آیه ۲۳ سوره ص

سوره ص، آیه ۲۳ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۴

إِنَّ هَٰذَا أَخِي لَهُ تِسْعٌ وَتِسْعُونَ نَعْجَةً وَلِيَ نَعْجَةٌ وَاحِدَةٌ فَقَالَ أَكْفِلْنِيهَا وَعَزَّنِي فِي الْخِطَابِ

Surely this is my brother; he has ninety-nine ewes and I have a single ewe; but he said: Make it over to me, and he has prevailed against me in discourse.

معنی کلمات و عبارات
«نَعْجَةً»: گوسفند. میش. «أَکْفِلْنِیهَا»: سرپرستی آن را به من واگذار. آن را بهره من گردان. مراد به تملّک او درآوردن آن گوسفند و دادن آن بدو است و از ماده (کفل) به معنی سرپرستی، یا نصیب (نگا: نساء / ، حدید / ). «عَزَّنِی»: مرا مغلوب کرده است و بر من چیره شده است.
نزول
نکات آیه
۱ - وجود نسبت برادرى میان دو فرد نزاع کننده و متخاصم در نزد داوود(ع) «إنّ هذا أخى» ۲ - طرح دعوا و نزاع در حضور داوود(ع)، از سوى برادرى که صاحب یک میش بود، آغاز گردید. «إنّ هذا أخى له تسع و تسعون نعجة» ۳ - طمع کردن برادر داراى ۹۹ میش به تنها میش برادر خود، ادعانامه برادر شاکى به حضور داوود(ع) «و لى نعجة وحدة فقال أکفلنیها» تعبیر «أکفلنیها» (کفالت آن را به من واگذار) کنایه از بخشش و هدیه کردن است; یعنى، این یک میش را به من هدیه کن. ۴ - وجود مالکیت شخصى در عصر داوود(ع) و مشروع بودن آن «له تسع و تسعون نعجة و لى نعجة وحدة» ۵ - وجود دامدارى و شغل چوپانى در عصر داوود(ع) «له تسع و تسعون نعجة» ۶ - ادعاى مالک تنها میش، مبنى بر مغلوب شدنش در گفت وگو با برادر داراى ۹۹ میش، در گرفتن حق خود «و عزّنى فى الخطاب» «عزّنى فى الخطاب»; یعنى، او در گفتوگو با من، مرا مغلوب ساخت و من از عهده بحث با او براى گرفتن حقّم برنمى آیم و تو اى داوود مرا یارى کن. ۷ - استمداد صاحب یک میش، از داوود(ع) در برابر طمع تجاوزکارانه برادر داراى ۹۹ میش «إنّ هذا أخى ... و عزّنى فى الخطاب» از ظاهر آیه شریفه برمى آید که آن برادر شاکى، از داوود(ع) یارى خواسته بود.
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۹)
  • اخوّت دینی، مستلزم برطرف کردن اختلافهای میان مؤمنان+۱ آیه
  • رجوع دو برادر به حضرت داود(علیه السلام) برای حلّ اختلاف انان درباره یک گوسفند
  • نزاع مطرح شده نزد داود(علیه السلام) درباره نود و نه گوسفند و یک گوسفند+۲ آیه
  • ازمایش شدن داود(علیه السلام) با داوری میان دو فرد متخاصم+۴ آیه
  • طمع کردن برادر دارای نود و نُه میش به تنها میش برادر خود، در ادّعانامه برادر شاکی به حضور داود(علیه السلام)+۲ آیه
  • امتحان خداوند از داود(علیه السلام) با طرح دعوای دو (فرشته) متخاصم، به صورت دو برادر+۳ آیه
  • طمع کردن برادرِ دارای نود و نه میش به تنها میش برادر خود، ادّعانامه برادر شاکی به حضور داود(علیه السلام)
  • لزوم پرهیز از قضاوت عجولانه، قبل از شنیدن سخنان طرفین دعوا+۳ آیه
  • مراجعه شاکیان به داود(علیه السلام)، برای حکمیّت و درخواست قضاوت به حق و عادلانه بین انان+۲ آیه
  • عهده داری منصب قضاوت از سوی داود(علیه السلام)، در دوران حکومتش+۵ آیه
  • دادخواهی صاحب یک میش از داود(علیه السلام)، در برابر طمع تجاوزکارانه برادر دارای 99 میش+۱ آیه
  • دامداری، در عصر داود(علیه السلام)+۲ آیه
  • جواز شرکت در دامداری، در صورت اجتناب شریکان از ستم و تجاوز به یکدیگر+۱ آیه
  • امتحان داود(علیه السلام) از ناحیه خدا، از طریق داوری میان برادران (دو فرشته) صاحب گوسفند+۲ آیه
  • ترس داود(علیه السلام)، هنگام ورود برادران متخاصم بر وی، به طور ناگهانی+۲ آیه
  • دلداری متخاصمان به داود(علیه السلام)، در پی ترس ان حضرت، از ورود انان+۲ آیه
  • دادخواهی صاحب یک میش از داود(علیه السلام)، در برابر طمع تجاوزکارانه برادری دارای 99 میش+۱ آیه
  • نسبت برادری، میان متخاصمان، در نزد داود(علیه السلام)+۱ آیه
  • جواز شرکت در دامداری، در صورت اجتناب شریکان، از ستم و تجاوز به یکدیگر+۱ آیه
  • شکایت و گلایه شریک مظلوم، از ستم شریک ظالم، در نزد داود(علیه السلام)+۲ آیه
  • طمع کردن در مال شریک، مصداق ظلم به وی+۱ آیه
  • ادّعای مالکیّت اموال دیگران، از موجبات ظلم به دیگران+۱ آیه
  • افزون طلبی، موجب تجاوز به اموال دیگران و ظلم و ستم به انان+۱ آیه
  • توجّه به سرگذشت داود(علیه السلام) و نحوه قضاوت وی، اموزنده و عبرت اموز برای دیگران+۷ آیه
  • عجله کردن داود(علیه السلام) در حکم کردن بین صاحبان گوسفند+۲ آیه
  • حکم داود(علیه السلام) به ظالمانه بودن کار صاحب نودونه گوسفند، در طمع به تنها گوسفند برادرش+۱ آیه
  • قضاوت داود علیه السلام در محراب به ظالمانه بودن کار صاحب 99 میش، در طمع کردن به تنها میش برادرش+۳ آیه
  • گمان داود علیه السلام به رخ دادن اشتباهی در داوری از جانب او میان متخاصمان، در محراب+۲ آیه
  • تمثل ملایکه در چهره متخاصمان برای داود علیه السلام در محراب+۱ آیه
واژه‌ها