آیه ۳ سوره شمس

سوره شمس(الشمس)، آیه ۳ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۵

وَ النَّهَارِ إِذَا جَلاَّهَا

و به روز هنگامی که صفحه زمین را روشن سازد،

معنی کلمات و عبارات
«النَّهارِ»: روز. «جَلاّهَا»: جلوه‌گرش ساخت. نمایاندش. ضمیر (ها) به خورشید برمی‌گردد. درست است که در حقیقت خورشید روز را ظاهر می‌کند، ولی معنی صریح آیه این است که روز خورشید را آشکار می‌سازد. و با اشاره‌ای خفی، دخالت زمین در تجلّی آفتاب فهمیده می‌شود. زیرا در واقع، تقابل قسمتی از زمین با خورشید است که روز را برمی‌آورد و آفتاب متجلّی می‌گردد. در هر حال باز هم سخن از نور خورشید و تأثیر فوق‌العاده آن در موجودات کره زمین است.
نزول
نکات آیه
۱ - سوگند خداوند، به روز در لحظه فروغ افکندن آن بر زمین «و النهار إذا جلّیها» مفاد آیه شریفه، گواه آن است که ضمیر مفعولى «جلاّها» به «الشمس» برنمى گردد; زیرا جلا یافتن خورشید را، نمى توان ناشى از روز دانست. بنابراین باید گفت: از آن جا که جلوه گر شدن زمین به وسیله روز، بسیار واضح است، نیازى به ذکر «الأرض»، براى ارجاع ضمیر به آن نبود. ۲ - پیدایش روز و درخشان شدن زمین به وسیله آن، داراى عظمتى درخور سوگند خداوند «و النهار إذا جلّیها» ۳ - تابناک شدن زمین در روز، از نعمت هاى خداوند است. «و النهار إذا جلّیها» سوگند، نشانه آن است که آنچه به آن سوگند یاد شده است، براى مخاطب سودمند و مورد علاقه او است. ۴ - ظهور خورشید، از آثار پیدایش روز است. «و النهار إذا جلّیها» در صورتى که ضمیر مفعولى «جلاّها» به «الشمس» برگردد - چنان که برخى از مفسران احتمال داده اند - مفاد آیه این خواهد شد که: پدید آمدن روز کارى نیست که مستند به خورشید باشد; بلکه حالتى از حالت هاى زمین است که در آن حالت، «خورشید» پدیدار مى گردد.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۱)
  • سوگندهای متعدّد الهی، نشانگر اهمیّت تزکیه و تربیت نفس+۸ آیه
  • سوگندهای متعدّد، نشانگر اهمیّت تزکیه و تطهیر نفس+۸ آیه
  • تشبیه امام حسن(علیه السلام) به روشنایی روز+۳ آیه
  • تشبیه امام حسین(علیه السلام) به روشنایی روز+۳ آیه
  • سوگند خداوند به روز، هنگام درخشان شدن ان+۲ آیه
  • سوگند خداوند به روز، برای تاکید بر رستگاری اهل تزکیه نفس+۱ آیه
  • سوگند خدا به صبح و هنگام گسترش افتاب+۳ آیه
  • سوگند خدا به صبح و لحظه بالا امدن و گسترش خورشید برای بیان اهمیّت تزکیّه نفس+۲ آیه
  • غروب خورشید، نشیت گرفته از ربوبیّت الهی+۴ آیه
  • نظام مند بودن غروب خورشید+۱ آیه
  • قسم خداوند به روز، در لحظه فروغ افکندن ان بر زمین
واژه‌ها