیامبر مخالفت کردید)! خداوند بر هر چیزی قادر است. (و چنانچه روش خود را اصلاح کنید، در آینده شما را پیروز می‌کند.)»

آل عمران · ۱۸۹

وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

و حکومت آسمانها و زمین، از آن خداست؛ و خدا بر همه چیز تواناست.

نساء · ۱۳۳

إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ وَ يَأْتِ بِآخَرِينَ وَ كَانَ اللَّهُ عَلَى ذٰلِكَ قَدِيراً

ای مردم! اگر او بخواهد، شما را از میان می‌برد و افراد دیگری را (به جای شما) می آورد، و خداوند، بر این کار تواناست.

نساء · ۱۴۹

إِنْ تُبْدُوا خَيْراً أَوْ تُخْفُوهُ أَوْ تَعْفُوا عَنْ سُوءٍ فَإِنَ اللَّهَ كَانَ عَفُوّاً قَدِيراً

اگر نیکیها را آشکار یا مخفی سازید، و از بدیها گذشت نمایید، خداوند بخشنده و تواناست (و با اینکه قادر بر انتقام است، عفو و گذشت می‌کند).

مائده · ۱۷

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ قُلْ فَمَنْ يَمْلِكُ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً إِنْ أَرَادَ أَنْ يُهْلِكَ الْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَ أُمَّهُ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا بَيْنَهُمَا يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَ اللَّهُ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

آنها که گفتند: «خدا، همان مسیح بن مریم است»، بطور مسلّم کافر شدند؛ بگو: «اگر خدا بخواهد مسیح بن مریم و مادرش و همه کسانی را که روی زمین هستند هلاک کند، چه کسی می‌تواند جلوگیری کند؟ (آری،) حکومت آسمانها و زمین، و آنچه میان آن دو قرار دارد از آن خداست؛ هر چه بخواهد، می‌آفریند؛ (حتّی انسانی بدون پدر، مانند مسیح؛) و او، بر هر چیزی تواناست.»

مائده · ۱۹

يَا أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ جَاءَكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلَى فَتْرَةٍ مِنَ الرُّسُلِ أَنْ تَقُولُوا مَا جَاءَنَا مِنْ بَشِيرٍ وَ لاَ نَذِيرٍ فَقَدْ جَاءَكُمْ بَشِيرٌ وَ نَذِيرٌ وَ اللَّهُ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

ای اهل کتاب! رسول ما، پس از فاصله و فترتی میان پیامبران، به سوی شما آمد؛ در حالی که حقایق را برای شما بیان می‌کند؛ تا مبادا (روز قیامت) بگویید: «نه بشارت دهنده‌ای به سراغ ما آمد، و نه بیم دهنده‌ای»! (هم اکنون، پیامبر) بشارت‌دهنده و بیم‌دهنده، به سوی شما آمد! و خداوند بر همه چیز تواناست.

مائده · ۳۴

إِلاَّ الَّذِينَ تَابُوا مِنْ قَبْلِ أَنْ تَقْدِرُوا عَلَيْهِمْ فَاعْلَمُوا أَنَ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

مگر آنها که پیش از دست یافتن شما بر آنان، توبه کنند؛ پس بدانید (خدا توبه آنها را می‌پذیرد؛) خداوند آمرزنده و مهربان است.

مائده · ۴۰

أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ يُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَ اللَّهُ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

آیا نمی‌دانی که حکومت و فرمانروائی آسمانها و زمین از آن خداست؟ هر کس را بخواهد (و مستحق بداند)، کیفر می‌کند؛ و هر کس را بخواهد و شایسته بداند، می‌بخشد؛ و خداوند بر هر چیزی قادر است.

مائده · ۱۲۰

لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا فِيهِنَ وَ هُوَ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

حکومت آسمانها و زمین و آنچه در آنهاست، از آن خداست؛ و او بر هر چیزی تواناست.

انعام · ۱۷

وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلاَ كَاشِفَ لَهُ إِلاَّ هُوَ وَ إِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

اگر خداوند زیانی به تو برساند، هیچ کس جز او نمی‌تواند آن را برطرف سازد! و اگر خیری به تو رساند، او بر همه چیز تواناست؛ (و از قدرت او، هرگونه نیکی ساخته است.)

انعام · ۳۷

وَ قَالُوا لَوْ لاَ نُزِّلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ قُلْ إِنَ اللَّهَ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يُنَزِّلَ آيَةً وَ لٰكِنَ أَكْثَرَهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ

و گفتند: «چرا نشانه (و معجزه‌ای) از طرف پروردگارش بر او نازل نمی‌شود؟!» بگو: «خداوند، قادر است که نشانه‌ای نازل کند؛ ولی بیشتر آنها نمی‌دانند!»

انعام · ۶۵

قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَاباً مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعاً وَ يُذِيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ

بگو: «او قادر است که از بالا یا از زیر پای شما، عذابی بر شما بفرستد؛ یا بصورت دسته‌های پراکنده شما را با هم بیامیزد؛ و طعم جنگ (و اختلاف) را به هر یک از شما بوسیله دیگری بچشاند.» ببین چگونه آیات گوناگون را (برای آنها) بازگو می‌کنیم! شاید بفهمند (و بازگردند)!

انعام · ۹۱

وَ مَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَ قَدْرِهِ إِذْ قَالُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى بَشَرٍ مِنْ شَيْ‌ءٍ قُلْ مَنْ أَنْزَلَ الْكِتَابَ الَّذِي جَاءَ بِهِ مُوسَى نُوراً وَ هُدًى لِلنَّاسِ تَجْعَلُونَهُ قَرَاطِيسَ تُبْدُونَهَا وَ تُخْفُونَ كَثِيراً وَ عُلِّمْتُمْ مَا لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ وَ لاَ آبَاؤُكُمْ قُلِ اللَّهُ ثُمَ ذَرْهُمْ فِي خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ

آنها خدا را درست نشناختند که گفتند: «خدا، هیچ چیز بر هیچ انسانی، نفرستاده است!» بگو: «چه کسی کتابی را که موسی آورد، نازل کرد؟! کتابی که برای مردم، نور و هدایت بود؛ 0امّا شما) آن را بصورت پراکنده قرارمی‌دهید؛ قسمتی را آشکار، و قسمت زیادی را پنهان می‌دارید؛ و مطالبی به شما تعلیم داده شده که نه شما و نه پدرانتان، از آن با خبر نبودید!» بگو: «خدا!» سپس آنها را در گفتگوهای لجاجت‌آمیزشان رها کن، تا بازی کنند!

انعام · ۹۶

فَالِقُ الْإِصْبَاحِ وَ جَعَلَ اللَّيْلَ سَكَناً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ حُسْبَاناً ذٰلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ

او شکافنده صبح است؛ و شب را مایه آرامش، و خورشید و ماه را وسیله حساب قرار داده است؛ این، اندازه‌گیری خداوند توانای داناست!

انفال · ۴۱

وَ اعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَأَنَ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبَى وَ الْيَتَامَى وَ الْمَسَاكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَ مَا أَنْزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَ اللَّهُ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

بدانید هرگونه غنیمتی به دست آورید، خمس آن برای خدا، و برای پیامبر، و برای ذی‌القربی و یتیمان و مسکینان و واماندگان در راه (از آنها) است، اگر به خدا و آنچه بر بنده خود در روز جدایی حق از باطل، روز درگیری دو گروه (باایمان و بی‌ایمان) [= روز جنگ بدر] نازل کردیم، ایمان آورده‌اید؛ و خداوند بر هر چیزی تواناست!

توبه · ۳۹

إِلاَّ تَنْفِرُوا يُعَذِّبْكُمْ عَذَاباً أَلِيماً وَ يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ وَ لاَ تَضُرُّوهُ شَيْئاً وَ اللَّهُ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

اگر (به سوی میدان جهاد) حرکت نکنید، شما را مجازات دردناکی می‌کند، و گروه دیگری غیر از شما را به جای شما قرارمی‌دهد؛ و هیچ زیانی به او نمی‌رسانید؛ و خداوند بر هر چیزی تواناست!

یونس · ۵

هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَ الْقَمَرَ نُوراً وَ قَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَ الْحِسَابَ مَا خَلَقَ اللَّهُ ذٰلِكَ إِلاَّ بِالْحَقِ يُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ

او کسی است که خورشید را روشنایی، و ماه را نور قرار داد؛ و برای آن منزلگاه‌هایی مقدّر کرد، تا عدد سالها و حساب (کارها) را بدانید؛ خداوند این را جز بحق نیافریده؛ او آیات (خود را) برای گروهی که اهل دانشند، شرح می‌دهد!

یونس · ۲۴

إِنَّمَا مَثَلُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنْزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَ الْأَنْعَامُ حَتَّى إِذَا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَ ازَّيَّنَتْ وَ ظَنَ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَا أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلاً أَوْ نَهَاراً فَجَعَلْنَاهَا حَصِيداً كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

مثل زندگی دنیا، همانند آبی است که از آسمان نازل کرده‌ایم؛ که در پی آن، گیاهان (گوناگون) زمین -که مردم و چهارپایان از آن می‌خورند- می‌روید؛ تا زمانی که زمین، زیبایی خود را یافته و آراسته می‌گردد، و اهل آن مطمئن می‌شوند که می‌توانند از آن بهره‌مند گردند، (ناگهان) فرمان ما، شب‌هنگام یا در روز، (برای نابودی آن) فرامی‌رسد؛ (سرما یا صاعقه‌ای را بر آن مسلّط می‌سازیم؛) و آنچنان آن را درو می‌کنیم که گویی دیروز هرگز (چنین کشتزاری) نبوده است! این گونه، آیات خود را برای گروهی که می‌اندیشند، شرح می‌دهیم!

هود · ۴

إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ وَ هُوَ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

(بدانید) بازگشت شما بسوی «اللّه» است، و او بر هر چیز تواناست!

رعد · ۸

اللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُ أُنْثَى وَ مَا تَغِيضُ الْأَرْحَامُ وَ مَا تَزْدَادُ وَ كُلُ شَيْ‌ءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدَارٍ

خدا از جنین‌هایی که هر (انسان یا حیوان) مادّه‌ای حمل می‌کند آگاه است؛ و نیز از آنچه رحمها کم می‌کنند (و پیش از موعد مقرّر می‌زایند)، و هم از آنچه افزون می‌کنند (و بعد از موقع میزایند)؛ و هر چیز نزد او مقدار معینی دارد.

رعد · ۱۷

أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَداً رَابِياً وَ مِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغَاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَ وَ الْبَاطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاءً وَ أَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ

خداوند از آسمان آبی فرستاد؛ و از هر درّه و رودخانه‌ای به اندازه آنها سیلابی جاری شد؛ سپس سیل بر روی خود کفی حمل کرد؛ و از آنچه (در کوره‌ها،) برای به دست آوردن زینت آلات یا وسایل زندگی، آتش روی آن روشن می‌کنند نیز کفهایی مانند آن به وجود می‌آید -خداوند، حق و باطل را چنین مثل می‌زند!- امّا کفها به بیرون پرتاب می‌شوند، ولی آنچه به مردم سود می‌رساند [= آب یا فلز خالص] در زمین می‌ماند؛ خداوند اینچنین مثال می‌زند!

رعد · ۲۶

اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَ يَقْدِرُ وَ فَرِحُوا بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَ مَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلاَّ مَتَاعٌ

خدا روزی را برای هر کس بخواهد (و شایسته بداند) وسیع، برای هر کس بخواهد (و مصلحت بداند،) تنگ قرارمی‌دهد؛ ولی آنها [= کافران‌] به زندگی دنیا، شاد (و خوشحال) شدند؛ در حالی که زندگی دنیا در برابر آخرت، متاع ناچیزی است!

ابراهیم · ۱۸

مَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمَالُهُمْ كَرَمَادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيحُ فِي يَوْمٍ عَاصِفٍ لاَ يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلَى شَيْ‌ءٍ ذٰلِكَ هُوَ الضَّلاَلُ الْبَعِيدُ

اعمال کسانی که به پروردگارشان کافر شدند، همچون خاکستری است در برابر تندباد در یک روز طوفانی! آنها توانایی ندارند کمترین چیزی از آنچه را انجام داده‌اند، به دست آورند؛ و این همان گمراهی دور و دراز است!

حجر · ۲۱

وَ إِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلاَّ عِنْدَنَا خَزَائِنُهُ وَ مَا نُنَزِّلُهُ إِلاَّ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ

و خزائن همه چیز، تنها نزد ماست؛ ولی ما جز به اندازه معیّن آن را نازل نمی‌کنیم!

حجر · ۶۰

إِلاَّ امْرَأَتَهُ قَدَّرْنَا إِنَّهَا لَمِنَ الْغَابِرِينَ

بجز همسرش، که مقدّر داشتیم از بازماندگان (در شهر، و هلاک‌شوندگان) باشد!»

نحل · ۷۰

وَ اللَّهُ خَلَقَكُمْ ثُمَ يَتَوَفَّاكُمْ وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلَى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْ لاَ يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْئاً إِنَ اللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ

خداوند شما را آفرید؛ سپس شما را می‌میراند؛ بعضی از شما به نامطلوب‌ترین سنین بالای عمر می‌رسند، تا بعد از علم و آگاهی، چیزی ندانند (و همه چیز را فراموش کنند)؛ خداوند دانا و تواناست!

نحل · ۷۵

ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً عَبْداً مَمْلُوكاً لاَ يَقْدِرُ عَلَى شَيْ‌ءٍ وَ مَنْ رَزَقْنَاهُ مِنَّا رِزْقاً حَسَناً فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرّاً وَ جَهْراً هَلْ يَسْتَوُونَ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ

خداوند مثالی زده: برده مملوکی را که قادر بر هیچ چیز نیست؛ و انسان (با ایمانی) را که از جانب خود، رزقی نیکو به او بخشیده‌ایم، و او پنهان و آشکار از آنچه خدا به او داده، انفاق می‌کند؛ آیا این دو نفر یکسانند؟! شکر مخصوص خداست، ولی اکثر آنها نمی‌دانند!

نحل · ۷۶

وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا أَبْكَمُ لاَ يَقْدِرُ عَلَى شَيْ‌ءٍ وَ هُوَ كَلٌ عَلَى مَوْلاَهُ أَيْنَمَا يُوَجِّهْهُ لاَ يَأْتِ بِخَيْرٍ هَلْ يَسْتَوِي هُوَ وَ مَنْ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ هُوَ عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

خداوند مثالی (دیگر) زده است: دو نفر را، که یکی از آن دو، گنگ مادرزاد است؛ و قادر بر هیچ کاری نیست؛ و سربار صاحبش می‌باشد؛ او را در پی هر کاری بفرستد، خوب انجام نمی‌دهد؛ آیا چنین انسانی، با کسی که امر به عدل و داد می‌کند، و بر راهی راست قرار دارد، برابر است؟!

نحل · ۷۷

وَ لِلَّهِ غَيْبُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا أَمْرُ السَّاعَةِ إِلاَّ كَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ إِنَ اللَّهَ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

غیب آسمانها و زمین، مخصوص خداست (و او همه را می‌داند)؛ و امر قیامت (بقدری نزدیک و آسان است) درست همانند چشم برهم زدن، و یا از آن هم نزدیکتر؛ چرا که خدا بر هر چیزی تواناست!

اسراء · ۳۰

إِنَ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَ يَقْدِرُ إِنَّهُ كَانَ بِعِبَادِهِ خَبِيراً بَصِيراً

به یقین، پروردگارت روزی را برای هر کس بخواهد، گشاده یا تنگ می‌دارد؛ او نسبت به بندگانش، آگاه و بیناست.

اسراء · ۹۹

أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ وَ جَعَلَ لَهُمْ أَجَلاً لاَ رَيْبَ فِيهِ فَأَبَى الظَّالِمُونَ إِلاَّ كُفُوراً

آیا نمی‌دانند خدایی که آسمانها و زمین را آفریده، قادر است مثل آنان را بیافریند (و به زندگی جدید بازشان گرداند)؟! و برای آنان سرآمدی قطعی -که شکّی در آن نیست- قرار داده؛ امّا ظالمان، جز کفر و انکار را پذیرا نیستند!

کهف · ۴۵

وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنْزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيماً تَذْرُوهُ الرِّيَاحُ وَ كَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ مُقْتَدِراً

(ای پیامبر!) زندگی دنیا را برای آنان به آبی تشبیه کن که از آسمان فرو می‌فرستیم؛ و بوسیله آن، گیاهان زمین (سرسبز می‌شود و) در هم فرومیرود. امّا بعد از مدتی می‌خشکد؛ و بادها آن را به هر سو پراکنده می‌کند؛ و خداوند بر همه چیز تواناست!

طه · ۴۰

إِذْ تَمْشِي أُخْتُكَ فَتَقُولُ هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى مَنْ يَكْفُلُهُ فَرَجَعْنَاكَ إِلَى أُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَ لاَ تَحْزَنَ وَ قَتَلْتَ نَفْساً فَنَجَّيْنَاكَ مِنَ الْغَمِ وَ فَتَنَّاكَ فُتُوناً فَلَبِثْتَ سِنِينَ فِي أَهْلِ مَدْيَنَ ثُمَ جِئْتَ عَلَى قَدَرٍ يَا مُوسَى

در آن هنگام که خواهرت (در نزدیکی کاخ فرعون) راه می‌رفت و می‌گفت: «آیا کسی را به شما نشان دهم که این نوزاد را کفالت می‌کند (و دایه خوبی برای او خواهد بود)!» پس تو را به مادرت بازگرداندیم، تا چشمش به تو روشن شود؛ و غمگین نگردد! و تو یکی (از فرعونیان) را کشتی؛ اما ما تو را از اندوه نجات دادیم! و بارها تو را آزمودیم! پس از آن، سالیانی در میان مردم «مدین» توقف نمودی؛ سپس در زمان مقدّر (برای فرمان رسالت) به این جا آمدی، ای موسی!

انبیاء · ۸۷

وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغَاضِباً فَظَنَ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادَى فِي الظُّلُمَاتِ أَنْ لاَ إِلٰهَ إِلاَّ أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ

و ذاالنون [= یونس‌] را (به یاد آور) در آن هنگام که خشمگین (از میان قوم خود) رفت؛ و چنین می‌پنداشت که ما بر او تنگ نخواهیم گرفت؛ (امّا موقعی که در کام نهنگ فرو رفت،) در آن ظلمتها (ی متراکم) صدا زد: «(خداوندا!) جز تو معبودی نیست! منزّهی تو! من از ستمکاران بودم!»

حج · ۶

ذٰلِكَ بِأَنَ اللَّهَ هُوَ الْحَقُ وَ أَنَّهُ يُحْيِي الْمَوْتَى وَ أَنَّهُ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

این بخاطر آن است که (بدانید) خداوند حق است؛ و اوست که مردگان را زنده می‌کند؛ و بر هر چیزی تواناست.

حج · ۳۹

أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَ إِنَ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ

به کسانی که جنگ بر آنان تحمیل گردیده، اجازه جهاد داده شده است؛ چرا که مورد ستم قرار گرفته‌اند؛ و خدا بر یاری آنها تواناست.

حج · ۷۴

مَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَ قَدْرِهِ إِنَ اللَّهَ لَقَوِيٌ عَزِيزٌ

خدا را آن گونه که باید بشناسند نشناختند؛ خداوند قوّی و شکست‌ناپذیر است!

مؤمنون · ۱۸

وَ أَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ وَ إِنَّا عَلَى ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ

و از آسمان، آبی به اندازه معیّن نازل کردیم؛ و آن را در زمین (در جایگاه مخصوصی) ساکن نمودیم؛ و ما بر از بین بردن آن کاملاً قادریم!

مؤمنون · ۹۵

وَ إِنَّا عَلَى أَنْ نُرِيَكَ مَا نَعِدُهُمْ لَقَادِرُونَ

و ما تواناییم که آنچه را به آنها وعده می‌دهیم به تو نشان دهیم!

نور · ۴۵

وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَ دَابَّةٍ مِنْ مَاءٍ فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى بَطْنِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى رِجْلَيْنِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى أَرْبَعٍ يَخْلُقُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ إِنَ اللَّهَ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

و خداوند هر جنبنده‌ای را از آبی آفرید؛ گروهی از آنها بر شکم خود راه می‌روند، و گروهی بر دو پای خود، و گروهی بر چهار پا راه می‌روند؛ خداوند هر چه را بخواهد می‌آفریند، زیرا خدا بر همه چیز تواناست!