آیه ۲۳ سوره ملک

سوره ملک(الملك)، آیه ۲۳ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۶۳

قُلْ هُوَ الَّذِي أَنشَأَكُمْ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ

بگو: «او کسی است که شما را آفرید و برای شما گوش و چشم و قلب قرار داد؛ امّا کمتر سپاسگزاری می‌کنید!»

معنی کلمات و عبارات
«قَلِیلاً مَّا تَشْکُرُونَ»: (نگا: اعراف / ، مؤمنون / ، سجده / .
نزول
نکات آیه
۱ - انسان، پدیده اى است ساخته خداوند رحمان. «قل هو الذى أنشاکم» ۲ - پیامبر(ص)، مأمور توجه دادن مردم به مبدأ پیدایش بشر و نعمت هاى نهفته در وجود او «قل هو الذى أنشاکم و جعل لکم السمع و الأبصر و الأفئدة» ۳ - پیدایش بشر و نعمت هاى نهفته در وجود او (قدرت شنوایى، بینایى و تعقّل)، نشانه و جلوه قدرت خداى رحمان «الرحمن ... هو الذى أنشاکم و جعل لکم السمع و الأبصر و الأفئدة» ۴ - انسان، برخوردار از قدرت شنوایى، بینایى و تعقّل «و جعل لکم السمع و الأبصر و الأفئدة» مقصود از«أفئدة» - به قرینه «سمع» و «أبصار» - عقول است و استعمال این واژه در معناى یاد شده، در قرآن بسیار شایع است. ۵ - قدرت شنوایى، بینایى و تعقّل، از نعمت هاى الهى و در خور شکر و سپاس «و جعل لکم السمع و الأبصر و الأفئدة قلیلاً ما تشکرون» ۶ - سپاس و شکر انسان ها در برابر نعمت هاى الهى، بسیار اندک و ناچیز است. «قلیلاً ما تشکرون» ۷ - استفاده بهینه نکردن کافران تکذیب گر از نعمت شنوایى، بینایى و تعقّل «و جعل لکم السمع و الأبصر و الأفئدة قلیلاً ما تشکرون» برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که شکر نکردن انسان ها در برابر نعمت ها، به معناى استفاده صحیح نکردن از آنها است. ۸ - ناسپاسى بسیار انسان ها، در برابر نعمت شنوایى، بینایى و تعقّل «و جعل لکم السمع و الأبصر و الأفئدة» ۹ - کافران لجوج و دین گریز، مردمى ناسپاس بوده و از نعمت شنوایى، بینایى و تعقّل بهره کافى نبرده اند. «و جعل لکم السمع و الأبصر و الأفئدة قلیلاً ما تشکرون»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۹)
  • برخورداری انسان از حسّ شنوایی وبینایی، ایه خدا+۹ آیه
  • افرینش انسان، ایه خدا
  • قدرت مطلق خداوند بر افرینش انسان و تدبیر امور وی، حجّت پیامبر(صلی الله علیه واله) در برابر منکران معاد+۲ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور به احتجاج با کافران با طرح پرسش و پاسخ+۵ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور به احتجاج با مشرکان با طرح پرسش و پاسخ بیدارکننده+۴ آیه
  • سپاسگزاری اقلّیّتی از انسانها در برابر نعمت افرینش و ابزارهای معرفتی خود+۳ آیه
  • ناسپاسی اکثریّت انسانها در برابر خداوند+۹ آیه
  • قوّه بصیرت انسان، از ایات الهی+۹ آیه
  • خداوند متعال، منشا و خالق قوّه بینایی انسان+۴ آیه
  • شکرگزاری هدف از اعطای قوّه بینایی به انسان ازسوی خداوند+۳ آیه
  • خداوند متعال، منشا و خالق قوّه شنوایی انسان+۴ آیه
  • شکرگزاری، هدف از اعطای قوّه شنوایی به انسان ازسوی خداوند+۳ آیه
  • قلب انسان، توانمند بر درک و شناخت+۳ آیه
  • تعلیم روش احتجاج به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۸ آیه
  • افرینش چشم برای انسان، از ایات الهی+۸ آیه
  • چشم، از ابزار شناخت انسان+۶ آیه
  • ناسپاسی بیشتر مردم، نسبت به نعمت بینایی چشم+۲ آیه
  • توجّه به اهمّیّت بینایی چشم، مستلزم سپاسگزاری انسان از خداوند+۳ آیه
  • ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۸ آیه
  • خلقت قلب، از سوی خداوند+۴ آیه
  • شکرگزاری گروهی اندک از انسانها در برابر خداوند، نسبت به خلقت قلب+۲ آیه
  • خلقت قلب، در راستای منافع انسانها+۴ آیه
  • خلقت گوش، به امر خداوند+۴ آیه
  • خلقت گوش، در راستای منافع انسانها+۴ آیه
  • شکرگزاری اندکی از انسانها در برابر خداوند نسبت به خلقت گوش+۲ آیه
  • برخورداری از چشم و بینایی، شایسته شکرگزاری+۵ آیه
  • افرینش انسان، نعمتی شایسته سپاس به درگاه الهی+۳ آیه
  • توانایی انسان بر ادراک و شناخت، نعمتی قابل شکرگزاری به درگاه خدا+۵ آیه
  • بهره مندی از نعمت شنوایی، شایسته سپاس از خدا+۳ آیه
  • بهره مندی از قلب و قدرت درک و تعقّل، نعمتی شایسته شکر در برابر خدا+۳ آیه
  • سپاسگزاری اقلیّتی از مردم، در برابر نعمتهای الهی+۱۱ آیه
  • خداوند، عطاکننده ابزار شناخت به انسان+۸ آیه
  • لزوم شکرگزاری از خدا، در برابر نعمت ابزار شناخت+۵ آیه
  • بینایی، از ابزارهای شناخت حسّی و راهی برای درک عقلی انسان+۸ آیه
  • قوّه شنوایی، از ابزار شناخت حسّی و راهی برای ادراکات عقلی انسان+۷ آیه
  • قلب، از ابزار شناخت انسان+۴ آیه
  • ادراکات و شناختهای حسّی، زمینه ساز شناخت عقلانی و ادراکات باطنی+۴ آیه
  • نیروی شنوایی و بینایی (دریافت حسّی)، زمینه ساز شناختها و ادراکات عقلانی+۴ آیه
  • شنوایی، نعمتی الهی و شایسته سپاس و شکرگزاری+۳ آیه
  • احتجاج با مشرکان، راهی برای بیدار ساختن فطرت توحیدی مشرکان+۱۰ آیه
  • قلب انسان، کانون ادراک و شناخت+۵ آیه
  • خلقت قلب، به فرمان خداوند+۴ آیه
  • خلقت قلب به امر خداوند برای انسان، زمینه ای برای شکرگزاری+۴ آیه
  • شکرگزاری گروهی اندک از انسانها، در برابر خلقت قلب از سوی خدا+۲ آیه
  • خلقت قلب از جانب خداوند، در راستای منافع انسانها+۳ آیه
  • قلب، از نعمات الهی+۴ آیه
  • لزوم سپاسگزاری انسان از خداوند، در برابر نعمت قلب+۴ آیه
  • سپاسگزاری اندکی از مردم از خداوند، در برابر نعمت قلب+۲ آیه
  • شکر و سپاسگزاری در برابر تفضّلات الهی، وظیفه همه انسانها، حتّی کافران+۹ آیه
  • تهدید شدن کافران لجوج و تکذیبگر به عذاب از سوی خداوند+۴ آیه
  • کافران لجوج و تکذیبگر در معرض عذاب الهی (همچون خشکسالی)+۷ آیه
  • کافران، بهره مند از نعمتهای خدا+۳ آیه
  • بهره مندی از نعمتِ رفاه و اسایش، زمینه ناسپاسی و کفران+۲ آیه
  • کفران نعمت، از خصلتهای ناپسند انسان+۶ آیه
  • بی توجّهی به نعمت بودن قوّه بینایی از مصادیق کفران نعمت+۱ آیه
  • بی توجّهی به نعمت بودن قوّه شنوایی از موارد کفران نعمت+۱ آیه
  • استفاده نکردن از ابزار تعقل، از موارد کفران نعمت+۱ آیه
  • ترک خرد ورزی، ناسپاسی انسان از نعمت قلب+۱ آیه
  • خلقت گوش، به فرمان خداوند+۵ آیه
  • گوش، دستگاهی بدیع و بیمانند، در نظام خلقت+۳ آیه
  • خلقت گوش، در راستای منافع انسانها+۳ آیه
  • خلقت گوش به فرمان خداوند برای انسان، زمینهای برای شکرگزاری+۳ آیه
  • شکرگزاری اندک انسانها در برابر خداوند، نسبت به خلقت گوش+۲ آیه
  • گوش، نعمت و موهبتی الهی+۴ آیه
  • توجّه به اهمّیّت نعمت گوش، مستلزم سپاسگزاری انسان از خداوند+۳ آیه
  • ناسپاسی بیشتر مردم، نسبت به نعمت گوش+۲ آیه
  • گوش، از ابزار شناخت و درک حقایق+۵ آیه
  • قدرت مطلق خداوند بر افرینش انسان و تدبیر امور وی، حجّت پیامبر صلی الله علیه و اله برای اثبات معاد در برابر منکران ان+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور احتجاج با کافران، با طرح پرسش و پاسخ+۱ آیه
  • تعلیم روش احتجاج به پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، از جانب خداوند+۴ آیه
  • احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله با کافران+۲ آیه
  • برخورداری انسانها، از نعمتهای خداوند+۱ آیه
  • برخورداری کافران، از نعمتهای الهی در دنیا، به صورت موقّت و گذرا+۲ آیه
  • فراگیری نعمتهای الهی، نسبت به نیازهای نوع انسانی+۴ آیه
  • ابزار شناخت، از نعمتهای الهی و شایسته شکرگزاری+۵ آیه
  • ادراک، از نعمتهای الهی برای انسان، مقتضی شکرگزاری در برابر او+۶ آیه
  • خلقت انسان و برخورداری وی از قوای حسّی و بینایی و ادراکی، از نعمتهای الهی و موجب شکرگزاری در برابر خداوند+۳ آیه
  • شنوایی، نعمتی الهی و شایسته سپاس و شکرگزاری+۵ آیه
  • قلب، از نعمتهای الهی+۳ آیه
واژه‌ها