آیه ۸ سوره تحریم

سوره تحریم(التحريم)، آیه ۸ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۶۱

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَّصُوحًا عَسَىٰ رَبُّكُمْ أَن يُكَفِّرَ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيُدْخِلَكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يَوْمَ لَا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعَىٰ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْ لَنَا إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

ای کسانی که ایمان آورده‌اید بسوی خدا توبه کنید، توبه‌ای خالص؛ امید است (با این کار) پروردگارتان گناهانتان را ببخشد و شما را در باغهایی از بهشت که نهرها از زیر درختانش جاری است وارد کند، در آن روزی که خداوند پیامبر و کسانی را که با او ایمان آوردند خوار نمی‌کند؛ این در حالی است که نورشان پیشاپیش آنان و از سوی راستشان در حرکت است، و می‌گویند: «پروردگارا! نور ما را کامل کن و ما را ببخش که تو بر هر چیز توانائی!»

معنی کلمات و عبارات
«نَصُوحاً»: از روی اخلاص. خالصانه. صیغه مبالغه است. توبه نَصُوح، باید این ویژگیها را داشته باشد، ترک گناه، پشیمان شدن از گناه، تصمیم بر برنگشتن به گناه، ردّ مظالم و بازپرداخت حق به صاحبان آن. «نُورُهُمْ یَسْعی»: (نگا: حدید / و ). «أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا»: درخواست تکمیل نور یا از سوی همه مؤمنان است، و این تقاضا وقتی است که نور منافقان خاموش می‌گردد. مؤمنان از خدای متعال می‌خواهند که تا رسیدن به بهشت نورشان بماند. یا این که نور برخی از مؤمنان، ضعیف بوده و درخواست می‌نمایند که نورشان پرتو و تابندگی بیشتری داشته باشد.
نزول

سال ۲۲ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۲۰ رویداد)
نکات آیه
۱ - توصیه خداوند به مؤمنان، مبنى بر توبه خالص و صادقانه (توبه نصوح) به درگاه الهى «یأیّها الذین ءامنوا توبوا إلى اللّه توبة نصوحًا» «نصوح» (از ماده «نُصح» در مقابل «غش»)، صیغه مبالغه و به معناى خلوص و صدق است. بنابراین توبه نصوح; یعنى، توبه خالصانه و صادقانه. ۲ - مؤمنان، هرگز از خطا و گناه مصون نبوده و نیازمند به توبه خالصانه به درگاه الهى اند. «یأیّها الذین ءامنوا توبوا إلى اللّه توبة نصوحًا عسى ربّکم أن یکفّر عنکم سیّئاتکم» ۳ - توبه خالصانه، عامل زدایش بدى ها و کفّاره گناهان «توبوا إلى اللّه ... عسى ربّکم أن یکفّر عنکم سیّئاتکم» ۴ - خالصانه و صادقانه بودن توبه، شرط پذیرش آن از سوى خداوند است. «توبوا إلى اللّه توبة نصوحًا» ۵ - توبه خالصانه، عامل ورود به بهشت «توبوا إلى اللّه توبة نصوحًا ... و یدخلکم جنّ-ت» ۶ - توبه خالصانه، موجب امیدوارى بندگان به لطف و عنایت خداوند است. «توبوا إلى اللّه توبة نصوحًا عسى ربّکم» مطلب یاد شده، از تعبیر «عسى ربّکم» استفاده مى شود. ۷ - نقش سازنده امید، در انگیزش انسان به توبه و رجوع به درگاه الهى «توبوا إلى اللّه توبة نصوحًا عسى ربّکم أن یکفّر عنکم سیّئاتکم و یدخلکم جنّ-ت» ۸ - بهشت، داراى بوستان هاى متعدد با نهرهاى روان در قسمت زیرین آنها «جنّ-ت تجرى من تحتها الأنهر» «جنّة» (مفرد «جنّات») به معناى بوستان است. ۹ - پیامبر(ص) و مؤمنان همراه او، به دور از هرگونه خذلان و رسوایى و برخوردار از کرامت و عزّت در قیامت «یوم لایخزى اللّه النبىّ و الذین ءامنوا معه» ۱۰ - کافران، دچار خذلان و رسوایى در عرصه قیامت «یوم لایخزى اللّه النبىّ و الذین ءامنوا معه» استثنا شدن پیامبر(ص) و مؤمنانِ همراه او از خذلان روز قیامت، بیانگر آن است که دیگران (کافران) دچار آن خواهند بود. ۱۱ - ایمان و همراهى در امر دین، موجب مصونیت از خذلان اخروى است. «یوم لایخزى اللّه النبىّ و الذین ءامنوا معه» موضوع تعاون و همراهى در برداشت یاد شده، از تعبیر «معه» استفاده مى شود. ۱۲ - حضور مؤمنان در عرصه قیامت، با درخشش نور از وجود آنان «نورهم یسعى بین أیدیهم و بأیمنهم» ۱۳ - مؤمنان در عرصه قیامت، از خداوند خواستار اتمام و ازدیاد نور خویش اند. «یقولون ربّنا أتمم لنا نورنا» ۱۴ - ایمان و تعاون در امر دین، موجب نورانیت انسان ها در عرصه قیامت «نورهم یسعى بین أیدیهم و بأیمنهم یقولون ربّنا أتمم لنا نورنا» ۱۵ - مؤمنان در عرصه قیامت، خواستار آمرزش الهى اند. «و اغفرلنا» ۱۶ - ایمان و همراهى در امر دین، موجب جلب آمرزش الهى «و الذین ءامنوا معه ... یقولون ... و اغفرلنا» ۱۷ - خداوند، بر هر چیزى توانا است. «إنّک على کلّ شىء قدیر» ۱۸ - قدرت خداوند، مطلق و بى پایان است. «إنّک على کلّ شىء قدیر» ۱۹ - قدرت مطلق و بى پایان خداوند، مقتضى امید و دلبستگى مؤمنان به استجابت دعایشان در درگاه الهى «یقولون ربّنا أتمم لنا نورنا و اغفرلنا إنّک على کلّ شىء قدیر» برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که جمله «إنّک على کلّ شىء قدیر» در مقام تعلیل براى دعاها و درخواست هاى مؤمنان از خداوند است.
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث

۲۰ - «عن أبى الصَّباح الکِنانىّ، قال: سألت أباعبداللّه(ع) عن قول اللّه عزّوجلّ: «یا أیّها الذین آمنوا توبوا إلى اللّه توبة نصوحاً» قال: یتوب العبد من الذنب ثمّ لایعود فیه; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۴۳۲، ح ۳; نورالثقلین، ج ۵، ص ۳۷۴- ، ح ۲۹.] ابوالصباح کنانى گوید: از امام صادق(ع) درباره سخن خداوند عزّوجلّ: «...توبوا إلى اللّه توبة نصوحاً» سؤال کردم، فرمود: [توبه نصوح ]آن است که بنده از گناه توبه کند و به آن بازنگردد». ۲۱ - «عن أبى عبداللّه(ع) قال: التوبة النصوح أن یکونَ باطنُ الرّجل کظاهره و أفضل; [منبع: معانى الأخبار، ص ۱۷۴، ح ۳; نورالثقلین، ج ۵، ص ۳۷۳، ح ۲۷.] امام صادق(ع) فرمود: توبه نصوح آن است که باطن و نهان شخص مثل ظاهرش و [بلکه] بهتر باشد». ۲۲ - «عن أبى عبداللّه(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ: «توبوا إلى اللّه توبة نصوحاً» قال: هو صوم «یوم الأربعاء» و «یوم الخمیس» و «یوم الجمعة»; [منبع: معانى الأخبار، ص ۱۷۴، ح ۲; نورالثقلین، ج ۵، ص ۳۷۳، ح ۲۶.] از امام صادق(ع) درباره سخن خداى عزّوجلّ «توبوا إلى اللّه توبة نصوحاً» روایت شده که توبه نصوح، روزه گرفتن در روزهاى چهارشنبه، پنج شنبه و جمعه است». شاید مراد این باشد که روزه در این ایّام، مانند توبه نصوح موجب آمرزش گناهان است و شاید مقصود این باشد که از شرایط توبه نصوح، روزه گرفتن در این ایّام است.

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰۶)
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، شخصیّتی ابرومند
  • مؤمنان، شخصیّتهای ابرومند، عزیز و با حیثیّت
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) و مؤمنان دارای ابرو در قیامت
  • اخلاص در توبه، سفارش خداوند به مؤمنان
  • بخشش گناه مؤمنان، از اثار اخلاص در توبه
  • اخلاص مؤمنان در توبه، سبب ورود انان به بهشت
  • استغفار پیامبر(صلی الله علیه واله) از درگاه خداوند در قیامت
  • امرزشخواهی مؤمنان در قیامت
  • استغفار پیامبر(صلی الله علیه واله) در روز قیامت
  • استغفار و امرزشخواهی مؤمنان از خداوند در قیامت
  • اگاهی از توانمندی خدا بر امرزش، سبب درخواست امرزش از او+۱ آیه
  • امید دادن خداوند به بخشش گناهکاران+۲ آیه
  • امید دادن مؤمنان تایب به امرزش و دخول در بهشت از سوی خدا+۱ آیه
  • قدرت مطلق و بیپایان خداوند، مقتضی امید مؤمنان به استجابت دعایشان در درگاه الهی
  • امید داشتن به بخشش الهی در سایه توبه راستین
  • توبه خالصانه، زمینهساز امید به امرزش و ورود به بهشت
  • ایمان، سبب نورانیّت مؤمنان در قیامت+۳ آیه
  • بهشت، دارای باغهای گوناگون+۲ آیه
  • بهشت، دارای ابهایی روان در جویبارها+۱ آیه
  • بهشت، دارای باغهای گوناگون+۲ آیه
  • برخورداری انسانهای توبهگر، از بهشت خداوند+۵ آیه
  • درخشش نور بهشتیان، از اطراف انان+۱ آیه
  • بهشتیان، خواستار کامل شدن نور خویش در بهشت
  • برخورداری پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) و مؤمنان، از نور در بهشت
  • توبه، عامل ورود به بهشت
  • بهشت، دارای نهرهای متعدّد+۱ آیه
  • نهرهای جاری بهشت، از زیر درختان ان+۱ آیه
  • اخلاص، موجب بهرهمندی از پاداش الهی
  • توبه، عامل بهرهمندی از پاداش الهی+۷ آیه
  • تربیت انسانها، از جانب خداوند+۳ آیه
  • مؤمنان، تحت تربیت پروردگار+۱ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۱۰ آیه
  • امید دادن خداوند، به تکفیر و پوشاندن گناهان
  • توبه راستین و خالصانه به درگاه الهی، زمینه تکفیر گناهان از سوی خداوند+۲ آیه
  • توبه به درگاه خداوند، زمینه امیدواری به تکفیر و نادیده گرفته شدن گناهان از سوی خدا+۲ آیه
  • اخلاص در توبه، سفارش خدا به مؤمنان
  • توبه، زمینهساز ورود به بهشت+۵ آیه
  • خداوند، دعوتکننده مؤمنان به توبه نصوح (خالصانه)
  • فراخوان خداوند، از تمامی مؤمنان و مسلمانان، به توبه و بازگشت به درگاه خویش+۲ آیه
  • ایمان، مقتضی بازگشت و توبه به درگاه خدا+۱ آیه
  • جهان افرینش در احاطه قدرت خداوند+۱ آیه
  • وجوب اخلاص، در توبه و بازگشت به سوی خدا
  • مطلوبیّت امید داشتن به بخشش الهی، در سایه توبه راستین
  • لزوم توبه از گناهان، به درگاه خداوند+۹ آیه
  • توجّه و التجا به ربوبیّت خدا، امری مطلوب در اداب دعا+۳ آیه
  • توجّه به صفات کمالی خداوند و حمد و ستایش او هنگام دعا، امری پسندیده
  • ربوبیّت خدا، مقتضی استغفار به درگاه او+۶ آیه
  • ربوبیّت خداوند، مقتضی امیدواری به او
  • امرزش و تکفیر گناهان، اقتضای ربوبیّت خداوند
  • ربوبیّت خدا، مقتضی دعا و بیان خواسته های خود+۴ آیه
  • حرکت نور بین دستان، کنایه از پیش رو و جلو+۱ آیه
  • اقرار به قدرت خداوند، از اداب دعا
  • تعمیم دعا به دیگران، از اداب دعا+۴ آیه
  • ذکر ربوبیّت خداوند، از اداب دعا+۴ آیه
  • از دعاهای پیامبر(صلی الله علیه واله) و مؤمنان در بهشت به درگاه ربوبی، به کمال رساندن نورانیّت شان
  • مصونیّت پیامبر(صلی الله علیه واله) از ذلّت در قیامت
  • مصونیّت مؤمنان از ذلّت، در قیامت
  • ایمان و همراهی با پیامبر(صلی الله علیه واله)، عامل مصونیّت از ذلّت در قیامت
  • پیروی از رسولان الهی، موجب مصونیّت از ذلّت و خواری
  • عزّت و ذلّت انسانها، به دست خداوند
  • خداوند، توانا بر اجرای هر کاری+۱ آیه
  • همه اشیای جهان، در قبضه قدرت خداوند+۱ آیه
  • اگاهی از توانمندی و قدرت خداوند، موجب درخواست مؤمنان در قیامت، برای کامل شدن نور خود و مغفرت از پروردگار
  • قدیر / اسماوصفات+۱ آیه
  • اهل ایمان از مخاطبان قران
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، دارای ابرو و مصون از خواری در قیامت
  • مؤمنان، در شمار ابرومندان قیامت
  • امیدوار ساختن گناهکاران به امرزش و رحمت الهی، از سوی خدا+۲ آیه
  • پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، دارای ابرو در قیامت
  • دعای پیامبر صلی الله علیه و اله در قیامت، موجب مغفرت و امرزش اهل ایمان
  • بهرهمندی از نورانیّت کامل، از دعاهای پیامبر صلی الله علیه و اله و مؤمنان در بهشت
  • استغفار پیامبر صلی الله علیه و اله، در روز قیامت
  • محمّد صلی الله علیه و اله و مؤمنان همراه او، به دور از هرگونه رسوایی و برخوردار از عزّت و کرامت، در قیامت
  • نبوّت، از مقامات رسول خدا صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • برخورداری محمّد صلی الله علیه و اله، از مقام نبوّت+۱ آیه
  • امرزش گناهان بندگان، جلوهای از ربوبیّت خداوند+۶ آیه
  • مکفّر السّییات/ اسماوصفات
  • مؤمنان، شخصیّتهای ابرومند و با حیثیّت
  • اخلاص در توبه، سفارش خداوند به مؤمنان
  • امید دادن خداوند به مؤمنان، مبنی بر تکفیر و پوشاندن گناهان انان
  • وجوب توبه، برای مؤمنان+۱ آیه
  • خداوند، فراخوان مؤمنان به توبه+۲ آیه
  • توبه مؤمنان، مایه تکفیر و امرزش گناهان انان
  • دعای پیامبر صلی الله علیه و اله و مؤمنان، در بهشت به درگاه ربوبی، برای به کمال رساندن نورانیّت انان
  • مصونیّت مؤمنان از ذلّت و رسوایی، در قیامت
  • بهرهمندی مؤمنان در قیامت از نورانیّت ویژه+۲ آیه
  • تابش نور از سمت جلو و راست، برای اهل ایمان در قیامت+۲ آیه
  • عدم احساس ذلّت و خواری از سوی مؤمنان، در قیامت
  • مؤمنان، در شمار ابرومندان، در قیامت
  • تابش نور مؤمنان در قیامت، از ناحیه مقابل و طرف راست انان+۱ آیه
  • دعای مؤمنان در قیامت، برای تکمیل نورانیّت انان
  • مؤمنان، خواستار کامل شدن نور خویش، در قیامت
  • محمّد صلی الله علیه و اله برخوردار از مقام نبوّت+۱ آیه
  • ایمان، از راههای کسب نور+۳ آیه
  • جهنم، جایگاه محرومان از نور، در قیامت+۲ آیه
  • منافقان، در قیامت، محروم از نور، جهت رفتن به بهشت+۲ آیه
  • کفر به خدا، موجب محرومیت از نور هدایت الهی+۲ آیه
  • نفاق در دین، موجب محرومیت از نور هدایت الهی+۲ آیه
  • مؤمنان برخوردار از نور ایمان در قیامت+۳ آیه
  • مؤمنان در اخرت خواهان افزایش نور ایمان خود از سوی پروردگار خویش
  • احاطه نور مؤمنان از اطراف انان، در قیامت+۱ آیه
  • درخشش نور مؤمنان، موجب روشن شدن راه ایشان، از پیش رو و سمت راست انان، در قیامت+۱ آیه
  • مؤمنان، خواستار کامل شدن نورشان از پروردگار خویش، در قیامت
  • برخورداری پیامبراکرم صلی الله علیه و اله و مؤمنان، از نور خود در بهشت
  • وجوب اخلاص، در توبه و بازگشت به سوی خدا
  • وجوب توبه از گناهان، به درگاه خداوند+۹ آیه
واژه‌ها