آیه ۳۲ سوره حج

سوره حج(الحج)، آیه ۳۲ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۶

ذٰلِكَ وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ

این است (مناسک حج)! و هر کس شعائر الهی را بزرگ دارد، این کار نشانه تقوای دلهاست.

معنی کلمات و عبارات
«ذلِکَ»: (نگا: حجّ / ). «شَعَآئِرَ»: (نگا: بقره / مائده / . «فَإِنَّهَا»: شعائر و مناسک. حیوانات قربانی.
نزول
نکات آیه
۱ - حدود و مقررات الهى و نیز مسأله توحید و یکتاپرستى، داراى اهمیتى بسیار و منزلتى والا در نزد خداوند «و من یعظّم حرمت اللّه ... أو تهوى به الریح فى مکان سحیق . ذلک» «ذلک» اشاره است به موضوع بزرگداشت حدود و مقررات الهى و نیز مسأله توحید و یکتاپرستى که در آیه پیش مطرح شده است. مقصود از آوردن «ذلک» در این جا، ایجاد فاصله میان کلام قبل و کلام بعد و انتقال از یک مطلب مهم به مطلب مهمى دیگر است. در چنین مواردى کلمه «هذا» را به کار مى برند; مانند: «هذاو إنّ للطاغین لشرّ مآب»(۳۸/۵۵).بنابراین به کارگیرى «ذلک» - که براى اشاره به بعید است - مى تواند براى بیان بُعد منزلت توحید و یکتاپرستى و اهمیت حدود و مقررات الهى باشد. ۲ - دام هاى قربانى (دام هایى که حاجیان براى قربانى کردن به همراه مى برند)، از شعائر الهى و داراى حرمت و قداست در پیشگاه خداوند «و من یعظّم شعئر اللّه» «تعظیم» (مصدر «یعظّم») به معناى بزرگ شمردن است «شعائر» جمع «شعیرة» و «شعیرة» به معناى علامت و نشانه است. مراد از «شعائر اللّه» به قرینه آیه بعد (لکم فیها منافع إلى أجل مسمَّى ثمّ محلها إلى البیت العتیق) دام هایى براى قربانى است که حج گزاران به همراه خود مى بردند;یعنى، «هر کس دام هاى قربانى را - که شعائر و نشانه هاى خدایند - حرمت گذارد و بزرگ بشمارد...». بنابراین، آیه یاد شده توصیه اى است از سوى خداوند به همه اهل ایمان - چه مالک دام هاى قربانى باشند و چه نباشند - که در حفظ و نگه دارى آن دام ها بکوشند و از هرگونه سهل انگارى درباره آنها، اجتناب بورزند. ۳ - بزرگداشت و رعایت حرمت دام هاى قربانى (کوشش در حفظ و نگه دارى آنها و پرهیز از سهل انگارى در حق آنها)، توصیه خدا به اهل ایمان «و من یعظّم شعئر اللّه» ۴ - لزوم نشانه گذارى روى دام هایى که به منظور قربانى در مراسم حج، برده مى شود. «و من یعظّم شعئر اللّه» تسمیه دام هاى قربانى به «شعائر» مى تواند دربردارنده توصیه اى باشد به صاحبان آنها که باید دام ها را نشانه گذارى کنند تا همگان بدانند که آنها مربوط به خدا هستند. ۵ - حفظ حرمت و بزرگداشت شعائر الهى و دینى، توصیه اى است از سوى خدا به انسان ها «و من یعظّم شعئر اللّه» توصیه خداوند به بزرگداشت دام هاى قربانى، بدان جهت است که آنها شعائر و نشانه هاى خدا هستند. بنابراین آیه یاد شده در واقع توصیه است به اینکه: مؤمنان باید شعائر الهى و دینى را بزرگ بشمارند و از جمله آنها،ا دام هایى است که حاجیان براى قربانى کردن در «منا» به همراه خود مى برند. ۶ - بزرگداشت شعائر الهى، نشانه تقوا و خداترسى است. «و من یعظّم شعئر اللّه فإنّها من تقوى القلوب» ضمیر «ها» در «فإنّها» به «شعائر» بازمى گردد. بنابراین «فإنّها» به تقدیر «فإنّ تعظیمها» مى باشد. «من» نشویه و «تقوى» به معناى خداترسى است; یعنى، بزرگداشت شعائر الهى، نشأت یافته از تقوا و خداترسى دل ها است. ۷- قلب، مرکز تقوا و خداترسى «فإنّها من تقوى القلوب» ۸ - تقوا و خداترسى، خصلتى ارزشمند در پیشگاه الهى «فإنّها من تقوى القلوب» ۹ - بزرگداشت دام هاى قربانى و حرمت نهادن به آنها، نشانه تقوا و خداترسى است. «و من یعظّم شعئر اللّه فإنّها من تقوى القلوب»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۰ - «عن أبى عبد اللّه(ع) قال إنّما یکون الجزاء مضاعفاً فیما دون البدنة حتى یبلغ البدنة فإذا بلغ البدنة فلاتضاعف لأنه أعظم ما یکون، قال اللّه عزّوجلّ: و من یعظّم شعائر اللّه فإنّهامن تقوى القلوب; از امام صادق(ع) روایت شده است[که در باره کفّاره صید در حرم] فرمود: همانا جزاى صید اضافه مى شود تا آن جایى که کمتر از شتر باشد. پس آن گاه که به حد شتر رسید، دیگر اضافه نمى شود; زیرا شتر بزرگ ترین چیزى است که مى توان قربانى کرد. خداوند عزّوجلّ مى فرماید:«و من یعظم شعائر اللّه...»». [منبع: کافى، ج ۴، ص ۳۹۵، ح ۵; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۹۶- ، ح ۱۲۴.]

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۲)
  • تعظیم شعایر حج، نشانه تقوا
  • بزرگداشت شعایر الهی، نشانه تقوا و پاکی دل
  • بزرگداشت حیوانات اشعار شده (علامت زده شده) جهت قربانی، نشانه تقوا+۱ آیه
  • بزرگداشت شعایر الهی، از اثار تقوا و خداترسی دلها+۱ آیه
  • قلب، مرکز و جایگاه تقوا و خداترسی+۱ آیه
  • تکبیر گفتن در ایّام تشریق در حج، از شعایر الهی+۳ آیه
  • تقوا و پاکی دل، فلسفه تکبیر و تعظیم خداوند در ایّام حج+۲ آیه
  • حج و مناسک و مقرّرات ان، از شعایر بزرگ الهی+۳ آیه
  • تعظیم مناسک حج، نشانه تقواپیشگی+۱ آیه
  • لزوم حفظ حرمت مناسک حج+۲ آیه
  • لزوم باور قلبی نسبت به شعایر الهی (مناسک حج)
  • وجوب رعایت حرمت و تعظیم شعایر الله، از سوی مؤمنان+۲ آیه
  • لزوم اعتقاد قلبی به شعایر الهی
  • قربانیهای حج، از شعایر دینی و الهی+۲ آیه
  • احترام و بزرگداشت شعایر الهی، نشانه تقوا
  • حاجیان، موظّف به قربانی از روزیهای (شتر، گاو و گوسفند) عطا شده به ایشان+۳ آیه
  • بزرگداشت شعایر الهی، نشانه تقوا و خداترسی+۱ آیه
  • حج و مناسک ان، از شعایر الهی و دارای ارج و منزلت، در پیشگاه خداوند+۴ آیه
  • لزوم گرامیداشت و تعظیم قربانی حج+۴ آیه
  • احترام و بزرگداشت قربانی حج، نشانه تقوای دل
  • ممنوعیّت استفاده از منافع دامهای تعیین شده برای قربانی در حج، پندار مشرکان عصر بعثت+۱ آیه
  • مجاز بودن استفاده از شتران تعیین شده جهت قربانی در حج، برای حاجیان+۲ آیه
  • جواز استفاده شتران اشعار شده (علامت زده شده) برای حاجیان در جهت حمل بار، سوار شدن، تغذیه از شیر انها (تا قبل از ذبح)+۲ آیه
  • لزوم حفظ احترام حیوانات اشعار شده، جهت قربانی در حج+۲ آیه
  • ادای مناسک حج، نشانه تقوای قلب
  • تعظیم شعایر الهی، نشانه تقوای قلب
  • توحید و دوری از شرک، نشانه تقوای قلب+۱ آیه
  • قلب، مرکز تقوا و خداترسی
  • وجوب تعظیم و تکریم شعایر الهی (مناسک حج)
  • وجوب اعتقاد قلبی به شعایر الهی
  • وجوب حفظ حرمت مناسک حج+۲ آیه
  • وجوب باور قلبی نسبت به شعایر الهی (مناسک حج)
واژه‌ها