آیه ۴۱ سوره یوسف

سوره یوسف، آیه ۴۱ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۴۰

يَا صَاحِبَيِ السِّجْنِ أَمَّا أَحَدُكُمَا فَيَسْقِي رَبَّهُ خَمْرًا وَأَمَّا الْآخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِن رَّأْسِهِ قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيَانِ

ای دوستان زندانی من! امّا یکی از شما (دو نفر، آزاد می‌شود؛ و) ساقی شراب برای صاحب خود خواهد شد؛ و امّا دیگری به دار آویخته می‌شود؛ و پرندگان از سر او می‌خورند! و مطلبی که درباره آن (از من) نظر خواستید، قطعی و حتمی است!»

معنی کلمات و عبارات
«رَبَّهُ»: مراد از (رَبّ) سرور و آقا و مالک اصطلاحی است. «یُصْلَبُ»: بر دار می‌شود. به دار زده می‌شود. «قُضِیَ الأمْرُ»: کار قطعی و حتمی و شدنی است. تعبیر همین است و بس. «تَسْتَفْتِیَانِ»: درباره آن فتوا و نظر می‌خواهید.
نزول
نکات آیه
۱- یوسف(ع) ،پس از ارشاد هم بندان خویش به توحید و یکتاپرستى ، به تعبیر رؤیاهاى آنان پرداخت. «یصحبى السجن أما أحدکما فیسقى ربه خمرًا» ۲- یوسف(ع) ، رؤیاى «آب گرفتن از انگور براى تهیه شراب» را به رهایى صاحب رؤیا و ساقى ارباب خویش شدن تعبیر کرد. «أما أحدکما فیسقى ربه خمرًا» «سَقْى» (مصدر یسقى) به معناى نوشانیدن و یا اعطاى نوشیدنى است. بنابراین «أما أحدکما فیسقى ...» ; یعنى: یکى از شما به مالک و ارباب خود شراب خواهد نوشاند و ساقى او خواهد شد. ۳- یوسف(ع) ، رؤیاى حمل نان و خوردن پرندگان از آن را ، به دار کشیده شدن صاحب رؤیا و خوردن پرندگان از سر او تفسیر کرد. «و أما الأخر فیصلب فتأکل الطیر من رأسه» «صلب» (مصدر یصلب) یعنى ، کشتن به طریق بستن به چوبه دار ۴- به دار کشیدن مجرمان و رها کردن آنان تا طعمه پرندگان گشتن ، کیفرى مرسوم در مصر باستان «و أما الأخر فیصلب فتأکل الطیر من رأسه» ۵- یوسف(ع) ، آزادى یکى از دو هم بند خویش و به دار کشیده شدن دیگرى را ، سرنوشتى حتمى و غیر قابل تغییر دانسته و آن را به ایشان گوشزد کرد. «قضى الأمر الذى فیه تستفتیان» «افتاء» بیان کردن حکم است و «استفتاء» (مصدر تستفتیان) به معناى درخواست بیان حکم مى باشد. مراد از «الأمر» تأویل رؤیا (حادثه اى که رؤیا جلوه گر آن است) مى باشد. بنابراین «قضى الأمر ...» ; یعنى: آن حادثه اى که رؤیاى شما بیانگر آن بود و شما درباره آن پرسش کردید، حتمى و غیر قابل تغییر است. ۶- برخى از رخدادها ، از پیش تعیین شده و غیر قابل تغییر و تحول است. «قضى الأمر الذى فیه تستفتیان» ۷- هم بندان زندانى یوسف(ع) ، با اصرار و تقاضاى مکرر از او خواستند رؤیاهایشان را تعبیر کند و تأویل آنها را بیان دارد. «قضى الأمر الذى فیه تستفتیان» آوردن فعل مضارع «تستفتیان» (پرسش مى کنید) به جاى فعل ماضى «استفتیا» (پرسش کردید) دلالت بر استمرار دارد و گویاى اصرار و تقاضاى مکرر هم بندان یوسف(ع) است. ۸- رؤیا ، مى تواند صورت و نمودى از حوادث و دریچه اى براى آگاهى به آینده باشد. «فیسقى ربه خمرًا ... فیصلب فتأکل الطیر من رأسه» ۹- اطلاع یوسف(ع) از آینده و آگاهى او به غیب «قضى الأمر الذى فیه تستفتیان» مفاد «قضى الأمر ...» تأویل و تفسیر رؤیاى هم بندان یوسف نیست ; بلکه بیان حقیقتى است که آن حضرت در حاشیه تأویل رؤیا بیان داشت و این نشان دهنده آن است که آن حضرت علاوه بر تعبیر رؤیا ، به امورى از آینده نیز آگاه بود.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۲)
  • تعبیر یوسف(علیه السلام) از خواب دیدن هم زندانی خود مبنی بر گرفتن اب انگور، به ساقی شدن او در دربار پادشاه مصر+۱ آیه
  • ادب یوسف(علیه السلام) در برخورد با دوستان زندانی خود+۲ آیه
  • پیشگویی قطعی یوسف(علیه السلام) درباره اعدام شدن همبند خود
  • به دار اویختن، از روشهای اعدام+۴ آیه
  • برخی رؤیاها، دربردارنده الهاماتی راهگشا+۷ آیه
  • تعبیر یوسف(علیه السلام) از رؤیای اب انگور گرفتن برای شراب، به ساقیشدن صاحب رؤیا نزد ارباب خود+۱ آیه
  • تعبیر رؤیای حمل نان و خوردن پرندگان از ان، به دار کشیده شدن صاحب رؤیا و خوردن پرندگان از سر وی+۱ آیه
  • به صلیب کشیدن مجرمان و رها کردن انان برای طعمه شدن پرندگان، کیفری مرسوم در مصر باستان
  • به صلیب کشیده شدن یکی از زندانیان همبند یوسف، در مصر باستان
  • به صلیب کشیده شدن یکی از زندانیان همبند یوسف
  • تعبیر رؤیای حمل نان و خوردن پرندگان از ان، به تصلیب صاحب رؤیا و خوردن پرندگان از سر وی
  • جواز تعبیر خواب (برای افراد با صلاحیت و اگاه به ان)+۸ آیه
  • جواز تعبیر خواب، برای افراد اگاه از ان+۶ آیه
  • شرابخواری حاکم مصر، در عصر یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
  • جواز تعبیر خواب، به وسیله افراد با صلاحیّت+۶ آیه
  • شرب خمر، کاری رایج در مصر باستان
  • گوشت انسان، از خوردنیهای برخی پرندگان
  • خوردن پرنده از سَرِ به دار کشیده، تعبیر خواب زندانی هم بند یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • رؤیا، صورت و نمودی از حوادث و دریچه ای برای اگاهی به اینده+۲ آیه
  • رؤیای هم بندیهای یوسف و تعبیر ان حضرت، موجب اگاهی انان به حوادث اینده زندگی شان+۱ آیه
  • صادق بودن رؤیای هم سلّولیهای یوسف، و تحقّق تعبیر ان در زندگی انان+۱ آیه
  • اعلان یوسف(علیه السلام)، درباره وقوع حتمی تعبیر رؤیای دو هم سلّولی اش+۱ آیه
  • تعبیر یوسف(علیه السلام) از رؤیای اب انگور گرفتن برای شراب، به ساقی شدن صاحب رؤیا نزد ارباب خود+۱ آیه
  • تعبیر رؤیای حمل نان و خوردن پرندگان از ان، به دار کشیده شدن صاحب رؤیا و خوردن پرندگان از سر او+۱ آیه
  • تعبیر یوسف(علیه السلام) از رؤیای خمر، به رهایی صاحب رؤیا و ساقی ارباب خویش شدن
  • به دار کشیده شدن تعبیر رؤیای یکی از زندانیان هم بند یوسف(علیه السلام) توسط ان حضرت
  • ساقی شدن نزد ارباب و پادشاه مصر، تعبیر رؤیای اب انگور گرفتن توسط یوسف(علیه السلام)
  • تعبیر یوسف(علیه السلام) از رؤیای حمل نان بر سر، به دار کشیده شدن صاحب رؤیا و خوردن پرندگان از سر او+۱ آیه
  • پسندیده بودن برخورد مؤدّبانه با مشرکان+۲ آیه
  • (به صلیب کشیدن) بستن بر چوبه های دار، پس از قطع دست و پا، نوعی شکنجه در مصر باستان+۴ آیه
  • به صلیب کشیدن مجرمان، شکنجه ای مرسوم، در مصر باستان+۱ آیه
  • شیطان، عامل فراموشی ساقی پادشاه مصر، از یاد کردن یوسف(علیه السلام)نزد پادشاه+۱ آیه
  • ظن همبند یوسف به نجات خویش، با تعبیر رؤیایش از سوی ان حضرت+۱ آیه
  • حاکمیّت قضای الهی، در نظام عالم و جهان هستی+۱ آیه
  • به دار کشیده شدن و طعمه پرندگان شدن، در بالای دار، کیفر مجرمان، در مصر باستان
  • به صلیب کشیده شدن مجرمان و رها کردن انان برای طعمه پرندگان، مجازاتی مرسوم در مصر باستان
  • به صلیب کشیده شدن یکی از زندانیان هم بند یوسف، در مصر باستان
  • زندانی شدن یوسف علیه السلام در زندان مصر+۳ آیه
  • تهیّه شراب مسکر از انگور در مصر باستان، در عصر یوسف علیه السلام+۱ آیه
  • رؤیای نان از سوی همبند یوسف، صورت و نمودی از حوادث و دریچهای برای اگاهی از اینده خود+۲ آیه
  • درخواست مکرّر همبند یوسف از ان حضرت، برای تعبیر حمل رؤیای نان بر روی سر+۲ آیه
  • به دار کشیده شدن و خوردن پرندگان از سر او، تاویل و تعبیر رؤیای نان همبند یوسف از سوی ان حضرت+۱ آیه
  • تحقّق تعبیر رؤیای نان همبند یوسف (به دار اویخته شدن و خوردن پرندگان از سر وی) امر حتمی و غیر قابل تغییر+۲ آیه
  • پرسش همبندان یوسف از وی، درباره رؤیای خود و خواستار تعبیر ان از جانب وی+۱ آیه
  • ادب یوسف علیه السلام، در برخورد با دوستان زندانی خود+۲ آیه
  • توسل یوسف علیه السلام به یکی از همبندان خود، برای وساطت نزد عزیز مصر و نجات وی از زندان+۱ آیه
  • یوسف علیه السلام، تعبیرکننده خواب همبندان زندانی، پس از بیان اعتقاد توحیدی خود و دعوت انان به خدای یگانه+۴ آیه
  • شیطان، سبب غفلت همبند یوسف علیه السلام از یاداوری حبس ان حضرت نزد صاحبش و باقی ماندن یوسف علیه السلام در زندان، به مدت چند سال دیگر+۱ آیه
  • رؤیای هم بند یوسف و تعبیر ان حضرت، موجب اگاهی انان به حوادث اینده زندگیشان+۱ آیه
  • اعلان یوسف علیه السلام، درباره وقوع حتمی تعبیر رؤیای دو هم سلولیاش+۱ آیه
  • تعبیر یوسف علیه السلام، از رؤیای اب انگور گرفتن برای شراب، به ساقی شدن صاحب رؤیا نزد ارباب خود+۱ آیه
  • تعبیر رؤیای حمل نان و خوردن پرندگان از ان، به دار کشیده شدن صاحب رؤیا و خوردن پرندگان از سر او از سوی یوسف علیه السلام+۱ آیه
واژه‌ها