آیه ۳۱ سوره نور

سوره نور(النور)، آیه ۳۱ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۳

معروف به: آیه حجاب

زنان مؤمن نگاه خود را فرو گیرند، پاکدامنی ورزند و زینت خود را جز برای محارم آشکار نکنند.

وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَىٰ عَوْرَاتِ النِّسَاءِ وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

و به زنان با ایمان بگو چشمهای خود را (از نگاه هوس‌آلود) فروگیرند، و دامان خویش را حفظ کنند و زینت خود را -جز آن مقدار که نمایان است- آشکار ننمایند و (اطراف) روسری‌های خود را بر سینه خود افکنند (تا گردن و سینه با آن پوشانده شود)، و زینت خود را آشکار نسازند مگر برای شوهرانشان، یا پدرانشان، یا پدر شوهرانشان، یا پسرانشان، یا پسران همسرانشان، یا برادرانشان، یا پسران برادرانشان، یا پسران خواهرانشان، یا زنان هم‌کیششان، یا بردگانشان [=کنیزانشان‌]، یا افراد سفیه که تمایلی به زن ندارند، یا کودکانی که از امور جنسی مربوط به زنان آگاه نیستند؛ و هنگام راه رفتن پاهای خود را به زمین نزنند تا زینت پنهانیشان دانسته شود (و صدای خلخال که برپا دارند به گوش رسد). و همگی بسوی خدا بازگردید ای مؤمنان، تا رستگار شوید!

معنی کلمات و عبارات
«لایُبْدِینَ»: نمایان نسازند. پدیدار نکنند. «زِینَتَهُنَّ»: زینت زنان دو قسمت است: الف) خِلقتی و سرشتی که اندام او است ب) زیورآلات و وسائل آرایش. از اندامهای بدن زن جز پنجه دستها و صورت، همه باید پوشیده شود. از زیورآلات و وسائل آرایش آنچه متعلّق به پنجه دستها و صورت است می‌تواند پیدا باشد، و جز زینت‌آلات و وسائل آرایش این دو عضو، بقیّه نباید نمایان گردد. با توجّه بدین نکته که هنگام استعمال و بودن آنها بر اعضاء ممنوع است؛ نه به تنهائی و جدای از اندامها. «خُمُر»: جمع خِمار، روسری. چارقد. «جُیُوب»: جمع جَیْب، گریبان. یقه. قسمت بالای سینه. «نِسَآئِهِنَّ»: مراد زنان مؤمنه خدمتگزار یا همدم و دوست بانوان است. امّا زنان کافره، مورد اختلاف بوده، برخی ایشان را همچون مردان نامحرم و بیگانه می‌دانند. «مَا مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ»: مراد کنیزان و بردگان زن است. امّا بندگان و بردگان مرد، محلّ اختلاف است. جمهور معتقد به منع هستند (نگا: المصحف‌المیسّر). «الإِرْبَة»: رغبت و اشتهاء. حاجت و نیاز. «غَیْرِ أُولی الإِرْبَة»: افرادی که قدرت زناشوئی ندارند و میل جنسی در آنان فرو مرده است. «الطِّفْلِ»: اطفال. واژه (طِفل) بر یکی و بیشتر دلالت می‌نماید. در اینجا معنی جمع دارد. «لَمْ یَظْهَرُوا عَلی عَوْراتِ النِّسَآءِ»: مراد بچّه‌هائی است که هنوز از امور جنسی بی‌خبرند، و احساس زناشوئی به دلشان راه پیدا نکرده است و عورت و غیر عورت در نظرشان یکی است. «لَمْ یَظْهَرُوا»: آگاهی نیافته‌اند. توانائی پیدا نکرده‌اند (نگا: توبه / کهف / ).
نزول
نکات آیه
۱ - زنان مؤمن، وظیفه دار پرهیز از نظر دوختن و خیره شدن به مردان نامحرم «و قل للمؤمنت یغضضن من أبصرهنّ» ۲ - نظر دوختن به نامحرمان و چشم چرانى، حرام است. «و قل للمؤمنت یغضضن من أبصرهنّ» ۳ - زنان مؤمن، وظیفه دار پرهیز از چشم دوختن به عورت و شرمگاه دیگران «و قل للمؤمنت یغضضن من أبصرهنّ» ۴ - حرمت خیره شدن و چشم دوختن به عورت و شرمگاه دیگران «و قل للمؤمنت یغضضن من أبصرهنّ» ۵ - پوشاندن عورت و شرمگاه خویش از دید دیگران، بر زنان واجب و کشف آن، حرام است. «و قل للمؤمنت یغضضن من أبصرهنّ» ۶ - زنان مؤمن، وظیفه دار اجتناب از آلودگى به زنا و فحشا هستند. «و قل للمؤمنت ... و یحفظن فروجهنّ» ۷ - خیره شدن به نامحرمان و چشم چرانى، زمینه ساز آلودگى به فحشا و فساد جنسى است. «قل للمؤمنت ... یحفظن فروجهنّ» ۸ - مبارزه اسلام با علل و زمینه هاى وقوع جرم، بزهکارى و فساد جنسى «و قل للمؤمنت یغضضن من أبصرهنّ و یحفظن فروجهنّ» ۹ - زنان مؤمن، موظف به پوشاندن زینت هاى خویش و محل آنها (بدن) از دید نامحرمان اند; جز آنچه که خود به خود آشکاراست (مثل سرمه، انگشتر، حنا و ...). «و قل للمؤمنت ... و لایبدین زینتهنّ إلاّ ما ظهر منها» درباره مقصود از «زینتهنّ» (زینت زنان) دو دیدگاه وجود دارد: ۱- مقصود محل زینت آلات است; زیرا آشکار کردن خود زینت آلات به تنهایى معنى ندارد. ۲- مراد خود زینت آلات است، در حالى که بر روى بدن قرار دارد. در این صورت به طریق اولى آشکار کردن محل زیورآلات (بدن)، حرام خواهد بود. گفتنى است مقصود از استثنا در «إلاّ ماظهر منها»، زیورآلاتى است که، به طور متعارف آشکارا استفاده مى شود; مثل: انگشتر، سرمه، حنا و... . ۱۰ - حرمت آشکار ساختن زینت ها و محل هاى آنها (بدن) بر زنان، جز آنچه که خود به خود آشکار است (مانند انگشتر، سرمه، حنا و ...). «لایبدین زینتهنّ إلاّ ما ظهر منها» ۱۱ - پوشاندن آن قسمت از بدن که به طور متعارف و خود به خود آشکار است، (مانند قرص صورت، دست و پا تا مچ) بر زنان، لازم نیست. «لایبدین زینتهنّ إلاّ ما ظهر منها» ۱۲ - پوشاندن زینت هایى که به طور متعارف و خودبه خود آشکار است (مانند انگشتر، سرمه، حنا و ...) بر زنان، واجب نیست. «و لا یبدین زینتهنّ إلاّ ما ظهر منها» ۱۳ - زینت کردن براى زنان، کارى مشروع و جایز است. «و لایبدین زینتهنّ إلاّ ما ظهر منها» ۱۴ - توجه به واقعیت ها و ضرورت ها، از ملاک ها و شاخص هاى لحاظ شده در تشریع احکام و دستورات الهى در باره زنان «و لایبدین زینتهنن إلاّ ما ظهر منها» حکمت و فلسفه حرمت آشکار ساختن زینت براى زنان - به قرینه استثناى «إلاّ ما ظهر منها; جز آنچه خود به خود آشکار است» - حساسیت و جلب توجهى است که این کار براى نامحرمان ایجاد مى کند. از سوى دیگر، اگر پوشاندن آن قسمت از بدن و زیورآلات که خود به خود آشکار است، استثنا نمى شد; به دور از واقعیت ها و مخالف با نیازها و ضرورت هایى بود که عموم زنان با آنها دست به گریبان اند. ۱۵ - زنان مؤمن، موظف به پوشاندن سر، گلو، و سینه خود از نگاه نامحرمان «و لیضربن بخمرهنّ على جیوبهنّ» «خمار» نام پوششى (روسرى) است که زنان به وسیله آن، سر خود را مى پوشانند (مفردات راغب) و «جیب» به آن قسمت از پیراهن گفته مى شود که گلو و قفسه سینه را بپوشاند (مصباح المنیر). ۱۶ - استفاده از روسرى، بدون پوشاندن گلو و سینه، از پوشش هاى زنان جزیرة العرب پیش از تشریع حکم حجاب از جانب اسلام «و لیضربن بخمرهنّ على جیوبهنّ» ۱۷ - آشکار کردن موى سر، گلو و سینه در انظار نامحرمان، بر زنان مؤمن حرام است. «و لیضربن بخمرهنّ على جیوبهنّ» ۱۸ - زنان مؤمن، مجاز به آشکار ساختن زینت هاى خویش (گوشواره، النگو گردنبند و...) و مواضع آنها (بدن) بر شوهر، پدر، پدر شوهر و پسران خود هستند. «و لایبدین زینتهنّ إلاّ لبعولتهنّ أو ءابائهنّ أو ءاباءِ بعولتهنّ أو أبنائهنّ» ۱۹ - زنان مؤمن، مجاز به آشکار ساختن زینت هاى خویش و مواضع آنها (بدن) بر پسران شوهر، برادران، پسران برادر و پسران خواهر خود هستند. «و لایبدین زینتهنّ إلاّ... او أبناء بعولتهنّ أو أخونهنّ أو بنى إخونهنّ أو بنى أخوتهنّ» ۲۰ - بر زنان مؤمن، پوشاندن زینت هاى خویش و مواضع آنها (بدن)، بر دیگر زنان مؤمن و بردگان خود لازم نیست. «و لایبدین زینتهنّ إلاّ... أو نسائهنّ أو ما ملکت أیمنهنّ» ۲۱ - زنان مؤمن، از آشکار کردن زینت هاى خویش و مواضع آنها (بدن) بر زنان غیر مسلمان منع شده اند. «و لایبدین زینتهنّ إلاّ... أو نسائهنّ» اضافه «نساء» به ضمیر جمع «هنّ» - که به «مؤمنات» بازمى گردد - دلالت مى کند که مراد از آن، عموم زنان نیست; بلکه مقصود زنان مؤمن مى باشد. بنابراین استثناى «إلاّ... نسائهنّ» شامل زنان غیر مسلمان نمى شود. ۲۲ - پوشاندن زینت ها و مواضع آنها (بدن) از خدمت کاران بى نیاز به زن و بى رغبت به زناشویى و کودکان بى خبر از مسائل جنسى، بر زنان مؤمن لازم نیست. «و لایبدین زینتهنّ إلاّ... أو التبعین غیر أُوْلى الإربة من الرجال أو الطفل الذین لم یظهروا على عورت النساء» واژه «الإربة» به معناى حاجت است و در آیه شریفه - به مناسبت این که در بیان مسائل محرم و نامحرم است - مقصود، نیاز به زن و تمایل جنسى به زنان است. ۲۳ - زنان مؤمن، موظف به پوشاندن زینت هاى خویش و مواضع آنها از خدمت کاران نیازمند به زن و راغب به زناشویى و نیز از کودکان آگاه و با خبر از مسائل جنسى «و لایبدین زینتهنّ إلاّ... أو التبعین غیر أُوْلى الإربة من الرجال أو الطفل الذین لم یظهروا على عورت النساء» ۲۴ - پوشاندن زینت و مواضع آنها (بدن) از خدمت کارانى که ساده لوح اند و از بصیرت و عقل کامل برخوردار نیستند، بر زنان مؤمن واجب نیست. «و لایبدین زینتهنّ إلاّ... أو التبعین غیر أُوْلى الإربة» یکى از معانى و موارد کاربرد واژه «إربة» بصیرت در امور و عقل است (لسان العرب و قاموس المحیط). بنابراین «غیر أُوْلى الإربة»; یعنى، کسانى که ساده لوح اند و از عقل و بصیرت کافى، از جمله در امور جنسى، برخوردار نیستند و از چنین امورى کاملاً بى خبراند. ۲۵ - پدر شوهر، پسرهمسر، پسر برادر، پسر خواهر، زنان مؤمن، بردگان، خدمت کاران بى میل به زن و زناشویى و کودکان بى خبر از مسائل جنسى، از محارم زنان اند. «و لایبدین زینتهنّ إلاّ لبعولتهنّ ... أو الطفل الذین لم یظهروا على عورت النساء» ۲۶ - زنان مؤمن، موظف اند به هنگام راه رفتن، به گونه اى گام بردارند که زینت هایشان (چون خلخال) بر نامحرمان آشکار نشود. «و لایضربن بأرجلهنّ لیعلم ما یخفین من زینتهنّ» ۲۷ - هر گونه حرکت و رفتارى که موجب آگاهى نامحرمان از زینت هاى زنان مؤمن شود، بر آنان حرام است. «و لایضربن بأرجلهنّ لیعلم ما یخفین من زینتهنّ» ۲۸ - زنان مؤمن، وظیفه دار پرهیز از هر گونه رفتار تحریک آمیز و جلب کننده توجه نامحرمان به سوى خویش «و لایضربن بأرجلهنّ لیعلم ما یخفین من زینتهنّ» لام در «لیعلم» براى تعلیل و بیان علت حرمت پاى کوبیدن بر زمین است و در چنین مواردى، تعلیل موجب تعمیم حکم مى شود. از این رو مى توان استفاده کرد که هر آنچه موجب آشکار شدن زینت زنان شود، همین حکم را دارد و حرام خواهد بود. ۲۹ - بر زنان مؤمن، پوشاندن پا تا مچ و زینت هاى آن (مانند خلخال) واجب است. «و لایضربن بأرجلهنّ لیعلم ما یخفین من زینتهنّ» ۳۰ - خداوند، فراخوان تمامى مؤمنان به توبه و باز گشت به درگاه خویش «و توبوا إلى اللّه جمیعًا أیّه المؤمنون» ۳۱ - همه مؤمنان، داراى نوعى لغزش و خطا و نیازمند به توبه اند. «و توبوا إلى اللّه جمیعًا أیّه المؤمنون» برداشت یاد شده، از خطاب عمومى «توبوا» و «أیّه المؤمنون» همراه با واژه مخصوص تأکید (جمیعاً) استفاده مى شود. ۳۲ - توبه و بازگشت از گناه و خطا، زمینه ساز فلاح و رستگارى مؤمنان «و توبوا إلى اللّه جمیعًا أیّه المؤمنون لعلّکم تفلحون» برداشت یاد شده، به خاطر این نکته است که «لعلّ» براى تعلیل و جمله «لعلّکم تفلحون» استئنافیه تعلیلیه است; یعنى به این سبب توبه کنید که به سعادت و رستگارى برسید. ۳۳ - گناه، مانع فلاح و رستگارى است. «توبوا إلى اللّه جمیعًا ... لعلّکم تفلحون» از این که خداوند مؤمنان را براى رسیدن به فلاح و رستگارى، به توبه و بازگشت از راه خطا و گناه فرا خوانده است، مى توان استفاده کرد که گناه و خطا، مانع از رستگارى است و باید با توبه این مانع را از سر راه برداشت. ۳۴ - ایمان، مقتضى توبه و بازگشت به درگاه خداوند «توبوا إلى اللّه جمیعًا أیّه المؤمنون» خطاب کردن با عنوان «مؤمنان» (أیّه المؤمنون) پس از فراخوانى به توبه و بازگشت از گناه، مى تواند گویاى مطلب یاد شده باشد. ۳۵ - گناه، موجب کفر و بیرون آمدن از زمره مؤمنان نیست. «توبوا إلى اللّه جمیعًا أیّه المؤمنون» برداشت یاد شده، به خاطر این نکته است که خداوند، مؤمنان گناه کار را با عنوان «مؤمنان» خطاب کرده است و این مى رساند که انسان به صرف گناه کردن، کافر نشده و از صف مؤمنان بیرون نمى شود. ۳۶ - «عن أبى جعفر(ع) فى قوله: «و لایبدین زینتهنّ إلاّ ما ظهر منها» فهى الثیاب و الکحل و الخاتم و خضاب الکف والسوار; از امام باقر(ع) درباره سخن خدا «و لاییدین زینتهنّ إلاّ ما ظهر منها» روایت شده است که فرمود: [زینت ظاهر ]جامه، سرمه[چشم]، انگشتر، خضاب دست و دستبند است». ۱- تفسیر قمى، ج ۲، ص ۱۰۱; تفسیربرهان، ج ۳، ص ۱۳۰، ح ۸. ۳۷ - «عن أبى عبداللّه(ع): قال اللّه تبارک و تعالى «و قل للمؤمنات یغضضن من أبصارهنّ و یحفظن فروجهنّ» من أن تنظر أحداهنّ إلى فرج أختها و تحفظ فرجها من أن ینظر إلیها...; از امام صادق(ع) روایت شده است که خداوند فرمود: «و قل للمؤمنات یغضضن من أبصارهنّ و یحفظن فروجهنّ» [; یعنى، زنان خوددارى کنند] از اینکه به عورت زن دیگرى نگاه کنند و نیز عورت خود را از نگاه دیگران حفظ نمایند.» ۱- کافى، ج ۲، ص ۳۳- و ۳۵، ح ۱; نورالثقلین، ج ۳، ص ۵۵۸، ح ۹۱. ۳۸ - «عبدالرحمن ابن أبى عبداللّه(ع) قال. سألته عن «أُوْلى الإربة من الرجال» قال: الأحمق المولّى علیه الذى لایأتى النساء; عبدالرحمن ابن ابى عبداللّه گوید: از امام(ع) درباره «أُوْلى الإربة من الرجل» پرسیدم؟ فرمود: مراد مردى است که در اثر عقب افتادگى ذهنى، تحت سرپرستى است و تمایل به زنان ندارد.» ۱- کافى، ج ۵، ص ۵۲۳، ح ۲; تفسیربرهان، ج ۳، ص ۱۳۱، ح ۶. ۳۹ - «عن فضیل بن یسار قال: سألت أبا عبداللّه(ع) عن الذراعین من المرأة أهما من الزنة التى قال اللّه تبارک و تعالى «و لایبدین زینتهنّ إلاّ لبعولتهنّ» قال: نعم و مادون الخمار من الزینة و ما دون السوارین; فضیل بن یسار گوید: از امام صادق(ع) پرسیدم: آیا زراعین زن از (آرنج تا مچ دستهاى او) جزء زینتى است که خداوند فرموده است: «و لایبدین زینتهنّ إلاّ لبعولتهنّ»؟ فرمود: آرى و نیز آنچه [از سرو گردن ]زیر پوششن مقنعه و [از مچ دست ]زیر دست بند قرار دارد، از همان زینت است». ۱- کافى، ج ۵، ص ۵۲۰، ح ۱; تفسیربرهان، ج ۳، ص ۱۳۰، ح ۳.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

احادیث مرتبط (بر اساس موضوع)

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

ایمانرستگاریتوبهپدرزینتفحشابردهکودکمادرنامحرمزنانبرادرخالهخواهرزنامحارمشوهرخادمعورتنگاهچشم چرانیآثار ایمان Cآثار گناه Cاجتناب از زنا Cاحکام زینتاحکام نگاه Cاحکام کافران Cبرادرزادهتوجه نامحرمحجابحجاب زنان مقارن بعثت Cحرمت نگاه به نامحرم Cحرمت چشم چرانی Cحرمت کشف حجابخواجه سرایانخواهرزادهدعوتهای خدا Cدن و عینیت Cزمینه توبه Cعروسعمهعوامل کفر Cفلسفهمبارزه با عوامل جرم Cمبارزه با فحشا Cمحدوده حجاب Cمحدوده حجاب خاله Cمحدوده حجاب خواهر Cمحدوده حجاب عروس Cمحدوده حجاب عمه Cمحدوده حجاب مادر Cمحدوده حجاب نامادری Cمحرمیت برادر Cمحرمیت برادرزاده Cمحرمیت برده Cمحرمیت خادم ساده لوح Cمحرمیت خواجه سرایان Cمحرمیت خواهرزاده Cمحرمیت شوهر Cمحرمیت فرزند Cمحرمیت پدر Cمحرمیت پدرشوهر Cمحرمیت پسرشوهر Cمحرمیت کودک Cمراد از زینت ظاهریموارد جواز اظهار زینت Cموارد جواز اظهار زینت زن Cنامادرینیازهای معنوی مؤمنان Cوجوب ستر عورت Cپدرشوهرپسرشوهرنیازهازنجرایمفرزندآثار چشم چرانیاجتناب از نگاه به نامحرماحکام ستر عورتحرمت نگاه به عورت دیگرانحرمت کشف عورتگناهدیناجتناب از فحشازمینه فحشاکفردعوت به توبهمؤمنانرستگاری مؤمنانکافرانخداآثار توبهمحرمات
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۸۱)
  • ممنوعیّت رابطه جنسی نامشروع+۱ آیه
  • حرمت چشم چرانی و خیره شدن به نامحرم+۱ آیه
  • ممنوع بودن اعمال تحریکامیز جنسی+۱ آیه
  • زنان، موظّف به حفظ پوشش در روابط اجتماعی+۳ آیه
  • چشمچرانی، اسیب و افتِ پاکی و طهارت نفس+۱ آیه
  • رفتار تحریکامیز زنان، افت حیا و عفّت عمومی+۱ آیه
  • خداوند امیدبخش مؤمنان به رستگاری+۱ آیه
  • توبه مؤمنان به درگاه خداوند، زمینه امیدواری انان به رستگاری
  • توبه، زمینهساز امید به رستگاری+۱ آیه
  • زنان مؤمن، مجاز به اشکار کردن زینتهای خویش و مواضع انها (بدن) بر برادر خود
  • زنان مؤمن، مجاز به اشکار نمودن زینتها و مواضع ان (بدن) برای برادرزاده
  • عدم وجوب پوشاندن زینتهای زنان مؤمن و مواضع انها برای غلامانشان
  • جواز تملّک بردگان، از سوی مؤمنان+۶ آیه
  • زینت کردن پاها از سوی زنان، امری رایج در صدر اسلام
  • وجوب پوشاندن زینتهای پا، بر زنان مؤمن
  • نهی زنان از کوبیدن پاهایشان به زمین، هنگام راه رفتن، برای جلوگیری از معلوم شدن زینتهای پنهانیشان
  • زنان مؤمن (عروسان)، مجاز به اشکار ساختن زینتها (گوشواره، النگو، گردنبند و...) و محلّهای انها برای پدر شوهر خویش
  • محرمیّت پدر شوهر، با عروسان خویش+۱ آیه
  • زنان مؤمن، مجاز به اشکار ساختن زینتها (گوشواره، النگو، گردنبند و...) و محل انها بر پدران خویش
  • پدر، محرم دختر خویش+۱ آیه
  • زنان مؤمن (عروسان) مجاز به اشکار ساختن زینتهایشان (گوشواره، النگو، گردنبند و...) برای پدرشوهر خویش
  • محرم بودن پدرشوهر، با عروسان خویش
  • محرم بودن پسر برادر، به عمّه+۱ آیه
  • زنان مؤمن، مجاز به اشکار ساختن زینتهای خویش و مواضع انها، برای پسر خواهرشان+۱ آیه
  • پسر خواهر، از محارم زن+۲ آیه
  • زنان مؤمن، مجاز به اشکار ساختن زینتهای خویش و مواضع انها برای پسر شوهرشان
  • پسرشوهر از محارم زن
  • محرم بودن پسر بر خاله خویش+۲ آیه
  • محرم بودن پسر بر عمّه خویش+۲ آیه
  • محرم بودن پسر بر مادر خویش+۱ آیه
  • محرم بودن پسر به همسر پدر
  • مؤمنان، تحت تربیت پروردگار+۵ آیه
  • حرمت اشکار ساختن زینت بدن زنان، برای نامحرم، جز مقدار متعارف
  • جواز اشکار ساختن زینتهای پنهانی زنان، برای شوهران خویش
  • جواز اظهار زینتهای پنهانی زنان، برای پدرانشان
  • جواز اشکار ساختن زینتهای پنهانی زنان، برای پدرشوهرانشان
  • جواز اظهار زینتهای پنهانی زنان، برای پسرانشان
  • جواز اشکار کردن زینتهای پنهانی زنان، برای پسران شوهر خویش
  • جواز اشکار کردن زینتهای پنهانی زنان، برای برادران خویش
  • جواز اظهار زینتهای پنهانی زنان، برای پسران برادر خویش
  • جواز اشکار کردن زینتهای پنهانی زنان، برای پسران خواهر خویش
  • جواز اظهار زینت زنان مؤمن برای زنهای مؤمن دیگر
  • جواز اظهار زینت زنان، برای بردگان خویش
  • جواز اظهار زینت زنان، برای خدمتکاران سادهلوح و بیرغبت به زناشویی
  • جواز اظهار زینت زنان، برای کودکان بیخبر از مسایل جنسی
  • نهی خداوند از اظهار ابزار تزیین مخفی زنان در حال راه رفتن
  • خداوند، تعلیمدهنده احکام به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • توبه و بازگشت از گناه، زمینه امیدواری مؤمنان به رستگاری+۱ آیه
  • فراخوان خداوند، از تمامی مؤمنان و مسلمانان، به توبه و بازگشت به درگاه خویش+۲ آیه
  • ایمان، مقتضی بازگشت و توبه به درگاه خدا+۱ آیه
  • وجوب توبه بر گناهکاران+۵ آیه
  • مقنعه و روسری از پوششهای زنان، در دوره جاهلیّت
  • چشمچرانی، زمینهساز الودگی به فحشا و فساد جنسی+۱ آیه
  • موظّف بودن زنان مؤمن، به اجتناب از چشمچرانی
  • حرمت چشمچرانی زنان نسبت به مردان
  • بیحجابی و بدحجابی زنان، زمینه چشمچرانی هوسرانان+۱ آیه
  • مردان و زنان مؤمن، موظّف به حفظ شرمگاه خود، از چشمچرانی نامحرمان+۱ آیه
  • حرمت اشکار ساختن زینتها و محلّهای انها (بدن) بر زنان، جز موارد خاصّ
  • واجب نبودن پوشش صورت و دستها بر زنان
  • وجوب پوشش زیورالات و مواضع ان از سوی زنان مسلمان به هنگام رویارویی با زنان غیرمسلمان
  • واجب نبودن حجاب بر زنان، برای شوهر، پدر، پدرشوهر، پسران، پسران شوهر، برادران، پسران برادر و پسران خواهر
  • عدم وجوب پوشش زیورالات و مواضع ان بر زنان مؤمن، هنگام رویارویی با دیگر زنان مؤمن+۱ آیه
  • واجب نبودن پوشش زیورالات و مواضع ان برای زنان، به هنگام برخورد با غلامان مملوک خود
  • واجب نبودن پوشش زیورالات و مواضع ان بر زنان، به هنگام مواجهه با خدمتگزاران بیرغبت به امور زناشویی
  • واجب نبودن پوشش زینتها و مواضع ان بر زنان، در رویارویی با کودکان غیر ممیّز
  • زنان مؤمن، موظّف به پوشاندن سر، گلو و سینه خود، از نگاه نامحرمان
  • وجوب پوشاندن پاها و زینتهای ان (مانند خلخال)
  • استفاده از روسری، از پوششهای زنان جزیرهالعرب، قبل از تشریع حکم حجاب
  • استفاده از روسری و مقنعه، از پوششهای زنان در دوره جاهلیّت و صدر اسلام+۱ آیه
  • لزوم پوشاندن پا و زینتهای ان، بر زنان مؤمن
  • خاله، مجاز به اشکار ساختن زینتهای خویش و مواضع انها برای پسران خواهر خود
  • واجب نبودن حجاب برای زن، در برابر برادر خود
  • زنان مؤمن، موظّف به رعایت حجاب و اشکار نکردن زینتها و مواضع انها، در برابر زنان غیرمسلمان
  • مقنعه و روسری، از پوششهای زنان، در دوره جاهلیّت و پیش از تشریع حجاب
  • زنان مؤمن و ازاده، موظّف به پوشاندن سر، گلو و سینه خود از نگاه نامحرومان
  • زنان مؤمن، موظّف به پوشاندن سینه و گلوی خود از نگاه نامحرمان+۱ آیه
  • عروس، مجاز به کشف حجاب خود، در برابر پدرشوهرش
  • زنان، مجاز به اشکار ساختن زینتهای خود و مواضع انها بر پسران برادر خود
  • واجب نبودن حجاب بر زنان مؤمن، در برابر پسران خود
  • محرم بودن نامادری، به پسران شوهر خود و لازم نبودن مراعات حجاب، در برابر انان
  • حرمت چشمچرانی و خیره شدن به نامحرم+۱ آیه
  • حرمت رفتارهای تحریکامیز از سوی زنان، برای اگاه نمودن دیگران از زینت خود
  • حرمت کشف حجاب و اشکار کردن موی سر، گلو و سینه بر زنان در انظار نامحرمان
  • حرمت کشف عورت و شرمگاه، در دید دیگران+۱ آیه
  • حرمت خیره شدن و چشم دوختن، به عورت و شرمگاه دیگران+۱ آیه
  • حرمت نگاه کردن مردان، به زینتهای غیر اشکار زنان نامحرم
  • عمل به احکام و رعایت ان، زمینه ای برای رستگاری+۱ آیه
  • زنان، مجاز به اشکار کردن زینتهای خویش و مواضع انها (بدن) بر برادر خود
  • محرم بودن برادر نسبت به خواهر خویش+۱ آیه
  • زنان مؤمن مجاز به اشکار نمودن زینتها و مواضع ان (بدن) برای برادرزاده خود
  • جواز تملّک بردگان، از سوی مؤمنان+۶ آیه
  • جواز اظهار زینت زنان، برای بردگان خود
  • جواز نگاه پسر، به مادر خویش+۲ آیه
  • محرم بودن پسر، به عمّه خود+۲ آیه
  • زنان مؤمن، مجاز به اشکار ساختن زینتهای خویش و مواضع زینت، برای پسر برادرشان
  • محرم بودن پسر با خاله خود+۲ آیه
  • زنان مؤمن، مجاز به اشکار ساختن زینتهای خویش و مواضع انها برای پسر خواهرشان
  • زنان مؤمن، مجاز به اشکار ساختن زینتهای خویش و مواضع انها برای پسر شوهرشان
  • پسر شوهر، از محارم زن
  • جواز استفاده از زیورالات
  • مشروع و جایز بودن زینت برای زنان
  • حرمت اشکار نمودن زینت از سوی زنان مؤمن، برای نامحرمان
  • جواز اشکار نمودن زینت، از جانب زنان مؤمن، برای افراد بی رغبت به مسایل جنسی (ابلهان و ...)
  • جواز اشکار نمودن زینت از سوی زنان مؤمن، برای زنان هم کیش خود
  • جواز اظهار زینت، از سوی زنان بر محارم خود
  • جواز اشکار نمودن زینتهای ظاهری بر زنان
  • جواز اظهار زینت، از سوی زنان بر کودکان غیر ممیز
  • حرمت رفتارهای تحریک امیز، برای اگاه نمودن دیگران، از زینتهای خود
  • لزوم توبه از گناهان، به درگاه خداوند+۸ آیه
  • حرمت چشم چرانی و خیره شدن به نامحرم+۱ آیه
  • وجوب پوشاندن عورت از دیگران+۱ آیه
  • وجوب پوشش زینت بر زنان، به جز زینتهای ظاهری
  • وجوب پوشیدن موی سر، گلو و سینه بر زنان مؤمن، از نامحرمان
  • وجوب پوشاندن پاها و زینتهای ان (مانند خلخال)
  • جواز اظهار زینتهای پنهانی زنان، برای پدران شان
  • جواز اشکار ساختن زینتهای پنهانی زنان، برای پدر شوهران شان
  • جواز اظهار زینتهای پنهانی زنان، برای پسران شان
  • جواز اشکار کردن زینتهای پنهانی زنان، برای پسران خواهران خویش
  • جواز اظهار زینت زنان مؤمن، برای زنهای مؤمن دیگر
  • جواز اظهار زینتهای زنان، برای بردگان خویش
  • جواز اظهار زینت زنان، برای کودکان بی خبر از مسایل جنسی
  • جواز اشکار ساختن زینتهای پنهانی زنان، برای شوهران خویش
  • جواز اشکار کردن زینتهای پنهانی زنان، برای برادران خویش
  • جواز اشکار کردن زینتهای پنهانی زنان، برای پسران شوهر خویش
  • جواز اظهار زینتهای پنهانی زنان، برای پسران برادر خویش
  • واجب نبودن پوشش صورت و دستها بر زنان
  • عدم وجوب حجاب بر زنان مؤمن، هنگام رویارویی با دیگر زنان مؤمن
  • واجب نبودن پوشش برای زنان، هنگام برخورد با کنیزان مملوک خود
  • عدم وجوب حجاب بر زنان، در مواجهه با افراد بی رغبت به مسایل زناشویی (مانند ابله و عنین و ...)
  • واجب نبودن پوشش بر زنان، هنگام رویارویی با کودکان غیر ممیّز
  • واجب نبودن پوشش صورت و دستها و پاها بر زنان
  • جواز اظهار دست و صورت و پاها، همراه با زینتهای معمولی بر زنان
  • حرمت رفتار تحریک امیز و جلب کننده نامحرمان، بر زنان
  • جواز نگاه کردن کودکان نابالغ و بی اطّلاع از مسایل جنسی به زنان نامحرم
  • وجوب پوشاندن عورت، از دیگران+۱ آیه
  • وجوب اجتناب از چشم چرانی و خیره شدن به نامحرم+۱ آیه
  • وجوب چشم فرو بستن از عورت و شرمگاه دیگران+۱ آیه
  • حرمت اشکار کردن زینتهای پنهان بر زنان مؤمن+۱ آیه
  • حرمت نگاه زن به مرد نامحرم
  • جواز نگاه کردن مرد به بدن همسر خویش+۱ آیه
  • جواز نگاه کردن مرد به بدن همسر خویش+۱ آیه
  • جواز نگاه کردن پدر و اجداد به بدن دختران خویش
  • جواز نگاه کردن پدران شوهر به عروس خویش
  • جواز نگاه کردن پسران به مادر خویش
  • جواز نگاه کردن پسران شوهر به نامادری خویش
  • جواز نگاه کردن برادران به بدن خواهران خویش
  • جواز نگاه کردن پسران برادر به بدن عمّه های خویش
  • جواز نگاه کردن پسران خواهر به بدن خاله های خویش
  • جواز نگاه کردن زنان مؤمن به بدن یکدیگر
  • جواز نگاه کردن زنان مؤمن به بدن کنیزان خویش
  • جواز نگاه کردن مردان ابله ناتوان از شهوت، به بدن زنان
  • جواز نگاه کردن پسران غیر ممیّز به بدن زنان
  • جواز استفاده از زیورالات
  • جواز اظهار زینتها و مواضع انها (بدن) از سوی زنان مؤمن، برای خدمت کاران بی نیاز به زن و بی رغبت به زناشویی و کودکان بی خبر از مسایل جنسی
  • جواز اظهار زینت از سوی زنان مؤمن، برای شوهر، پدر، پدر شوهر و پسران خود
  • زنان مؤمن، مجاز به اشکار ساختن زینتهای خویش و مواضع انها (بدن) بر پسران شوهر، برادران، پسران برادر و پسران خواهر خود
  • جواز اظهار زینت از طرف زنان مؤمن، بر دیگر زنان مؤمن و بردگان خود
  • جواز اظهار زینت از سوی زنان مؤمن، برای خدمت کاران ساده لوح و فاقد بصیرت و عقل کامل
  • جواز تملّک بردگان، از جانب مؤمنان+۶ آیه
  • مشروعیّت زینت، برای زنان
  • جواز کشف حجاب زنان، برای محرمهای خود
  • جواز کشف حجاب زنان، نزد اطفال غیر ممیّز
  • جواز کشف حجاب، نزد خادمان بی رغبت و بی نیاز به مسایل جنسی
  • جواز کشف حجاب زنان، در نزد غلامان و خادمان خود
  • جواز نگاه زن و مرد محرم به یکدیگر+۱ آیه
  • جواز نگاه کردن کودکان نابالغ، به زنان نامحرم
  • پوشش مواضع زینت از سوی زنان در برابر نامحرمان، عامل حفظ حیای انان
  • رعایت حیا و ازرم در راه رفتن، کاری پسندیده+۱ آیه
  • مؤمنان، موظّف به حفظ حیای خود، در برخوردهای اجتماعی+۱ آیه
  • اجتناب از چشم چرانی، نشانه حیا و پاکدامنی+۱ آیه
  • دوری از حرکات و رفتارهای تحریک امیز زنان، نشانه حیا و عفّت انان+۲ آیه
  • اشکار نکردن مواضع زینت در حضور نامحرمان از سوی زنان مؤمن، نشان حیا و پاکدامنی
  • پوشاندن شرمگاه، نشانه حیا و عفّت+۱ آیه
  • جواز نگاه به خاله و مواضع زینتهای وی
  • پسرخواهر، از محارم زن+۲ آیه
  • زنان مؤمن، مجاز به اشکار ساختن زینتهای خویش و مواضع انها بر پسرخواهر خود
  • وجود محرمیّت برخی خویشاوندان، عامل جواز نگاه به انان+۱ آیه
  • جواز نگاه به خویشاوندان مَحرم+۱ آیه
  • جواز اشکار ساختن زینتهای ظاهری متعارف زنان، از جمله دست بند
  • حرمت اشکار ساختن محلّ دست بند از سوی زنان برای نامحرمان
  • نهی زنان از اشکار کردن زینتها، هنگام راه رفتن با کوبیدن پا
  • پاکدامنان، شایسته رستگاری+۲ آیه
  • رسیدن به رستگاری، در گرو توبه و بازگشت به سوی پروردگار
  • چشم پوشی مردان و زنان از نگاه به محرّمات، زمینه ساز رستگاری انان+۱ آیه
  • حجاب و رفتار اسلامی بانوان، عامل رسیدن انان به رستگاری
  • عفّت و پاکدامنی، زمینه ساز رستگاری+۲ آیه
  • بی حجابی زنان، مانع رستگاری انان
  • نگاه زنان به محرّمات، مانع رستگاری انان
  • مطلوبیّت رعایت حیا برای زن، در روابط با مرد بیگانه+۱ آیه
  • رعایت عفّت در روابط مردان با زنان، موجب رستگاری
  • لزوم رعایت عفّت از سوی زنان، در روابط خود با مردان نامحرم
  • چشم فرو بستن و پرهیز از نگاه به نامحرم، توصیه پیامبر(صلی الله علیه واله) به زنان مؤمن، به فرمان خداوند
  • زنان مؤمن، وظیفه دار اجتناب از الودگی به زنا و فحشا
  • ازدواج، از راههای پیشگیری از زنا+۱ آیه
  • زنان، موظّف به پوشاندن سر خویش، از نامحرمان
  • زنان، مجاز به کشف حجاب سر از مَحرمان و افراد غیر نیازمند به مسایل جنسی و کودکان غیر ممیّز
  • سمیع / اسماوصفات+۱ آیه
  • زنان ازاده، موظّف به پوشاندن سینه خود، از دید نامحرمان+۱ آیه
  • حرمت کشف حجاب سینه، بر زنان ازاده، در انظار نامحرمان
  • بینایی، از ابزارهای شناخت حسّی و راهی برای درک عقلی انسان+۱ آیه
  • بی حجابی و خودنمایی زنان در انظار نامحرمان، موجب تحریک شهوت مردان+۲ آیه
  • چشم چرانی، موجب تحریک شهوت و زمینه الودگی به فحشا+۱ آیه
  • رفتار تحریک امیز زنان، موجب تهییج شهوت مردان
  • عفّت، راهی برای مصونیّت خویشتن، از طغیان شهوت+۳ آیه
  • مؤمنان، موظّف به حفظ حیا و عفّت خود، در برخوردهای اجتماعی+۱ آیه
  • اجتناب از حرکات و رفتار تحریک امیز از سوی زنان، نشانه حیا و عفّت انان+۲ آیه
  • نگهداری و حفظ چشمان از نگاه به نامحرمان، بیانگر عفّت انان+۱ آیه
  • محرم بودن عمّه ها، برای پسر برادرهای شان+۱ آیه
  • ایمان مقتضی عمل به حکم الهی ستر عورت+۱ آیه
  • وجوب پوشاندن عورت از دیگران+۱ آیه
  • حرمت نظر نمودن به عورت دیگران+۱ آیه
  • کودکان نااگاه از عورت مردان و زنان، مورد استثنا از حکم عدم جواز اظهار زینت زنان
  • محرم بودن فرزند برادر، با عمّه+۱ آیه
  • زنان مؤمن، مجاز به اشکار ساختن زینتهای خود و مواضع انها، برای فرزند پسر خواهرشان+۲ آیه
  • فرزند پسر خواهر، از محارم زن+۱ آیه
  • جواز نگاه کردن کودکان پسر (غیر ممیز) به بدن زنان
  • جواز نگاه کردن کودکان نا بالغ، به زیورالات زنان نامحرم
  • روسری بزرگ، از جمله لباسهای زنان
  • واجب نبودن حجاب بر مادران، در برابر پسران خود
  • مادران، مجاز به اشکار ساختن زینتها و محل ان برای پسران خویش
  • مشروعیّت و جواز مالکیّت بر برده+۶ آیه
  • جواز اظهار زینت، به وسیله زنان، برای محارم خویش+۱ آیه
  • محرمیّت سببی، میان پدر شوهر با عروسان خویش+۱ آیه
  • ایجاد محرمیّت سببی بین زن و پسر همسرش، پس از عقد نکاح و همبستری با پدر وی
  • پدر، محرم دختران خویش+۲ آیه
  • محرمیّت نسبی، بین مرد و مادرش+۱ آیه
  • محرمیّت برادرزادگان، برای عمّههای خویش+۲ آیه
  • محرمیّت پسران خواهر، برای خاله خویش+۲ آیه
  • محرمیّت نسبی، بین مرد و خالههایش+۲ آیه
  • محرمیّت نسبی، بین مرد و خواهرانش+۲ آیه
  • محرمیّت نسبی، بین مرد و دخترانش+۲ آیه
  • حصول محرمیّت نسبی، بین مرد و دختران برادرش+۲ آیه
  • ثبوت محرمیّت نسبی، بین مرد و عمّههایش+۲ آیه
  • محرمیّت نسبی، بین مرد و مادرش+۱ آیه
  • عدم وجوب پوشاندن زینتها و مواضع انها (بدن) از مردان بی نیاز به زن بر زنان مؤمن
  • عدم وجوب پوشاندن زینتها و مواضع انها (بدن)، از مردان ساده لوح بر زنان مؤمن
  • جواز تملّک بردگان، از سوی مسلمانان+۵ آیه
  • جواز نگاه کردن به موی سر زنان، از سوی محارم انان
  • واجب نبودن پوشش موی سر بر زنان، از محارم خویش (شوهر، پدر، پسر، پسران شوهر، برادر، پسران برادر، پسر خواهر، زنان همکیش خود، بردهها، ملازمان از مردانی که نیاز جنسی ندارند، کودکان غیر اگاه از عورت زنان)
  • وجوب پوشیدن موی سر بر زنان مؤمن، از نامحرمان+۱ آیه
  • حرمت اشکار کردن موی سر بر زنان مؤمن، برای نامحرمان+۱ آیه
  • جواز تملّک بردگان، از سوی مؤمنان+۶ آیه
  • جواز تملّک کنیزان و استفاده از انان برای مؤمنان+۶ آیه
  • اشکار ساختن زینتهای خود برای محارم، امری جایز برای زنان مؤمن
  • پیامبر صلی الله علیه و اله تعلیمدهنده احکام و معارف دینی به مؤمنان+۲ آیه
  • وجوب توبه، برای مؤمنان+۱ آیه
  • خداوند، فراخوان مؤمنان به توبه+۲ آیه
  • زنان مؤمن، موظّف به رعایت حیا و ازرم در راه رفتن
  • مؤمنان، موظّف به حفظ حیای خود، در برخوردهای اجتماعی+۱ آیه
  • رستگاری مؤمنان، در پرتو توبه و بازگشت به خدا+۱ آیه
  • چشمپوشی مردان و زنان مؤمن از نگاههای حرام، زمینهساز رستگاری انان+۱ آیه
  • حجاب و عفاف زنان مؤمن، موجب رستگاری انان
  • مؤمنان، موظّف به حفظ حیا و عفّت خود، در برخوردهای اجتماعی+۱ آیه
  • مؤمنان، موظّف به اجتناب از چشم چرانی نسبت به نا محرم+۱ آیه
  • عفت مؤمنان، راهی برای مصونیت خویشتن و کنترل شهواتشان+۱ آیه
  • فرمان الهی به مؤمنان، مبنی بر پرهیز از چشم چرانی+۱ آیه
  • چشم چرانی، اسیب و افت پاکی و طهارت نفس
  • وجوب اجتناب از چشمچرانی و نگاه پیگیر به نامحرم+۱ آیه
  • وجوب چشم فرو بستن، از عورت و شرمگاه دیگران+۱ آیه
  • حرمت نگاه زن به مرد نامحرم
  • جواز نگاه کردن مرد به بدن همسر خویش
  • جواز نگاه کردن پدر و اجداد به مواضع زینت دختران خویش
  • جواز نگاه کردن پدران شوهر به مواضع زینت عروس خویش
  • جواز نگاه کردن پسران به مواضع زینت مادر خویش
  • جواز نگاه کردن پسران شوهر به مواضع زینت نامادری خویش
  • جواز نگاه کردن برادران به مواضع زینت خواهران خویش
  • جواز نگاه کردن پسران برادر به مواضع زینت عمّههای خویش
  • جواز نگاه کردن پسران خواهر به مواضع زینت خالههای خویش
  • جواز نگاه کردن زنان مؤمن به مواضع زینت یکدیگر
  • جواز نگاه کردن بردگان به مواضع زینت زنان مالک خویش
  • جواز نگاه کردن مردان سفیه و فاقد شهوت، به مواضع زینت بدن زنان
  • جواز نگاه کردن پسران غیر ممیّز به مواضع زینت بدن زنان
  • زنان مؤمن، مکلّف به پرهیز از نگاه به عورت دیگران
  • زنان مؤمن، وظیفهدار حفظ عورت خود از نگاه دیگران
  • زنان مؤمن، موظف به پرهیز از نگاه پیگیر به مردان نامحرم
  • وجوب توبه از گناهان، به درگاه خداوند+۹ آیه
  • وجوب پوشاندن عورت از دیگران+۱ آیه
  • وجوب پوشش زینت بر زنان، به جز زینتهای ظاهری
  • وجوب پوشیدن موی سر، گلو و سینه بر زنان مؤمن، از نامحرمان
  • وجوب پوشاندن پاها و زینتهای ان (مانند خلخال)
  • وجوب فراهم ساختن اسباب رستگاری+۳ آیه
واژه‌ها