ثُم

تکرارها: ۳۳۸

تعبیر به «ثُمَّ» همیشه برای تأخیر زمانی نیست، بلکه گاهی برای تأخیر بیان می آید; مثلاً می گوئیم: «کار امروز تو را دیدیم، سپس کار دیروزت را هم نیز مشاهده کردیم»، در حالی که اعمال دیروز، مسلماً قبل از اعمال امروز واقع شده، ولی توجّه به آن در مرحله بعد بوده است. === قاموس قرآن === حرف عطف است و دلالت بر تأخیر دارد. مثل [مؤمنون:31] راغب گوید: ثمّ دلالت بر تأخیر ما بعد از ما قبل را دارد با لذّات باشد یا در رتبه و یا در وضع چنانکه در قبل و اوّل نیز این سه اعتبار هست. قاموس تصریح می‏کند که «ثمّ» گاهی برای ترتیب خبر دادن می‏اید مثل: «اعجبنی ما صنعت الیوم ثمّ ما صنعت الامس اعجب منه» ثمّ در اینجا فقط برای ترتیب خبر است. علی هذا در این آیات [صافات:76-82] ثمّ برای ترتیب خبر است وگرنه می بایست غرق قوم قبل از نجات نوح و اهلش گفته شود مگر آنکه بگوئیم: نجات با سوار شدن بکشتی تحقّق یافته است، در این صورت ثمّ در معنای معمولی خود به کار رفته است. ولی در دو آیه [نحل:110] برای ترتیب خبر است زیرا ترتیب در میان دو امر فوق نیست دقّت در ما قبل و ما بعد این دو آیه مطلب را بیشتر روشن می‏کند. همچنین است آیه 52 از سوره یونس و به احتمال قوی آیه 17 سوره بلد و 16 سوره اعراف.
۰۱۰۲۰۳۰۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۲۲سال ۳: ۲۱سال ۴: ۶سال ۵: ۱۲سال ۶: ۱۶سال ۷: ۱۷سال ۸: ۱۷سال ۹: ۱۹سال ۱۰: ۲۵سال ۱۱: ۱۲سال ۱۲: ۱۲سال ۱۳: ۲۲سال ۱۴: ۲۱سال ۱۵: ۱۷سال ۱۶: ۱۸سال ۱۷: ۱۷سال ۱۸: ۲۰سال ۱۹: ۱۲سال ۲۰: ۱۲سال ۲۱: ۹سال ۲۲: ۸سال ۲۳: ۳
نجم · ۴۱

ثُمَ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَى

سپس به او جزای کافی داده خواهد شد!

واقعه · ۵۱

ثُمَ إِنَّكُمْ أَيُّهَا الضَّالُّونَ الْمُكَذِّبُونَ

سپس شما ای گمراهان تکذیب‌کننده!

حدید · ۴

هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَ مَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَ مَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَ مَا يَعْرُجُ فِيهَا وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ وَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

او کسی است که آسمانها و زمین را در شش روز [= شش دوران‌] آفرید؛ سپس بر تخت قدرت قرار گرفت (و به تدبیر جهان پرداخت)؛ آنچه را در زمین فرو می‌رود می‌داند، و آنچه را از آن خارج می‌شود و آنچه از آسمان نازل می‌گردد و آنچه به آسمان بالا می‌رود؛ و هر جا باشید او با شما است، و خداوند نسبت به آنچه انجام می‌دهید بیناست!

حدید · ۲۰

اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكَاثُرٌ فِي الْأَمْوَالِ وَ الْأَوْلاَدِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرّاً ثُمَ يَكُونُ حُطَاماً وَ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَ مَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوَانٌ وَ مَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلاَّ مَتَاعُ الْغُرُورِ

بدانید زندگی دنیا تنها بازی و سرگرمی و تجمّل پرستی و فخرفروشی در میان شما و افزون طلبی در اموال و فرزندان است، همانند بارانی که محصولش کشاورزان را در شگفتی فرو می‌برد، سپس خشک می‌شود بگونه‌ای که آن را زردرنگ می‌بینی؛ سپس تبدیل به کاه می‌شود! و در آخرت، عذاب شدید است یا مغفرت و رضای الهی؛ و (به هر حال) زندگی دنیا چیزی جز متاع فریب نیست!

حدید · ۲۷

ثُمَ قَفَّيْنَا عَلَى آثَارِهِمْ بِرُسُلِنَا وَ قَفَّيْنَا بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَ آتَيْنَاهُ الْإِنْجِيلَ وَ جَعَلْنَا فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَ رَحْمَةً وَ رَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ إِلاَّ ابْتِغَاءَ رِضْوَانِ اللَّهِ فَمَا رَعَوْهَا حَقَ رِعَايَتِهَا فَآتَيْنَا الَّذِينَ آمَنُوا مِنْهُمْ أَجْرَهُمْ وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ

سپس در پی آنان رسولان دیگر خود را فرستادیم، و بعد از آنان عیسی بن مریم را مبعوث کردیم و به او انجیل عطا کردیم، و در دل کسانی که از او پیروی کردند رأفت و رحمت قرار دادیم؛ و رهبانیّتی را که ابداع کرده بودند، ما بر آنان مقرّر نداشته بودیم؛ گرچه هدفشان جلب خشنودی خدا بود، ولی حقّ آن را رعایت نکردند؛ از این‌رو ما به کسانی از آنها که ایمان آوردند پاداششان را دادیم؛ و بسیاری از آنها فاسقند!

مجادله · ۳

وَ الَّذِينَ يُظَاهِرُونَ مِنْ نِسَائِهِمْ ثُمَ يَعُودُونَ لِمَا قَالُوا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا ذٰلِكُمْ تُوعَظُونَ بِهِ وَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ

کسانی که همسران خود را «ظِهار» می‌کنند، سپس از گفته خود بازمی‌گردند، باید پیش از آمیزش جنسی با هم، برده‌ای را آزاد کنند؛ این دستوری است که به آن اندرز داده می‌شوید؛ و خداوند به آنچه انجام می‌دهید آگاه است!

مجادله · ۷

أَ لَمْ تَرَ أَنَ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ مَا يَكُونُ مِنْ نَجْوَى ثَلاَثَةٍ إِلاَّ هُوَ رَابِعُهُمْ وَ لاَ خَمْسَةٍ إِلاَّ هُوَ سَادِسُهُمْ وَ لاَ أَدْنَى مِنْ ذٰلِكَ وَ لاَ أَكْثَرَ إِلاَّ هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ مَا كَانُوا ثُمَ يُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَ اللَّهَ بِكُلِ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ

آیا نمی‌دانی که خداوند آنچه را در آسمانها و آنچه را در زمین است می‌داند؛ هیچ گاه سه نفر با هم نجوا نمی‌کنند مگر اینکه خداوند چهارمین آنهاست، و هیچ گاه پنج نفر با هم نجوا نمی‌کنند مگر اینکه خداوند ششمین آنهاست، و نه تعدادی کمتر و نه بیشتر از آن مگر اینکه او همراه آنهاست هر جا که باشند، سپس روز قیامت آنها را از اعمالشان آگاه می‌سازد، چرا که خداوند به هر چیزی داناست!

مجادله · ۸

أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نُهُوا عَنِ النَّجْوَى ثُمَ يَعُودُونَ لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَ يَتَنَاجَوْنَ بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوَانِ وَ مَعْصِيَةِ الرَّسُولِ وَ إِذَا جَاءُوكَ حَيَّوْكَ بِمَا لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللَّهُ وَ يَقُولُونَ فِي أَنْفُسِهِمْ لَوْ لاَ يُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِمَا نَقُولُ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ يَصْلَوْنَهَا فَبِئْسَ الْمَصِيرُ

آیا ندیدی کسانی را که از نجوا [= سخنان درگوشی‌] نهی شدند، سپس به کاری که از آن نهی شده بودند بازمی‌گردند و برای انجام گناه و تعدّی و نافرمانی رسول خدا به نجوا می‌پردازند و هنگامی که نزد تو می‌آیند تو را تحیّتی (و خوشامدی) می‌گویند که خدا به تو نگفته است، و در دل می‌گویند: «چرا خداوند ما را بخاطر گفته‌هایمان عذاب نمی‌کند؟!» جهنم برای آنان کافی است، وارد آن می‌شوند، و چه بد فرجامی است!

حشر · ۱۲

لَئِنْ أُخْرِجُوا لاَ يَخْرُجُونَ مَعَهُمْ وَ لَئِنْ قُوتِلُوا لاَ يَنْصُرُونَهُمْ وَ لَئِنْ نَصَرُوهُمْ لَيُوَلُّنَ الْأَدْبَارَ ثُمَ لاَ يُنْصَرُونَ

اگر آنها را بیرون کنند با آنان بیرون نمی‌روند، و اگر با آنها پیکار شود یاریشان نخواهند کرد، و اگر یاریشان کنند پشت به میدان کرده فرار می‌کنند؛ سپس کسی آنان را یاری نمی‌کند!

جمعه · ۵

مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْرَاةَ ثُمَ لَمْ يَحْمِلُوهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَاراً بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

کسانی که مکلف به تورات شدند ولی حق آن را ادا نکردند، مانند درازگوشی هستند که کتابهایی حمل می‌کند، (آن را بر دوش می‌کشد اما چیزی از آن نمی‌فهمد)! گروهی که آیات خدا را انکار کردند مثال بدی دارند، و خداوند قوم ستمگر را هدایت نمی‌کند!

جمعه · ۸

قُلْ إِنَ الْمَوْتَ الَّذِي تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُ مُلاَقِيكُمْ ثُمَ تُرَدُّونَ إِلَى عَالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

بگو: «این مرگی که از آن فرار می‌کنید سرانجام با شما ملاقات خواهد کرد؛ سپس به سوی کسی که دانای پنهان و آشکار است بازگردانده می‌شوید؛ آنگاه شما را از آنچه انجام می‌دادید خبر می‌دهد!»

منافقون · ۳

ذٰلِكَ بِأَنَّهُمْ آمَنُوا ثُمَ كَفَرُوا فَطُبِعَ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لاَ يَفْقَهُونَ

این بخاطر آن است که نخست ایمان آوردند سپس کافر شدند؛ از این رو بر دلهای آنان مهر نهاده شده، و حقیقت را درک نمی‌کنند!

تغابن · ۷

زَعَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنْ لَنْ يُبْعَثُوا قُلْ بَلَى وَ رَبِّي لَتُبْعَثُنَ ثُمَ لَتُنَبَّؤُنَ بِمَا عَمِلْتُمْ وَ ذٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ

کافران پنداشتند که هرگز برانگیخته نخواهند شد، بگو: «آری به پروردگارم سوگند که همه شما (در قیامت) برانگیخته خواهید شد، سپس آنچه را عمل می‌کردید به شما خبر داده می‌شود، و این برای خداوند آسان است!»

ملک · ۴

ثُمَ ارْجِعِ الْبَصَرَ كَرَّتَيْنِ يَنْقَلِبْ إِلَيْكَ الْبَصَرُ خَاسِئاً وَ هُوَ حَسِيرٌ

بار دیگر (به عالم هستی) نگاه کن، سرانجام چشمانت (در جستجوی خلل و نقصان ناکام مانده) به سوی تو باز می‌گردد در حالی که خسته و ناتوان است!

حاقه · ۳۱

ثُمَ الْجَحِيمَ صَلُّوهُ

سپس او را در دوزخ بیفکنید!

حاقه · ۳۲

ثُمَ فِي سِلْسِلَةٍ ذَرْعُهَا سَبْعُونَ ذِرَاعاً فَاسْلُكُوهُ

بعد او را به زنجیری که هفتاد ذراع است ببندید؛

حاقه · ۴۶

ثُمَ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَتِينَ

سپس رگ قلبش را قطع می‌کردیم،

معارج · ۱۴

وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً ثُمَ يُنْجِيهِ

و همه مردم روی زمین را تا مایه نجاتش گردند؛

نوح · ۸

ثُمَ إِنِّي دَعَوْتُهُمْ جِهَاراً

سپس من آنها را با صدای بلند (به اطاعت فرمان تو) دعوت کردم،

نوح · ۹

ثُمَ إِنِّي أَعْلَنْتُ لَهُمْ وَ أَسْرَرْتُ لَهُمْ إِسْرَاراً

سپس آشکارا و نهان (حقیقت توحید و ایمان را) برای آنان بیان داشتم!

نوح · ۱۸

ثُمَ يُعِيدُكُمْ فِيهَا وَ يُخْرِجُكُمْ إِخْرَاجاً

سپس شما را به همان زمین بازمی‌گرداند، و بار دیگر شما را خارج می‌سازد!

مدثر · ۱۵

ثُمَ يَطْمَعُ أَنْ أَزِيدَ

باز هم طمع دارد که بر او بیفزایم!

مدثر · ۲۰

ثُمَ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ

باز هم مرگ بر او، چگونه مطلب (و نقشه شیطانی خود را) آماده نمود!

مدثر · ۲۲

ثُمَ عَبَسَ وَ بَسَرَ

بعد چهره درهم کشید و عجولانه دست به کار شد؛

مدثر · ۲۳

ثُمَ أَدْبَرَ وَ اسْتَكْبَرَ

سپس پشت (به حقّ) کرد و تکبّر ورزید،

قیامت · ۱۹

ثُمَ إِنَ عَلَيْنَا بَيَانَهُ

سپس بیان و (توضیح) آن (نیز) بر عهده ماست!

قیامت · ۳۳

ثُمَ ذَهَبَ إِلَى أَهْلِهِ يَتَمَطَّى

سپس بسوی خانواده خود بازگشت در حالی که متکبّرانه قدم برمی‌داشت!

قیامت · ۳۵

ثُمَ أَوْلَى لَكَ فَأَوْلَى

سپس عذاب الهی برای تو شایسته‌تر است، شایسته‌تر!

قیامت · ۳۸

ثُمَ كَانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّى

سپس بصورت خون بسته در آمد، و خداوند او را آفرید و موزون ساخت،

مرسلات · ۱۷

ثُمَ نُتْبِعُهُمُ الْآخِرِينَ

سپس دیگر (مجرمان) را به دنبال آنها می‌فرستیم!

نبأ · ۵

ثُمَ كَلاَّ سَيَعْلَمُونَ

باز هم چنین نیست که آنها می‌پندارند، و بزودی می‌فهمند (که قیامت حق است)!

نازعات · ۲۲

ثُمَ أَدْبَرَ يَسْعَى

سپس پشت کرد و پیوسته (برای محو آیین حق) تلاش نمود!

عبس · ۲۰

ثُمَ السَّبِيلَ يَسَّرَهُ

سپس راه را برای او آسان کرد،

عبس · ۲۱

ثُمَ أَمَاتَهُ فَأَقْبَرَهُ

بعد او را میراند و در قبر پنهان نمود،

عبس · ۲۲

ثُمَ إِذَا شَاءَ أَنْشَرَهُ

سپس هرگاه بخواهد او را زنده می‌کند!

عبس · ۲۶

ثُمَ شَقَقْنَا الْأَرْضَ شَقّاً

سپس زمین را از هم شکافتیم،

انفطار · ۱۸

ثُمَ مَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ

باز چه می‌دانی روز جزا چیست؟!

مطففین · ۱۶

ثُمَ إِنَّهُمْ لَصَالُو الْجَحِيمِ

سپس آنها به یقین وارد دوزخ می‌شوند!

مطففین · ۱۷

ثُمَ يُقَالُ هٰذَا الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ

بعد به آنها گفته می‌شود: «این همان چیزی است که آن را انکار می‌کردید!»

بروج · ۱۰

إِنَ الَّذِينَ فَتَنُوا الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ ثُمَ لَمْ يَتُوبُوا فَلَهُمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَ لَهُمْ عَذَابُ الْحَرِيقِ

کسانی که مردان و زنان باایمان را شکنجه دادند سپس توبه نکردند، برای آنها عذاب دوزخ و عذاب آتش سوزان است!

اعلی · ۱۳

ثُمَ لاَ يَمُوتُ فِيهَا وَ لاَ يَحْيَى

سپس در آن آتش نه می‌میرد و نه زنده می‌شود!

غاشیه · ۲۶

ثُمَ إِنَ عَلَيْنَا حِسَابَهُمْ

و مسلّماً حسابشان (نیز) با ماست!

بلد · ۱۷

ثُمَ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ

سپس از کسانی باشد که ایمان آورده و یکدیگر را به شکیبایی و رحمت توصیه می‌کنند!

تین · ۵

ثُمَ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ

سپس او را به پایین‌ترین مرحله بازگرداندیم،

تکاثر · ۴

ثُمَ كَلاَّ سَوْفَ تَعْلَمُونَ

باز چنان نیست که شما می‌پندارید؛ بزودی خواهید دانست!

تکاثر · ۷

ثُمَ لَتَرَوُنَّهَا عَيْنَ الْيَقِينِ

سپس (با ورود در آن) آن را به عین الیقین خواهید دید.

تکاثر · ۸

ثُمَ لَتُسْأَلُنَ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ

سپس در آن روز (همه شما) از نعمتهایی که داشته‌اید بازپرسی خواهید شد!