سوره یوسف، آیه ۱۸ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۷
وَجَاءُوا عَلَىٰ قَمِيصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنفُسُكُمْ أَمْرًا فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ
و پیراهن او را با خونی دروغین (آغشته ساخته، نزد پدر) آوردند؛ گفت: «هوسهای نفسانی شما این کار را برایتان آراسته! من صبر جمیل (و شکیبائی خالی از ناسپاسی) خواهم داشت؛ و در برابر آنچه میگویید، از خداوند یاری میطلبم!»
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۲۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۵–۱۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۸
روایات و احادیث
۱۹- «عن أبى عبدالله(ع) قال لما أوتى بقمیص یوسف إلى یعقوب ... کان به نضح من دم ; [منبع: تفسیرعیاشى ، ج ۲ ، ص ۱۷۱ ، ح ۹ ; نورالثقلین ، ج ۲ ، ص ۴۱۷ ، ح ۲۸.] از امام صادق(ع) روایت شده است: هنگامى که پیراهن یوسف براى یعقوب آورده شد ... روى آن قطراتى از خون پاشیده شده بود». ۲۰- «عن أبى جعفر(ع) فى قوله «و جاؤوا على قمیصه بدم کذب» قال: إنهم ذبحوا جدیاً على قمیصه ; [منبع: تفسیرقمى ، ج ۱ ، ص ۳۴۱ ; نورالثقلین ، ج ۲ ، ص ۴۱۷ ، ح ۲۷.] از امام باقر(ع) روایت شده درباره سخن خدا که فرموده: «و جاؤوا ...» فرمود: آنان بزغاله اى بر روى پیراهن او ذبح کرده بودند». ۲۱- «عن على بن الحسین(ع) ... قال [یعقوب لهم] بل سوّلت لکم أنفسکم أمراً و ما کان الله لیطعم لحم یوسف الذئب من قبل أن أرى تأویل رؤیاه الصادقة ; [منبع: تفسیر عیاشى، ج ۲، ص ۱۶۹، ح ۵ ; تفسیربرهان، ج ۲، ص ۲۴۷، ح ۵.] از امام سجاد(ع) روایت شده است: ... یعقوب به برادران یوسف گفت: «بل سوّلت لکم أنفسکم أمراً» و چنین نیست که خدا گوشت یوسف را به خورد گرگ بدهد، قبل از آنکه تأویل خواب راستین او را ببینم». ۲۲- «عن الصادق(ع) فى قوله عزوجل فى قول یعقوب «فصبر جمیل» قال: بلاشکوى ; [منبع: امالى شیخ طوسى ، ج ۱ ، ص ۳۰۰ ; نورالثقلین ، ج ۲ ، ص ۴۵۲ ، ح ۱۴۷.] از امام صادق(ع) درباره سخن خدا که از قول یعقوب(ع) فرموده: «فصبر جمیل» روایت شده که فرمود: مراد ، صبر بدون گِله است».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۲)
- اتّحاد برادران یوسف در حفظ اسرار خود و فریبدادن پدر+۲ آیه
- هواپرستی، عامل نادیدهگرفتن روابط خویشاوندی و تجاوز به حقوق برادر+۲ آیه
- وسوسههای نفسانی، باعث دروغپردازی و پوشیدن حقیقت+۲ آیه
- استعانت یعقوب(علیه السلام) از خدا درباره فقدان فرزندش یوسف(علیه السلام)
- مستعان
- نیکو جلوه دادن بدیها به وسیله نفس انسان+۲ آیه
- فرزندان یعقوب، با حالت گریه و خونالود کردن لباس یوسف(علیه السلام)، درصدد فریب پدر+۲ آیه
- فریب نخوردن پدر (یعقوب(علیه السلام))، به رغم تلاش فرزندان+۲ آیه
- جلوهگر شدن عمل زشت (به چاه انداختن یوسف(علیه السلام)) برای فرزندان یعقوب+۱ آیه
- هوای نفس، از عوامل تزیین اعمال زشت برای انسان+۲ آیه
- لزوم صبر و تحمّل، در برابر مشکلات و مصایب+۱ آیه
- اغشته شدن پیراهن یوسف، به خونی غیر از خون وی، به دست برادرانش، برای اثبات ادّعای دروغین خویش
- خونی بودن روی پیراهن یوسف، نشانه دروغین بودن ادّعای برادران+۱ آیه
- تمسّک برادران یوسف به دروغ، برای پنهان کردن جرم خود علیه ان حضرت+۱ آیه
- دفاع برادران یوسف از خویش، در برابر اتّهام قتل ان حضرت+۱ آیه
- ملاک نبودن گریه و سایر شواهد ظاهری، برای تعیین راستگویی در ادّعا+۲ آیه
- هوای نفس، از زیبا جلوه دهندگان اعمال زشت برای انسان+۲ آیه
- صبر بدون شکوه، در برابر حوادث ناگوار خصلتی زیبا+۲ آیه
- تحمّل فقدان یوسف(علیه السلام) از سوی یعقوب(علیه السلام) با صبر زیبا+۱ آیه
- تزیین و تسویلات نفسانی، مانع شناخت و موجب گمراهی+۴ آیه
- صبر خالصانه یعقوب(علیه السلام) در فراق فرزندانش+۳ آیه
- صبر در برابر حوادث و مشکلات خصلتی نیکو، زیبا و ارجمند+۱ آیه
- صبر دارای دو نوع نیکو و به جا و ناپسند و نابه جا+۲ آیه
- صبر یعقوب(علیه السلام) در فراق یوسف(علیه السلام) صبری نیکو+۱ آیه
- صبر یعقوب(علیه السلام) در برابر رفتار فرزندانش نسبت به یوسف(علیه السلام)صبری زیبا+۱ آیه
- امداد خدا منشا تحمّل سختی و تلخی صبر
- غفلت از یوسف(علیه السلام) به علّت سرگرمی به دویدن و مسابقه دادن، اعتذار دروغین برادران یوسف، در توجیه طعمه گرگ شدن وی+۱ آیه
- غفلت از یوسف(علیه السلام) به علّت سرگرمی به دویدن و مسابقه دادن، اعتذار دروغین فرزندان یعقوب، به سبب توجیه طعمه گرگ شدن یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- نفس، تزیین دهنده اعمال زشت برای ادمی+۲ آیه
- جلوه گر شدن عمل زشت (به چاه انداختن یوسف(علیه السلام)) برای فرزندان یعقوب+۲ آیه
- گزارش طعمه شدن یوسف(علیه السلام) برای گرگ، مورد عدم پذیرش و باور یعقوب(علیه السلام)+۱ آیه
- خونین بودن روی پیراهن یوسف(علیه السلام)، نشانه ای اشکار بر طعمه گرگ نشدن او، در ادّعای برادران وی+۱ آیه
- گریه دروغین و فریب کارانه برادران یوسف در نزد پدر، در پی ادعای خورده شدن یوسف(علیه السلام) به وسیله گرگ+۲ آیه
- گریه برادران یوسف، جهت فریب پدر، در پی ادّعای خورده شدن یوسف(علیه السلام) به وسیله گرگ+۱ آیه
- اذعان برادران یوسف نسبت به بی تاثیری گریه های خود در نزد پدر راجع به ادّعای خود درباره خورده شدن یوسف(علیه السلام) به وسیله گرگ+۱ آیه
- فرزندان یعقوب با حالت گریه و خونالود کردن لباس یوسف علیه السلام، درصدد فریب پدر خود+۱ آیه
- معاشرت ناپسند فرزندان یعقوب با پدر خویش+۲ آیه
- مکر و نیرنگ برادران یوسف با جدا نمودن وی از پدر و انداختن وی در چاه و گریهها و سخنان دروغین و اوردن پیراهن خونین برای یعقوب علیه السلام+۴ آیه
- نیکو جلوه دادن بدیها، به وسیله نفس انسان+۲ آیه
- زیبا جلوه دادن امور ناپسند، از کارهای نفس مسوله+۳ آیه
- منشا توطیه برادران یوسف علیه ان حضرت، تسویل و جلوهپردازیهای نفسانی برادران، از نظر یعقوب علیه السلام
- هواپرستی برادران یوسف عامل اقدام انان علیه یوسف (ع)+۱ آیه
- اطاعت برخی از انسانها از نفس امّاره+۳ آیه
- توطیه برادران یوسف بر علیه برادر خود برخاسته از اطاعت و پیروی انان از نفس امّاره+۳ آیه
- برادران یوسف اطاعتکنندگان از نفس امّاره و هواهای نفسانی در برخورد با یوسف علیه السلام
- زیبا جلوه داده شدن کارهای زشت، به وسیله نفس امّاره
- وسوسه شدن ادمی، از سوی نفس خویش+۴ آیه
- وسوسههای نفسانی برادران یوسف، عامل توطیه انان علیه یوسف علیه السلام+۱ آیه
- اعتماد نداشتن یعقوب علیه السلام به برادران یوسف، درباره فرستادن ان حضرت به همراه انان+۲ آیه
- اغشته کردن پیراهن یوسف علیه السلام به خونی دروغین، از شگردهای فرزندان برای فریب پدر+۱ آیه
- جلوه پردازیهای نفسانی، وادار کننده فرزندان، به توطیه علیه یوسف علیه السلام، از سخنان یعقوب علیه السلام+۱ آیه
- استعانت یعقوب علیه السلام از خداوند، درباره فقدان یوسف علیه السلام
- توکّل یعقوب علیه السلام بر خداوند، در فقدان یوسف علیه السلام+۲ آیه
- یعقوب علیه السلام، شخصیّتی صبور و شکیبا+۳ آیه
- صبر بدون گلایه یعقوب علیه السلام، در فقدان یوسف علیه السلام+۱ آیه
- شکیبایی یعقوب علیه السلام در فقدان یوسف علیه السلام، ستودنی و درخور تحسین+۱ آیه
- پیشه ساختن صبر و بردباری، زمینهساز یاری خداوند از دیدگاه یعقوب علیه السلام+۲ آیه
- اگاهی یعقوب علیه السلام به حیات یوسف علیه السلام+۴ آیه
- گزارش دروغین فرزندان یعقوب، درباره طعمه گرگ شدن یوسف علیه السلام، غیر قابل تصدیق برای ان حضرت+۱ آیه
- ادّعای برادران یوسف نزد پدر، مبنی بر رفتنشان برای مسابقه تیراندازی و طعمه گرگ شدن یوسف علیه السلام در کنار اثاثیه+۱ آیه
- ادّعای برادران یوسف نزد پدر، مبنی بر راستگو بودنشان در رفتن خود برای مسابقه و طعمه گرگ شدن یوسف علیه السلام در کنار اثاثیه+۱ آیه
- ادّعای برادران یوسف، مبنی بر رفتن خود برای مسابقه و طعمه گرگ شدن او، غیر قابل قبول و تصدیق برای پدر+۱ آیه
- خارج کردن پیراهن یوسف علیه السلام از سوی برادرانش، قبل از قرار دادن او در چاه، برای تدارک دلیلی دروغین
- اغشته کردن پیراهن یوسف علیه السلام به خونی دروغین (خونی غیر از خون او) از جانب برادرانش
- دفاع دروغین برادران یوسف از خویش، در برابر اتهام قتل ان حضرت+۱ آیه
- رسوایی برادران یوسف نزد یعقوب علیه السلام، به علت خونین بودن پیراهن یوسف، بدون کمترین پارگی
- پذیرفته نبودن عذر برادران یوسف، در نزد پدر+۲ آیه
- گذشت یعقوب علیه السلام از برادران یوسف، با مسکوت گذاشتن پرونده ستم و خیانت انان به یوسف علیه السلام
- خونین کردن پیراهن یوسف، از صحنه سازیهای دروغین برادران برای فریب پدر و اثبات ادعای خود، در طعمه گرگ شدن ان حضرت+۱ آیه
- فریفتگی برادران یوسف، ناشی از جلوهپردازی نفس انان+۲ آیه
- اوردن پیراهن خونین یوسف علیه السلام برای فریب یعقوب علیه السلام از جانب برادران+۱ آیه
- شکیبایی یعقوب علیه السلام، در فراق یوسف علیه السلام+۲ آیه