سوره نور(النور)، آیه ۲۹ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۳
لَّيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَدْخُلُوا بُيُوتًا غَيْرَ مَسْكُونَةٍ فِيهَا مَتَاعٌ لَّكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا تَكْتُمُونَ
(ولی) گناهی بر شما نیست که وارد خانههای غیر مسکونی بشوید که در آن متاعی متعلّق به شما وجود دارد؛ و خدا آنچه را آشکار میکنید و آنچه را پنهان میدارید، میداند!
معنی کلمات و عبارات
«غَیْرَ مَسْکُونَةٍ»: مراد منازل متروکه و اماکن عامّه است. «مَتَاعٌ»: بهرهمندی. حق استفاده. مصدر میمی و به معنی استمتاع است (نگا: المصحف المیسّر، و روحالمعانی). کالا و امتعه.
نزول
سال ۱۷ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۴ رویداد)
نکات آیه
۱ - ورود به اماکن غیر مسکونى دیگران، به منظور بهره بردارى از آنها، بدون اذن و آشنایى دادن جایز است. «لیس علیکم جناح أن تدخلوا بیوتًا غیر مسکونة فیها متع لکم»
برداشت یاد شده مبتنى بر این نکته است که «متاع» به معناى مصدرى آن (یعنى تمتع و انتفاع) باشد.
۲ - ورود به اماکن غیر مسکونى دیگران، بدون اذن و آشنایى دادن، در صورت داشتن متاع و کالایى در آنها، بلامانع است. «لیس علیکم جناح أن تدخلوا بیوتًا غیر مسکونة فیها متع لکم»
برداشت فوق، بر این اساس است که «متاع» به معناى اسمى آن (یعنى، کالا) باشد.
۳ - ورود به اماکن غیر مسکونى دیگران بدون قصد بهره بردارى درست و یا به منظور سوء استفاده از آنها، ممنوع است. «لیس علیکم جناح أن تدخلوا بیوتًا غیر مسکونة فیها متع لکم»
با آمدن جمله «فیها متاع لکم»، ورود به اماکن غیرمسکونى، مشروط به بهره بردارى درست از آنها شده است و در غیر این صورت، جایز نمى باشد.
۴ - خداوند به رفتار، کردار، نیات و اسرار آدمیان آگاه است. «و اللّه یعلم ما تبدون و ما تکتمون»
۵ - افرادى که بخواهند از قانون جواز و ورود به خانه هاى غیر مسکونى سوء استفاده کنند و نیتى جز بهره بردارى از آنها داشته باشند، به کیفر الهى تهدید شده اند. «لیس علیکم جناح دأن تدخلوا بیوتًا غیر مسکونة ... و اللّه یعلم ما تبدون و ما تکتمون»
جمله «و اللّه یعلم ما تبدون و ما تکتمون» - که علم همه جانبه و فراگیر الهى به نهان و آشکار انسان را به وى یادآورى مى شود - هشدارى است به کسانى که احکام یاد شده را رعایت نکنند و یا از آنها سوء استفاده کنند.
۶ - توجه و اعتقاد به علم همه جانبه خداوند به نهان و آشکار انسان ها، بازدارنده آنان از گناه و نافرمانى است. «لیس علیکم جناح أن تدخلوا بیوتًا غیر مسکونة ... و اللّه یعلم ما تبدون و ما تکتمون»
تذکر به علم همه جانبه الهى در پایان آیه مى تواند حاکى از نکته یاد شده باشد.
۷ - «قال الصادق(ع) (فى قوله تعالى «بیوتاً غیر مسکونة فیها متاع لکم») هى الحمامات و الخانات و الارحیة ...; امام صادق(ع) [درباره سخن خدا « بیوتاً غیر مسکونة...»] فرمود: مراد حمام ها، کاروانسراها و آسیاب ها است...». ۱- تفسیر قمى، ج ۲، ص ۱۰۱; تفسیر برهان، ج ۳، ص ۱۲۹، ح ۳.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۳۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۴۶ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۹ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۹ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۵–۲۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۹
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آگاهی از نیات انسان هاسوءاستفاده از اماکن غیر مسکونیشرایط ورود به اماکن غیرمسکونیورود به اماکن غیر مسکونیکیفر سوءاستفاده از اماکن غیرمسکونیآثار ذکر علم غیب خداتهدید به کیفراحکام استیذانآثار عقیده به علم خداموانع عصیانعمل انسان هاموانع گناهاحکامعلم غیب خداتهدیدهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
- عدم لزوم اجازه برای ورود به خانههای غیرمسکونی
- لازم نبودن اجازهخواهی برای ورود به اماکن و مراکز عمومی
- هشدار خدا به مؤمنان، از تصرّفات نامشروع در اموال یکدیگر+۳ آیه
- عدم وجوب اذن، برای ورود به ساختمانها و مراکز عمومی، در صورت داشتن متاعی در ان
- جواز ورود به خانه ها و ساختمانها، بدون اجازه صاحبان انها، در صورت نیاز و نبود ساکنانی در ان
- جواز ورود به ساختمانها و مراکز عمومی، بدون اجازه
- توجّه به علم خداوند از اعمال انسان، زمینه رعایت اداب ورود به خانه ها+۱ آیه
- جواز ورود به خانه های خراب شده، جهت بهره برداری
- جواز ورود بدون اذن به خانه های غیر مسکونی، جهت بهره برداری از انجا
- توجّه به اگاهی همه جانبه خداوند از اعمال ادمی، بازدارنده وی از گناه و عصیان+۵ آیه
- علم خداوند به اسرار و رازهای نهفته در درون و اندیشه های قلبی انسانها+۳ آیه
- یکسانی علم خداوند به اسرار و سخنان پنهان و اشکار+۱ آیه