آیه ۳۸ سوره کهف

سوره کهف(الكهف)، آیه ۳۸ · جزء ۱۵ · صفحه ۲۹۸

معنی کلمات و عبارات
«لکِنَّا»: امّا من. اصل آن: لکِنْ أَنَا است، و همزه را به طور سماع حذف و نون را در نون دغم می‌نمایند. «لکِنَّا هُوَ اللهُ رَبِّی»: (لکِن) مخفّف و مهمّل، (أَنَا) مبتدا، (هُوَ) مبتدای دوم، (اللهُ) خبر مبتدای دوم، (رَبِّی) صفت آن، مبتدای دوم و خبرش، خبر مبتدای اوّل، و عائد ضمیر (ی) است.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- مرد مؤمن (سمبل ایمان) از بینش و منش کفرآلود ثروت مندِ دنیاگرا، اظهار بى زارى کرد. «لکنّاْ هو اللّه ربّى» ۲- مرد مؤمن، با اعتراف به ربوبیّت خداى یگانه و اظهار بى زارى از شرک، اندیشه خود را از افکار انحرافى ثروت مند مغرور، متمایز ساخت. «لکنّاْ هو اللّه ربّى و لاأشرک بربّى أحدًا» «لکنّاْ» در اصل «لکنْ أنا» بوده است و پس از حذف همزه «أنا» و ادغام نون ها، دو کلمه، به صورت یک کلمه نوشته مى شود. ۳- مؤمن، داراى ثبات و استقرار در عقیده، ولى کافر، اسیر در چنگال هاى شکّ و تردید و بى ثبات است. «ما أظنّ ... و ما أظنّ ... لکنّاْ هو اللّه ربّى» سخنان سمبل کفر و دنیاپرستى، در آیه، همواره، تردید را با خود همراه دارد، لذا در نقل سخن او، دو بار واژه «ظنّ» و یک بار نیز «لئن» به کار گرفته شده، ولى مردِ سمبل ایمان، با قاطعیّت عقیده خود را بیان کرده و راه عملى خود را مطرح ساخته است. ۴- اللّه، یگانه مالک و مدبّر انسان و جهان هستى است. «لکنّاْ هو اللّه ربّى» ۵- توحید، مستلزم پرهیز از هرگونه شرکورزى در ربوبیّت خدا است. «لکنّاْ هو اللّه ربّى و لاأشرک بربّى أحدًا» ۶- زوال ناپذیر شمردن نعمت هاى دنیا و نادیده گرفتن نقش خدا در پیدایش و زوال آن ها،مستلزم شرک در ربوبیّت است. «لکنّاْ هو اللّه ربّى ولاأشرک بربّى أحدًا» ۷- توجه به ربوبیّت الهى و نقش آفرینى آن بر در و دیوار وجود، داراى نقشى مهم و گرایش به توحید است. «لکنّاْ هو اللّه ربّى و لاأشرک بربّى أحدًا» تکرار «ربّ» در آیه، نشان دهنده توجه عمیق مرد مؤمن به ربوبیّت خدا است و از این تکرار استفاده مى شود که توجه به صفت ربوبیّت در میان دیگر صفات الهى، اثرى خاص در پرهیز از شرک دارد. ۸- شرک و غفلت از ربوبیّت خدا، مهم ترین خطر رفاه زدگى و سرمستى به امکانات دنیوى است. «لکنّاْ هو اللّه ربّى و لاأشرک بربّى أحدًا» مرد مؤمن، براى جدا کردن صف خویش از ثروت مند مغرور، به دو نکته اشاره کرده است: ربوبیّت خدا و عدم شرک و با این تعبیر، ثروت مند مغرور را به غفلت از خدا و گرفتارى به شرک، هشدار داده است. ۹- اتّکاى به دیگران، دنیاپرستى، و بنا نهادن بینش و منش براساس آن، شرک است. «أنا أکثر منک مالاً و أعزّ نفرًا ... لکنّاْ هو اللّه ربّى و لاأشرک بربّى أحدًا»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
  • مثال دو باغ انگور (نمونه) و نابودی ان بر اثر غرور، شرک و ناسپاسی صاحبش، مایه عبرت+۱۰ آیه
  • سرگذشت باغدار متکبّر، سبب پند و عبرت دیگران+۱۰ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۲ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
  • توحید، مایه توکّل و توجّه انسان به مشیّت و قدرت خدا+۲ آیه
  • توحید، از موجبات خیر و عطایای الهی+۱ آیه
  • نفی تاثیر استقلالی غیر خداوند، در جهان هستی+۶ آیه
  • تدبیر امور انسانها، از سوی پروردگار یگانه
  • اعتقاد باغدار مؤمن به توحید، در گفتگو با باغدار متکبّر و کافر+۳ آیه
  • غرور، خودبینی، شرک و خدافراموشی باغدار متکبّر، سبب حسرت او+۷ آیه
  • توجّه انسان به عنصر خلقت خود از خاک، زمینه ای برای اجتنابورزی از کفر به خدا+۱ آیه
  • ربوبیّت خدا، دلیل توحید و یگانگی او+۲ آیه
  • کیفر باغدار مشرک، با نابود کردن سرمایه و محصولاتش+۵ آیه
  • توجّه به عوامل طبیعی به جای توجّه به خدا، از پیامدهای برخورداری انسان از رفاه+۸ آیه
  • اعتراف مرفّهان، هنگام احساس عذاب دنیوی و هلاکت به ظلم و ستم خویش+۱۰ آیه
  • تاسّف و پشیمانی مرفّهان، پس از احساس عذاب و هلاکت خویش+۱۰ آیه
  • باغدار متکبّر، مورد پرسش نکوهش امیز از جانب رفیق خدا پرست خود، به دلیل کفرورزی به افریدگار+۲ آیه
  • کفرورزی باغدار متکبّر، مورد پرسش نکوهش امیز از جانب رفیق خداپرست خود+۲ آیه
  • سؤال اعتراض امیز و توبیخی همنشین باغدار مغرور، از کفرورزی وی به افریدگار+۴ آیه
  • شرک به خدا، مصداق ظلم و ستمگری+۱ آیه
  • غرور و خودپسندی، از اثار شرکورزی به خدا+۲ آیه
  • اعتقاد مشرکان به وجود شریک، برای ربوبیّت خدا+۲ آیه
  • مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۲ آیه
  • وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۱ آیه
  • مشرکان، مردمی ستم پیشه و ظالم، به دلیل شریک قرار دادن برای خداوند+۲ آیه
  • غرور ناشی از داراییهای کافران، عامل اسیب رسیدن به اقتصاد+۷ آیه
  • کفرورزی انسانها، مورد پرسش نکوهشی و توبیخی+۲ آیه
واژه‌ها