سوره فجر(الفجر)، آیه ۲۵ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۴
معنی کلمات و عبارات
«عَذَابَهُ»: عذابی که خدا میدهد. عذاب مفعولٌبه یا مفعول مطلق است و ضمیر (هُ) به خدا برمیگردد، و در حقیقت اضافه مصدر به فاعل خود است.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - عذاب هاى الهى در آخرت، بى نظیر و غیر قابل تشبیه با عذاب هاى دیگران است. «فیومئذ لایعذّب عذابه أحد»
ضمیر «عذابه» به «ربّک» در آیات پیشین برمى گردد و مفاد آیه شریفه، این است که در قیامت، مانند عذاب خداوند هیچ کس عذاب نمى کند.
۲ - ترک یتیم نوازى، بى توجّهى به تغذیه فقیران، تصاحب ارث دیگران و دلبستگى شدید به ثروت، مایه گرفتارى به عذابى بى نظیر در قیامت «فیومئذ لایعذّب عذابه أحد»
ضمیر «عذابه»، ممکن است به انسان برگردد که در آیات پیشین ویژگى هاى او بیان شده بود. در این صورت عذاب - که اسم مصدر و به معناى تعذیب است - به مفعول خود اضافه شده است و مفاد آیه شریفه این است که عذاب کردن آن فرد، به گونه اى انجام مى گیرد که کسى - جز خداوند - آن گونه عذاب نمى کند.
۳ - ظهور قدرت مطلق خداوند در قیامت و سیطره فرشتگان بر صحنه هاى آن، دلیل بى نظیر بودن عذاب هاى او است. «فیومئذ لایعذّب عذابه أحد»
حرف «فاء» در «فیومئذ»، آیه شریفه را بر مطالبى که در آیات پیشین بیان شد (از جمله آیه «و جاء ربّک و الملک صفّاً صفّاً») تفریع کرده است.
۴ - امکان وجود مشابه، براى عذاب هاى دنیوى خداوند «فیومئذ»
قید «یومئذ» بى نظیر بودن عذاب هاى الهى را به آخرت اختصاص داده است; بنابراین وجود مشابه را براى عذاب هاى دنیوى، نفى نکرده است.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۲۱–۲۶ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۲۱–۲۶ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۲۱–۲۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۳۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۲۵–۲۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار اجتناب از احترام یتیمبی نظیری عذاب قیامتبی نظیری عذاب های اخرویتشابه عذابهای خدادلایل بی نظیری عذابهای خداسلطه اخروی ملائکهعوامل عذاب های اخرویویژگیهای عذاب های اخرویویژگیهای عذاب های دنیویقدرت خدا در قیامتبی اعتنایی به فقراآثار غصب ارثآثار مال دوستی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶)
- رضایت نفس مطمینّه (انسان به ارامش رسیده) از خداوند، در اخرت+۲ آیه
- عذابهای الهی در اخرت، بی نظیر و غیر قابل تشبیه با عذابهای انجام شده توسط دیگران
- عذاب خدا در قیامت، امری بی نظیر و بسیار شدید+۱ آیه
- غصب سهم ارث دیگران، مایه گرفتاری غاصبان به عذابی بی نظیر در قیامت+۲ آیه
- غصب ارث دیگرا،ن مایه گرفتاری به عذاب بی نظیر در قیامت+۲ آیه
- ترک اکرام یتیم، سبب کم شدن روزی انسان در دنیا و گرفتاری عذاب بینظیر در قیامت+۲ آیه