سوره حشر(الحشر)، آیه ۱ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۴۵
سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، برای خدا تسبیح میگوید؛ و او عزیز و حکیم است!
معنی کلمات و عبارات
«سَبَّحَ ِللهِ ما ...»: (نگا: حدید / .
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - تمامى موجودات آسمان ها و زمین، تسبیح کننده خداى یگانه اند. «سبّح للّه ما فى السموت و ما فى الأرض »
۲ - تمامى موجودات جهان، داراى شعورى مخصوص به خود «سبّح للّه ما فى السموت و ما فى الأرض »
برداشت یاد شده بر این اساس است که تسبیح موجودات صرفاً، تسبیح به زبان حال نباشد و تسبیح قولى را نیز دربرگیرد. در این صورت اقرار به تنزیه پروردگار، مسبوق به نوعى شعور خواهد بود.
۳ - کمال ذات خداى یگانه هستى، پیام یکایک موجودات جهان «سبّح للّه ما فى السموت و ما فى الأرض »
۴ - نمودهاى هستى و نمادهاى جهان طبیعت، خود بیانگر قدرت و حکمت آفریدگار خویش اند. «سبّح للّه ما فى السموت و ما فى الأرض و هو العزیز الحکیم»
ارتباط عبارت «سبّح للّه...» با «و هو العزیز الحکیم» مى تواند بیانگر این معنا باشد که تسبیح و تنزیه پروردگار، نشانه اتقان و بى عیب و نقص بودن ذات و افعال او است. آفرینش نیز، با این عظمت و استحکام خود نمایانگر قدرت و عزت او است.
۵ - مطالعه طبیعت و نظام هستى، زمینه خداشناسى و پى بردن به اقتدار و کاردانى آفریدگار جهان «سبّح للّه ما فى السموت و ما فى الأرض و هو العزیز الحکیم»
خبر دادن خداوند از تسبیح موجودات، در حقیقت توجه دادن انسان ها به حقایق نهفته در متن طبیعت است که هر یک با زبان حال، وجود خدا و صفات کمالى او را نجوا مى کنند. گوش فرادادن به این نجوا، زمینه ساز ادراک عزت و حکمت خداوندى است.
۶ - خداوند، «عزیز» (پیروزمند شکست ناپذیر) و «حکیم» (کاردان) است. «و هو العزیز الحکیم»
۷ - عزّت و اقتدار الهى، آمیخته با حکمت (کاردانى و مصلحت سنجى) است. «و هو العزیز الحکیم»
قرار گرفتن صفت «حکیم» پس از صفت «عزیز»، بیانگر آمیختگى حکمت و عزت خداوند است.
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
دلایل حکمت خدادلایل خداشناسینقش آفرینشتسبیح موجوداتشعور موجوداتآثار مطالعه آفرینشویژگیهای قدرت خداکمال خداویژگیهای عزت خداتسبیح خداتوحید ذاتیدلایل قدرت خداحکمت خداعزیزحکیمآیات آفاقیجهان بینی توحیدی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
- عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۱۴ آیه
- وجود موجودات تسبیحگوی خدا در اسمان+۷ آیه
- موجودات اسمانها، تسبیحگوی خدا+۷ آیه
- قرار گرفتن اموال باقیمانده از بنینضیر، در اختیار پیامبر(صلی الله علیه واله) به نام فیء، پس از پایان غزوه بنینضیر+۱ آیه
- تمام موجودات هستی، تسبیحگوی خداوند+۷ آیه
- اقتدار حکیمانه خدا، از دلایل منزّه بودن او از هرگونه نقص+۴ آیه
- تنزیه خداوند، از سوی اهل اسمانها+۷ آیه
- اهل زمین، تنزیهکننده خداوند+۷ آیه
- موجودات، تنزیهکننده خداوند+۷ آیه
- جهان، تسبیحگوی خداوند+۶ آیه
- حکمت خداوند، امیخته با عزّت او+۱۲ آیه
- حکمت الهی، مستلزم تسبیح موجودات+۴ آیه
- موجودات زمین، تسبیح گوی خداوند+۷ آیه
- برخورداری موجودات جهان، از شعور و ادراک+۱۱ آیه
- تمامی عزّتها، تنها از انِ خداوند+۷ آیه
- عزّت و حکمت خداوند، مقتضی منزّه بودن او از هر عیب و نقص+۵ آیه
- امیختگی عزّت و شکست ناپذیری خداوند، با حکمت او+۱۲ آیه
- ارزشمند بودن قدرت امیخته به حکمت+۱۲ آیه
- خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر+۱۱ آیه
- قدرت شکست ناپذیر خداوند، مقتضی تسبیح موجودات اسمانها و زمین برای او
- قرار گرفتن اموال باقیمانده از بنینضیر، در اختیار پیامبر صلی الله علیه و اله به نام فیء، پس از تبعید انان از مدینه+۱ آیه