آیه ۱۴ سوره زخرف

سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۱۴ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۰

معنی کلمات و عبارات
«مُنقَلِبُونَ»: برگردندگان (نگا: اعراف / شعراء / ). «وَ إِنَّآ إِلَی رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ»: این آیه اشاره دارد به این که: بعد از این جهان معاد و محاسبه در میان است و نباید هنگام سوار شدن بر مرکبهای راهوار و داشتن زرق و برق دنیا مغرور شد و بر دیگران تکبّر نمود، بلکه باید به هنگام بهره‌گیری و بهره‌مندی از نعمتها یاد خدا کرد.
نزول
نکات آیه
۱ - انسان هاى متذکر و متوجه به نعمت هاى الهى و تدبیر خداوندى، معترف به معاد و رستاخیز «و تقولوا سبحن الذى سخّر لنا هذا ... و إنّا إلى ربّنا لمنقلبون» ۲ - لزوم یادآورى سفر آخرت، هنگام مسافرت و سوار شدن بر مرکب «و جعل لکم من الفلک و الأنعم ... إذا استویتم علیه و تقولوا ... و إنّا إلى ربّنا لمنقلبون» ۳ - معاد و بازگشت به سوى خداوند، لازمه ربوبیت مدبرانه او نسبت به انسان و جهان «و إنّا إلى ربّنا لمنقلبون» از آیه قبل استفاده شد که هماهنگى طبیعت با نیازهاى انسان یک اتفاق نیست; بلکه براساس تدبیر و ربوبیت خاص و عالمانه شکل یافته است. اکنون در این آیه نتیجه مى گیرد که وجود همان ربوبیت حسابگر و آگاه، مستلزم آن است که حرکت انسان در طبیعت، بى فرجام نباشد و از حیطه تدبیر و ربوبیت خداوند خارج نشود; بلکه به سوى او بازگردد و در حلقه فرمان الهى تداوم یابد. ۴ - خداوند، منتهاى حرکت و سیر وجودى انسان است. «و إنّا إلى ربّنا لمنقلبون» ۵ - فناناپذیرى گوهر وجودى انسان پس از مرگ «إنّا إلى ربّنا لمنقلبون» از به کار رفتن واژه «انقلاب»، استفاده مى شود که انسان با مرگ نابود نمى شود. ۶ - مرگ در زندگى انسان، آغاز یک تحول و انقلاب است; و نه پایان وجود. «و إنّا إلى ربّنا لمنقلبون» ۷ - یاد معاد هنگام تسخیر امکانات و برخوردارى از نعمت ها، زمینه ساز زدایش غرور و غفلت «ثمّ تذکروا نعمة ربّکم إذا استویتم علیه و تقولوا ... و إنّا إلى ربّنا لمنقلبون» توصیه به یادآورى معاد پس از برخوردارى از نعمت هاى خداوند، مى تواند اشاره به تأثیر آن در زدایش غرور و غفلت باشد. ۸ - شکر نعمت هاى دنیوى، استفاده از آن در مسیر حیات اخروى است. «جعل لکم من الفلک و الأنعم... ثمّ تذکروا... و إنّا إلى ربّنا لمنقلبون»
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۶ آیه
  • ربوبیّت خداوند، مقتضی بازگشت انسانها به سوی او، پس از زندگی دنیا+۵ آیه
  • وسایل حمل و نقل، از ابزار رفاه برای انسان+۲ آیه
  • لزوم یاداوری نعمتهای الهی و توجّه به سفر اخرت، هنگام سفر و سوار شدن بر مرکب+۲ آیه
  • شناخت یکتایی خداوند و ربوبیت وی، از اهداف اصلی سؤال محمّد(صلی الله علیه واله) از مشرکان+۷ آیه
  • شرکورزی، مانع شکرگزاری ادمی به درگاه خداوند+۴ آیه
  • سؤال پیامبر صلی الله علیه و اله از مشرکان، درباره خالق اسمانها و زمین، زمینهای مناسب برای طرح مسایلی جهت شناخت هر چه بهتر خداوند در جواب به انها+۲ آیه
  • ایمان به معاد، سبب یاد نعمتهای الهی، هنگام تسخیر امکانات و برخورداری از نعمتها+۱ آیه
  • بازگشت انسان به خدا برای کیفر و پاداش، هدف از معاد+۵ آیه
  • حرکت تکاملی انسان، دارای هدف و مقتضی معاد+۵ آیه
  • لزوم بهرهگیری از نعمتهای دنیا، برای اخرت+۱ آیه
  • یاد معاد، هنگام برخورداری از نعمتها و استفاده از انها، زمینهساز زدایش غرور و غفلت+۱ آیه
واژه‌ها