آیه ۳۳ سوره یوسف

سوره یوسف، آیه ۳۳ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۹

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدْعُونَنِي إِلَيْهِ وَإِلَّا تَصْرِفْ عَنِّي كَيْدَهُنَّ أَصْبُ إِلَيْهِنَّ وَأَكُن مِّنَ الْجَاهِلِينَ

(یوسف) گفت: «پروردگارا! زندان نزد من محبوبتر است از آنچه اینها مرا بسوی آن می‌خوانند! و اگر مکر و نیرنگ آنها را از من باز نگردانی، بسوی آنان متمایل خواهم شد و از جاهلان خواهم بود!»

معنی کلمات و عبارات
«السِّجْن»: زندان. «أَصْبُ»: عشق می‌ورزم. می‌گرایم. از ماده (صبو).
نزول
نکات آیه
۱- یوسف(ع) حافظ عفت خویش وبى اعتنا به تهدیدهاى زلیخا «قال رب السجن أحب إلىّ مما یدعوننى إلیه» ۲- زندانى شدن و خوار گشتن ، محبوب تر از گناه و معصیت ، در پیش حضرت یوسف(ع) و بندگان مخلص خدا «قال رب السجن أحب إلىّ مما یدعوننى إلیه» ۳- رنج و محنت در راستاى اطاعت خداو حفظ حریم عفت ، امرى محبوب و ارزشمند براى یوسف(ع) و بندگان خالص خداوند «رب السجن أحب إلىّ مما یدعوننى إلیه» ۴- رنج و سختى ، نمى تواند مجوز ارتکاب گناه باشد. «رب السجن أحب إلىّ مما یدعوننى إلیه» ۵- حرمت روابط جنسى با زنان شوهردار «قال رب السجن أحب إلىّ مما یدعوننى إلیه» ۶- زنان اشراف مصر (میهمانان زلیخا) ، جملگى یوسف(ع) را به وصال خویش فرا مى خواندند. «مما یدعوننى إلیه» «یدعون» در جمله فوق ، جمع مؤنث است و فاعل آن زنانى هستند که میهمان زلیخا بودند - آنان نیز به قرینه «أصب إلیهنّ» - یوسف(ع) را به خویش دعوت مى کردند و - به دلیل مضارع بودن «یدعون» - بر آن اصرار مىورزیدند. ۷- یوسف(ع) نگران تأثیر مکر و حیله زلیخا و زنان اشراف در خود و واداشتنش بر گناه و معصیت «و إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ» ۸- یوسف(ع) ، برخوردار از تمایل جنسى و توانا بر کام یابى از زنان «و إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ» ۹- غریزه جنسى ، لغزشگاهى خطرناک براى آدمى است. «و إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ» ۱۰- یوسف(ع) بدون امداد الهى، خویشتن را از مقاومت در برابر خواست نامشروع زلیخا و همپالگیهاى او ناتوان مى دید. «و إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ» ۱۱- یوسف(ع) ، براى رهایى از مکر زلیخا و زنان اشراف و نجات از دام شهوت ، به نیایش با خدا و استمداد از او پرداخت. «رب ... و إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ» «صبو» (مصدر أصب) به معناى میل کردن و گرایش پیدا کردن است. جمله «و إلاّ تصرف ...» (اگر مکر آن زنان را از من باز نگردانى ، به آنان گرایش پیدا مى کنم) به قرینه آیه بعد (فاستجاب) خبرى است در مقام دعا و درخواست. ۱۲- احساس ناتوانى یوسف(ع) از ترک گناه بدون امدادهاى الهى ، جلوه اى از اعتقاد او به ربوبیت خدا «رب ... و إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ» ۱۳- رهایى از دام تمایلات جنسى و مکر زنان ، بدون امداد الهى حتى براى پیامبران و بندگان خالص خدا نیز میسور نیست. «و إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ» ۱۴- پیامبران ، براى مصون ماندن از گناه و پایدارى بر عصمت ، همواره و در هر حال به توفیق و امدادهاى الهى نیازمندند. «و إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ» ۱۵- دعا و نیایش به درگاه خدا و استمداد از او ، راه مصون ماندن از گناه و انحرافات جنسى است. «رب ... و إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ» ۱۶- لزوم توجه به خدا و ربوبیت او ، به ویژه در مواقع خطرِ ارتکاب گناه «رب ... إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ» ۱۷- توجه به ربوبیت خدا ، از آداب دعاست. «قال رب ... و إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ» ۱۸- یوسف(ع) پذیرش تقاضاى نامشروع زلیخا و همپالگیهاى او را ، سقوط به ورطه سفاهت و بى خردى مى دانست. «و إلاّ تصرف ... أصب إلیهنّ و أکن من الجهلین» جهل به معناى سفاهت در مقابل عقل ، و نیز به معناى نادانى در مقابل علم مى باشد. برداشت فوق ، ناظر به معناى نخست است. ۱۹- یوسف(ع) ، ارتکاب گناه و پذیرش تقاضاى زلیخا و همپالگیهاى او را ، موجب از دست دادن علم و حکمت خدادادى خویش مى دانست. «ءاتینه حکمًا و علمًا ... و إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ و أکن من الجهلین» برداشت فوق ، بر این مبناست که مراد از جهل نادانى باشد. بر این مبنا مى توان گفت: مقصود یوسف(ع) از جاهل شدن ، سلب گشتن علم و حکمتى است که خداوند به او عطا کرده بود (ءاتیناه حکماً و علماً) «آیه ۲۲». ۲۰- گناه ، موجب سلب علوم خدادادى و موهبتى است. «و ءاتینه حکمًا و علمًا ... و إلاّ تصرف عنى کیدهنّ أصب إلیهنّ و أکن من الجهلین» ۲۱- اسیران دام هوس و تمایلات جنسى نامشروع ، از زمره سفیهان و بى خردانند. «أصب إلیهنّ و أکن من الجهلین» ۲۲- ارتکاب گناه ، سفاهت و بى خردى است. «أصب إلیهنّ و أکن من الجهلین»
تفسیر (۱۴)
روایات و احادیث

۲۳- «عن على بن الحسین(ع): ... و خرجن النسوة من عندها (إمرأة العزیز) فأرسلت کل واحدة منهنّ إلى یوسف سرّاً من صاحبتها تسأله الزیارة فأبى علیهنّ و قال: «إلاّ تصرف عنّى کیدهنّ أصب إلیهنّ و أکن من الجاهلین; [منبع: علل الشرایع، ص ۴۹، ح ۱، ب ۴۱ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۱۵، ح ۱۷.] از امام سجاد(ع) روایت شده است: ... و بانوان از نزد همسر عزیز بیرون رفته و هر کدام پنهان از رفیق خویش (=زلیخا) به نزد یوسف [پیام] فرستاد و از او درخواست دیدار کرد و یوسف نپذیرفت و گفت: [پروردگار] اگر نیرنگ زنان را از من نگردانى به آنان تمایل پیدا مى کنم و از جاهلان خواهم بود...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

استمداد یوسفاهتمام مخلصان به عفتاهتمام یوسف به عفتبینش مخلصانخطر غریزه جنسیدعوتهای زنان اشراف مصرذکر خدا هنگام گناهترجیح ذلت بر گناهروش نجات از انحراف جنسیزمینه عصمت انبیاسختی در اطاعت از خداسختی و گناهسفاهت هواپرستانعجز یوسفعوامل زوال حکمتعوامل زوال علمغریزه جنسی یوسفمجوز گناهمخلصان و ذلتمخلصان و گناهنجات از مکر زناننگرانی یوسفیوسف و ترک گناهیوسف و تهدیدهای زلیخایوسف و ذلتیوسف و عوامل انحطاطیوسف و عوامل سفاهتیوسف و مکر زلیخایوسف و مکر زنان اشراف مصریوسف و گناهسفیهانعلم لدنیروش نجات از گناهیوسف و خواسته های زلیخااقرار یوسفدعوت از یوسفعوامل سفاهتقدرت غریزه جنسییوسف و امدادهای خدااهمیت توفیقات خدازنا با زن شوهردارزنان اشراف مصر و یوسفمکر زنان اشراف مصراهمیت ذکر ربوبیت خدابشربودن انبیادعای یوسفزمینه ترک گناهعقیده یوسفآثار استمداد از خدااهمیت امدادهای خدابینش یوسفعفت یوسفجاهلاناحکام زنانیازهای معنوی انبیااهمیت عفتلغزشگاههای انسانعقیده به ربوبیت خدانیاز به امدادهای خدااستمداد از خداآثار سختیاهمیت ذکر خداارزشهاآثار دعاآداب دعامحرماتقصه یوسفاحکامآثار گناه
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۳)
  • عنایت ویژه خدا به حفظ ابروی یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
  • ازادی جنسی و بیبندوباری، کاری جاهلانه+۱ آیه
  • شهوت جنسی، از عوامل اسیبزننده به پاکدامنی انسان
  • استعانت یوسف(علیه السلام) از خدا، جهت مصون ماندن از انحرافات جنسی و مکر زلیخا+۲ آیه
  • کمک خواستن از خدا، سبب مصون ماندن از انحرافات جنسی و حفظ عفّت و پاکدامنی+۲ آیه
  • پایداری یوسف(علیه السلام)، در برابر دعوت همسر عزیز مصر به فحشا+۴ آیه
  • امداد خداوند به یوسف(علیه السلام)، وسیله رهایی او از گناه و افسون زلیخا و زنان مصر+۱ آیه
  • نیازمندی پیامبران به توفیق و امدادهای الهی در پایداری بر عصمت و مصون ماندن از گناه
  • یوسف(علیه السلام)، تحت تربیتهای ویژه الهی+۶ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۸ آیه
  • ذکر و یاد خدا، روش برگزیده یوسف(علیه السلام) در برابر تهدیدهای زلیخا جهت کامجویی از وی+۱ آیه
  • عفّت و پاکدامنی یوسف(علیه السلام)، در عنفوان جوانی+۵ آیه
  • جهل، عامل بیبند و باری و انحراف جنسی+۱ آیه
  • جهل، منشا ارتکاب گناه+۳ آیه
  • اسیران دام هوس و تمایلات جنسی نامشروع، در زمره جاهلان+۱ آیه
  • اسیران دام هوس و تمایلات جنسی نامشروع، از زمره جاهلان+۱ آیه
  • لزوم استقامت و پایداری و نپذیرفتن دعوت افراد، نسبت به ارتکاب گناه+۴ آیه
  • توجّه و التجا به ربوبیّت خدا، امری مطلوب در اداب دعا
  • اسیر هوس و تمایلات جنسی شدن، موجب زوال و از دست دادن حکمت خدادادی+۱ آیه
  • حیای یوسف(علیه السلام)، سبب ترجیح زندان بر زندگی در کاخ عزیز مصر+۱ آیه
  • ربوبیّت الهی، مقتضی اجابت دعا و پذیرش درخواست بندگان+۱ آیه
  • ربوبیّت خدا، مقتضی دعا و بیان خواسته های خود+۱ آیه
  • یاد ربوبیّت خدا، از اداب سخن گفتن با او+۱ آیه
  • دعا و نیایش به درگاه خدا، راه مصون ماندن از گناه و انحرافات جنسی+۱ آیه
  • ذکر ربوبیّت خداوند، از اداب دعا+۲ آیه
  • بیان حاجت و به زبان اوردن نیازها به هنگام دعا، امری مطلوب
  • دعا و نیایش یوسف(علیه السلام) به درگاه خدا، برای رهایی از مکر زلیخا و زنان اشراف و نجات از دام شهوت، با توسّل به ربوبیّت الهی
  • اجابت دعای یوسف(علیه السلام)، برای رهایی از مکر زلیخا و زنان اشراف و نجات از دام شهوت+۱ آیه
  • دوستی و عشق زلیخا به یوسف(علیه السلام)، عامل مکر و حیله او نسبت به ان حضرت+۱ آیه
  • دوستی و عشق زلیخا به یوسف(علیه السلام)، موجب مکر و حیله او نسبت به ان حضرت+۱ آیه
  • زنا موجب سقوط در ورطه سفاهت و بی خردی از دیدگاه یوسف(علیه السلام)
  • زنا موجب از دست دادن علم و حکمت از دیدگاه یوسف(علیه السلام)
  • ترجیح زندان بر ارتکاب گناه، نزد اولیای خدا
  • ترجیح زندان بر ارتکاب گناه و اجابت خواهش زلیخا از سوی یوسف(علیه السلام)
  • عدم جواز گناه، با عذر وجود رنج و سختی+۱ آیه
  • ارضای شهوت از راه زنا و فحشا، عملی حرام و مورد نهی خداوند+۲ آیه
  • پیروی از شهوات، موجب جهالت ادمی و قرار گرفتن در زمره بی خردان+۲ آیه
  • رفتار تحریک امیز زنان، موجب تهییج شهوت مردان
  • یوسف(علیه السلام)، مهارکننده غریزه جنسی خویش، با استعاذه به خدا و نیایش به درگاه او+۲ آیه
  • استعانت از خدا، سبب مصون ماندن از انحرافات جنسی و حفظ عفّت و پاکدامنی+۲ آیه
  • دعا و نیایش به درگاه خدا و استمداد از او، راهی برای مصون ماندن از انحراف جنسی+۱ آیه
  • دعا و نیایش یوسف(علیه السلام) به درگاه الهی، موجب برخورداری وی از مقام عصمت+۱ آیه
  • گواهی زلیخا به پاکدامنی و عصمت یوسف(علیه السلام) و امتناع از درخواست کامجویی وی+۲ آیه
  • استمداد و نیایش به درگاه خداوند، راه مصونیّت و عصمت از گناه و انحرافات جنسی+۱ آیه
  • حفظ حریم عفّت، محبوب و ارزشمند برای یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
  • ایمان به خدا، عاملی اساسی برای پیشگیری از بی عفّتی+۱ آیه
  • استمداد یوسف(علیه السلام) از خداوند، برای رهایی از مکر زلیخا و زنان اشراف مصر با حفظ عفّت خود+۲ آیه
  • اجابت دعای یوسف(علیه السلام) در حفظ عفّتش از سوی خداوند+۱ آیه
  • پاکدامنی و عفّت یوسف(علیه السلام)، در مقابل لذّت خواهی و کامجوییهای زلیخا و زنان اشراف مصر+۵ آیه
  • عفّت و پاکدامنی یوسف(علیه السلام)، سبب ترجیح زندان بر زندگی در کاخ+۱ آیه
  • استمداد یوسف(علیه السلام) از خداوند، بستری مناسب برای حفظ حریم عفّت و پاکی او+۲ آیه
  • دعاها و نیایشها، در قلمرو استماع و اگاهی خدا+۲ آیه
  • گناه، موجب سلب علوم خدادادی+۱ آیه
  • گناه، موجب سقوط در ورطه سفاهت و بی خردی+۱ آیه
  • پایداری و استقامت یوسف(علیه السلام) در برابر گناه و نیرنگ زنان درباری+۳ آیه
  • جهل، منشا ارتکاب گناه+۳ آیه
  • نقش حیله و مکر زنان، در گناهان و انحرافات جنسی+۲ آیه
  • اسیران دام شهوت و تمایلات جنسی نامشروع، از جمله افراد تبهکار و نادان+۲ آیه
  • عدم جواز گناه، با عذر و بهانه رنج و سختی+۱ آیه
  • استعانت از خدا و دعا، مانع انحراف و فرو افتادن در ورطه گناه+۱ آیه
  • توجّه به ربوبیّت خداوند، بازدارنده انسان از عصیان و گناه+۲ آیه
  • عفّت و پاکدامنی، مانع ارتکاب گناه و انحرافات جنسی+۱ آیه
  • دعا و استمداد یوسف(علیه السلام) از خدا، موجب نجات او از گناه+۱ آیه
  • زندانی شدن یوسف علیه السلام در زندان مصر+۶ آیه
  • م عشقبازی زنان مصری به یوسف علیه السلام نیرنگ انان، جهت به دام انداختن ان حضرت+۱ آیه
  • حیله و افسون زنان، دارای کششی شدید
  • مکر و توطیه زنان مصری، علیه یوسف علیه السلام+۱ آیه
  • امداد الهی، عامل نجات و بیاثر شدن نیرنگ دشمنان+۱ آیه
  • دعای یوسف علیه السلام به درگاه خداوند، موجب دفع ترفندهای زنان مصری+۱ آیه
  • زندان و دور بودن از محیط فساد و فحشا، موجب مصون ماندن از مکر و نیرنگ مکّاران+۱ آیه
  • وجوب استقامت و پایداری در برابر گناه، و نپذیرفتن دعوت به گناه+۴ آیه
  • عنایت خاصّ خدا، برای حفظ ابروی یوسف علیه السلام+۳ آیه
  • پناه بردن یوسف علیه السلام به خدا، از ارتکاب عمل منافی عفّت+۱ آیه
  • پایداری یوسف علیه السلام در برابر دعوت همسر عزیز مصر به فحشا+۳ آیه
  • امداد خدا به یوسف علیه السلام، وسیله رهایی او از گناه و افسون زلیخا و زنان مصر+۴ آیه
  • یوسف علیه السلام، تحت تربیتهای ویژه الهی+۶ آیه
  • دعا و نیایش یوسف علیه السلام به درگاه خدا، برای رهایی از مکر زلیخا و زنان اشراف و نجات از دام شهوت، با توسل به ربوبیت خدا
  • اجابت دعای یوسف علیه السلام برای رهایی از مکر زلیخا و زنان اشراف و نجات از دام شهوت+۱ آیه
  • دوستی و عشق زلیخا به یوسف علیه السلام، سبب مکر و حیله او نسبت به ان حضرت+۲ آیه
  • پاکدامنی و عفّت یوسف علیه السلام، در مقابل لذّتخواهی و کامجوییهای زلیخا و زنان اشراف مصر+۳ آیه
  • عفّت و پاکدامنی یوسف علیه السلام، سبب ترجیح زندان بر زندگی در کاخ+۱ آیه
  • شجاعت و نهراسیدن یوسف علیه السلام در برابر تهدید زلیخا و دعوت وی به عمل منافی عفت+۱ آیه
  • پاکدامنی و عفّت یوسف علیه السلام، در مقابل لذت خواهی و کامجویی زلیخا و زنان اشراف مصر+۷ آیه
  • دعا و استمداد یوسف علیه السلام در پیشگاه خدا، برای رهایی از دام شهوت و حفظ عفت خود، در مقابل مکر زلیخا و زنان اشراف
  • پاکدامنی یوسف علیه السلام، سبب ترجیح زندان بر زندگی در کاخ+۱ آیه
  • تحمّل زندان و سختی برای حفظ عفّت، محبوب و ارزشمند در نظر یوسف علیه السلام
  • گواهی زلیخا به پاکدامنی و عصمت یوسف علیه السلام و خودداری از درخواست کامجویی وی+۲ آیه
  • دعا و نیایش یوسف علیه السلام به درگاه الهی، موجب برخورداری وی از مقام عصمت+۱ آیه
  • ترجیح زندان بر گناه و فحشا، نزد یوسف علیه السلام
  • تصمیم حاکمان مصر برای زندانی کردن یوسف علیه السلام در پی مشاهده نشانههای متعدّد (گواهی کودک، پارگی پیراهن از پشت سر و فرار یوسف علیه السلام) و اثبات عفّت و بیگناهی ان حضرت+۵ آیه
  • تبلیغات توحیدی یوسف علیه السلام در زندان مصر+۵ آیه
  • ارتکاب عمل منافی عفت، مصداق جهل، از دیدگاه یوسف علیه السلام
  • ارتکاب فحشا و پذیرش تقاضای زلیخا و زنان اشراف، موجب از دست دادن علم و حکم خدادادی، از دیدگاه یوسف علیه السلام+۱ آیه
واژه‌ها