سوره نحل(النحل)، آیه ۶۱ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۷۳
وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِظُلْمِهِم مَّا تَرَكَ عَلَيْهَا مِن دَابَّةٍ وَلَٰكِن يُؤَخِّرُهُمْ إِلَىٰ أَجَلٍ مُّسَمًّى فَإِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ
و اگر خداوند مردم را بخاطر ظلمشان مجازات میکرد، جنبندهای را بر پشت زمین باقی نمیگذارد؛ ولی آنها را تا زمان معیّنی به تأخیر میاندازد. و هنگامی که اجلشان فرا رسد، نه ساعتی تأخیر میکنند، و نه ساعتی پیشی میگیرند.
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۱۲)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۲–۶۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۱–۶۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۱–۶۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۱–۶۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۱–۷۷ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۶۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۶۱ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۶۱ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۶۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۶۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۱–۶۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۶۱
روایات و احادیث
۱۷- «عن أبى عبدالله(ع): ... و أما الأجل المسمّى فهو الذى ینزل ممّا یرید أن یکون من لیلة القدر إلى مثلها من قابل...; [منبع: تفسیر عیاشى، ج ۱، ص ۳۵۴، ح ۵; نورالثقلین، ج ۱، ص ۷۰۳ ، ح ۱۴.] از امام صادق(ع) روایت شده است: ... اما «أجل مسمّى» آن است که فرا مى رسد آنچه که خدا اراده مى کند که در فاصله شب قدر تا شب قدر سال بعد انجام گیرد...». ۱۸- «عن أبى عبدالله(ع): ... قال: تعدّ السنین ثمّ تعدّ الشهور ثمّ تعدّ الأیام ثمّ تعدّ الساعات ثمّ تعدّ النفس «فإذا جاء أجلهم لایستأخرون ساعة و لایستقدمون»; [منبع: کافى، ج ۳، ص ۲۶۲، ح ۴۴; نورالثقلین، ج ۲، ص ۲۷- ، ح ۹۸.] از امام صادق(ع) روایت شده است که فرمود: سالهاى عمر شمرده مى شود و سپس ماهها و سپس روزها و سپس ساعتها و سپس نفسهاى انسان: فإذا جاء أجلهم...». ۱۹- «عن أبى عبدالله(ع) فى قوله تعالى «أجل مسمّى» قال: ... هو الذى قال الله: «إذا جاء أجلهم فلایستأخرون ساعة و لایستقدمون» و هو الذى سمّى لملک الموت فى لیلة القدر...; [منبع: تفسیر عیاشى، ج ۱، ص ۳۵۴، ح ۶; نورالثقلین، ج ۲، ص ۲۷، ح ۱۰۰.] از امام صادق(ع) روایت شده است که در باره «أجل مسمّى» فرمود: ... آن اجل همان است که خدا فرموده: «إذا جاء أجلهم فلایستأخرون ساعة و لایستقدمون» و همان است که در شب قدر براى ملک الموت نامبرده شده[و معین گردیده است]...».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۶)
- انسانها دارای اجل مسمّی و تغییرناپذیر+۱۳ آیه
- اعلام اجل مسمّی به ملکالموت در شب قدر از سوی خدا
- هشدار خداوند به ظالمان، از گرفتارشدن به عذاب در موعد مقرّر
- معیّن و مقدّربودن اجل و پایان عمر انسان+۷ آیه
- مهلت خدا به انسانها در دنیا و عدم شتاب در کیفر انان+۳ آیه
- وابسته بودن زندگی حیوانات در زمین، به هستی و حیات انسان در ان+۱ آیه
- نابود شدن همه حیوانات روی زمین، در صورت مؤاخذه شدن مردم به واسطه گناهان شان+۱ آیه
- عدم تاخیر و تقدیم اجل انسانها، سنّت حاکم الهی+۵ آیه
- تخلّف ناپذیری وعده کیفر ستمگران
- تاخیر کیفر ستمگران، تا زمان و سر رسید تعیین شده
- کیفر و عذاب ظالمان پی امد عمل کرد خود انان
- کیفر ستم پیشگان، سنّت تغییرناپذیر خداوند+۲ آیه
- مصلحت بقای حیات موجودات، مهم تر از مصلحت کیفر دنیایی ستمگران و ظالمان
- مهلت خداوند به ستمگران و عدم هلاکت فوری انان+۳ آیه
- فراگیری مؤاخذه ستمگران، از موجبات هلاکت همه جنبندگان
- کشتن دختران، عملی ظالمانه+۲ آیه
- ظلم و ستم، عملی قبیح، از نظر عقل و عقلا
- تقدیر اجل، برای عذاب ظالمان و گناهکاران+۴ آیه
- مهلت خداوند به ظالمان و تاخیر کیفر انان تا مدّت معیّن، امری مقدّر و مشخص
- اعلام اجل مسمّی به ملکالموت در لیلهالقدر، از جانب خداوند
- خداوند، زمامدار مرگ و حیات+۳ آیه
- مرگ هر انسان، دارای زمان معیّن و معلوم در نزد خداوند+۱۱ آیه
- به تاخیر نیفتادن مرگ (اجل مسمی)، پس از پایان گرفتن مدت زمان زندگی+۵ آیه
- عدم تعجیل خداوند در مرگ امتها، قبل از پایان زندگی مقدر انان+۳ آیه
- مرگ هر انسان، دارای زمان معیّن و معلوم در نزد خداوند+۱۱ آیه
- مؤخّر/ اسماوصفات+۶ آیه