آیه ۸۴ سوره زخرف

سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۸۴ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۵

معنی کلمات و عبارات
«إِلهٌ»: معبود. «الْحَکِیمُ»: کسی که تمام کارهایش از روی حساب و حکمت است. «الْعَلِیمُ»: کسی که از همه چیز آگاه و باخبر است.
نزول
نکات آیه
۱ - الوهیت خداوند، فراگیر و گسترده در آسمان و زمین «و هو الذى فى السماء إله و فى الأرض إله» ۲ - ربوبیت یگانه خداوند بر هستى، نمایانگر الوهیت مطلق و فراگیر او است. «سبحن ربّ السموت و الأرض ... و هو الذى فى السماء إله وفى الأرض إله» تذکر به ربوبیت خداوند در آسمان ها و زمین - که در آیات پیشین مطرح گردید - زمینه ساز طرح وحدانیت الوهى حق نیز مى باشد; زیرا معبود واقعى کسى است که ربّ، مدیر و مدبر عالم هستى است. ۳ - توحید و یکتاپرستى، محور اصلى اختلاف پیامبر(ص) با مشرکان «قل إن کان للرحمن ولد ... فذرهم یخوضوا ... و هو الذى فى السماء إله و فى الأرض إله» آیات پیشین به ضمیمه تکرار واژه «إله»، نشانگر آن است که سخن اصلى پیامبر(ص) در برابر مشرکان، تأکید بر توحید و یکتا پرستى بوده است. ۴ - اعتقاد مشرکان به تقسیم کارهاى آسمان و زمین، میان خدا و فرزندى که براى او تصویر کرده اند.* «قل إن کان للرحمن ولد ... و هو الذى فى السماء إله و فى الأرض إله» برداشت بالا بدان احتمال است که میان این آیه و آیه «إن کان للرحمان ولد» (آیه ۸۱- ) بدین گونه ارتباط باشد که مشرکان علاوه بر اعتقاد به فرزنددارى خدا، بر این باور بوده اند که الوهیت آسمان و زمین میان او و فرزندش تقسیم شده است. گفتنى است که این آیات ردى بر هر دو دیدگاه است. ۵ - تنها خداوند یگانه آسمان ها و زمین، حکیم (کاردان) و علیم (داراى علم گسترده) است. «و هو الحکیم العلیم» ۶ - الوهیت یگانه و بى شریک خداوند، بر هستى، همراه با کاردانى و آگاهى ژرف «و هو الذى فى السماء إله و فى الأرض إله و هو الحکیم العلیم» ۷ - توجه به حکمت و علم گسترده خدا، مستلزم بى نیاز شمردن او از شریک و مشاور «و هو الذى فى السماء إله و فى الأرض إله و هو الحکیم العلیم» تذکر به حکمت و علم گسترده خدا، در پایان جمله اى که نفى کننده شرک و اثبات کننده توحید است، مى تواند بیانگر مطلب بالا باشد.
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
  • خداوند، اله حقیقی و یگانه+۱۲ آیه
  • حاکمیّت بلامنازع خدای یگانه، بر تمام موجودات+۱ آیه
  • انحصار الوهیّت و معبود به حق، در ذات خدای یگانه+۱۶ آیه
  • الوهیّت خدا، فراگیر و گسترده در اسمان و زمین
  • تدبیر جهان از سوی خدا، مقتضی یگانگی الوهیّت او+۶ آیه
  • رواج پندار ثنویّت، در عصر بعثت+۱ آیه
  • حکمت خداوند، امیخته با علم او
  • حکمت مطلق خدا، مقتضای الوهیّت و شایستگی او برای عبادت+۴ آیه
  • برگزیدن دو معبود و عقیده به ان دو، از مصادیق بارز شرک در الوهیّت+۱ آیه
  • وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۱۵ آیه
  • خداوند، دارای علمی مطلق و گسترده
  • علیم / اسماوصفات+۱ آیه
واژه‌ها