سوره یوسف، آیه ۴۲ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۴۰
وَ قَالَ لِلَّذِي ظَنَ أَنَّهُ نَاجٍ مِنْهُمَا اذْكُرْنِي عِنْدَ رَبِّكَ فَأَنْسَاهُ الشَّيْطَانُ ذِكْرَ رَبِّهِ فَلَبِثَ فِي السِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَ
و به آن یکی از آن دو نفر، که میدانست رهایی مییابد، گفت: «مرا نزد صاحبت [= سلطان مصر] یادآوری کن!» ولی شیطان یادآوری او را نزد صاحبش از خاطر وی برد؛ و بدنبال آن، (یوسف) چند سال در زندان باقی ماند.
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۲–۴۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۵–۴۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۹–۴۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۲
روایات و احادیث
۱۵- «عن أبى عبدالله(ع):... [فى قول الله ]«قال للذى ظنّ أنه ناج منهما اذکرنى عند ربک» قال: و لم یفزع یوسف فى حاله إلى الله فیدعوه فلذالک قال الله «فأنساه الشیطان ذکر ربه فلبث فى السجن بضع سنین»... ; [منبع: تفسیرعیاشى، ج ۲، ص ۱۷۶، ح ۲۳ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۲۶، ح ۷۳.] از امام صادق(ع): ... [درباره سخن خدا ]«قال للذى ...اذکرنى عند ربک» روایت شده است که فرمود: یوسف در آن حال به خداوند پناه نبرد که او را بخواند. براى همین است که خدا فرمود: فأنساه الشیطان ذکر ربه ...». ۱۶- «عن أبى عبدالله(ع) فى قول الله تعالى: «فلبث فى السجن بضع سنین» قال: سبع سنین ; [منبع: تفسیرعیاشى ، ج ۲ ، ص ۱۷۸ ، ح ۳۰ ; نورالثقلین ، ج ۲ ، ص ۴۲۷ ، ح ۷۶.] از امام صادق(ع) درباره سخن خداوند که مى فرماید: «فلبث فى السجن بضع سنین» روایت شده که فرمود: [مراد از بضع سنین] هفت سال است».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۰)
- ازاد شدن یوسف(علیه السلام) از زندان مصر پس از سالها حبس+۱ آیه
- یوسف(علیه السلام)، خواهان ازادی خویش از زندان با سفارش به همبندش برای یاداوری به پادشاه مصر
- ازاد شدن همبند یوسف(علیه السلام) از زندان مصر+۱ آیه
- استعانت بیاثر یوسف(علیه السلام) از همبند ازاد شده خود برای یاداوری به عزیر مصر
- یوسف(علیه السلام)، امیدوار به توجّه پادشاه مصر به مظلومیّت او در اثر یاداوری ساقی
- همزندانی یوسف(علیه السلام) برده پادشاه مصر+۱ آیه
- امیدواری یوسف(علیه السلام)، به دادخواهی پادشاه مصر
- رؤیای پادشاه مصر، پس از گذشت سالیانی از زندانی شدن یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- درخواست یوسف(علیه السلام) از ساقی پادشاه مصر، در مورد تبیین داستان او نزد پادشاه مصر
- ازادی ساقی پادشاه مصر از زندان و استخدام در دربار او+۱ آیه
- به فراموشی سپردن ساقی، از یاداور شدن مسایل یوسف(علیه السلام)نزد پادشاه مصر، به وسیله شیطان
- فراموشی ساقی از یاداوری یوسف(علیه السلام) در نزد پادشاه مصر، زمینه ماندن یوسف(علیه السلام) در زندان
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۳ آیه
- عدم تنافی اعتقاد توحیدی، با بهره جستن از اسباب+۲ آیه
- سپری شدن مدّتی از دوران جوانی یوسف(علیه السلام)، در زندان+۱ آیه
- شرابخواری حاکم مصر، در عصر یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
- درنگ یوسف(علیه السلام) در زندان به مدّت چند سال، پس از اتّکال به غیرخدا
- اتّکال یوسف(علیه السلام) به غیر خدا، باعث درنگ هفت ساله او در زندان
- جواز استمداد از بندگان، برای رهایی از مشکلات
- شفاعت خواهی یوسف(علیه السلام) از پادشاه مصر، با یاداوری حال خود در زندان، جهت رهایی از ان+۱ آیه
- ایجاد فراموشی در همبند یوسف(علیه السلام)، از ابزار شیطان برای جلوگیری از ازادی ان حضرت
- نقش شیطان، در فراموشکاری انسان+۱ آیه
- شیطان، عامل فراموشی ساقی پادشاه مصر، از یاد کردن یوسف(علیه السلام)نزد پادشاه+۱ آیه
- توانایی شیطان، در فراموشکاری انسان+۱ آیه
- توانایی شیطان، بر زدودن مهم ترین خاطره ها از ذهن انسان+۱ آیه
- ظن همبند یوسف به نجات خویش، با تعبیر رؤیایش از سوی ان حضرت+۱ آیه
- فراموش شدن سفارش یوسف(علیه السلام) به همبندش، پس از ازادی از زندان+۱ آیه
- شیطان، عامل فراموشی همبند یوسف+۱ آیه
- فراموشی همبند یوسف، موجب طولانی شدن زندان یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- اعراض کافران، از ذکر و یاد خدا+۱ آیه
- زندانی شدن یوسف علیه السلام در زندان مصر+۵ آیه
- یوسف علیه السلام، خواهان ازادی خویش از زندان، با سفارش به همبندش برای یاداوری به پادشاه مصر
- ازاد شدن یوسف علیه السلام از زندان مصر، پس از مدّت طولانی+۱ آیه
- توسل جستن یوسف علیه السلام به وساطت همبند خود، برای نجات از زندان
- معاشرت یوسف علیه السلام با همبندهای خود در زندان+۱ آیه
- توسل یوسف علیه السلام به یکی از همبندان خود، برای وساطت نزد عزیز مصر و نجات وی از زندان+۱ آیه
- همبند، مورد توصیه و نجات یافته یوسف علیه السلام، خواستار ماموریت برای پرسش از ان حضرت درباره رؤیای عزیز مصر+۴ آیه
- توسل یوسف علیه السلام به یکی از همبندان، برای نجات از زندان
- استمرار زندانی بودن یوسف علیه السلام، به مدت چندین سال
- شیطان، سبب غفلت همبند یوسف علیه السلام از یاداوری حبس ان حضرت نزد صاحبش و باقی ماندن یوسف علیه السلام در زندان، به مدت چند سال دیگر+۱ آیه