آیه ۱ سوره جمعه

سوره جمعه(الجمعة)، آیه ۱ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۵۳

يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است همواره تسبیح خدا می‌گویند، خداوندی که مالک و حاکم است و از هر عیب و نقصی مبرا، و عزیز و حکیم است!

معنی کلمات و عبارات
«یُسَبِّحُ ...»: (نگا: رعد / ، اسراء / ، نور / ). «الْقُدُّوسِ»: (نگا: حشر / ).
نزول
نکات آیه
۱ - تمامى موجودات جهان، تسبیح گوى خدایند. «یسبّح للّه ما فى السموت و ما فى الأرض» ۲ - تسبیح گویى موجودات براى خداوند، تداوم داشته و هرگز قطع نمى شود. «یسبّح للّه ما فى السموت و ما فى الأرض» به کارگیرى فعل مضارع «یسبّح» به جاى فعل ماضى، مى تواند بیانگر مطلب یاد شده باشد. ۳ - معرفت و شناخت خدا، سرشته در ذات همه موجودات هستى «یسبّح للّه ما فى السموت و ما فى الأرض» برداشت یاد شده، مبتنى بر این نکته است که مراد از تسبیح در آیه شریفه، تسبیح نطقى باشد; نه تسبیح تکوینى ۴ - همه موجودات هستى، داراى شعور و نطق «یسبّح للّه ما فى السموت و ما فى الأرض» ۵ - ساحت خداوند، مبرّا از هر نقص و عیب «یسبّح للّه ما فى السموت و ما فى الأرض» «تسبیح» (مصدر «یسبّح») به معناى تنزیه و مبرّا کردن از هر نقص و کاستى است. ۶ - جهان آفرینش، داراى آسمان هاى متعدد است. «یسبّح للّه ما فى السموت» ۷ - موجودات هستى، جلوه اى گویا بر منزّه بودن خداوند از نقص و کاستى «یسبّح للّه ما فى السموت و ما فى الأرض» مراد از تسبیح در آیه شریفه، مى تواند تسبیح تکوینى باشد. بر این مبنا عبارت «یسبّح للّه...» بیانگر این حقیقت است که وجود هر موجودى، نشانى روشن بر بى عیب و نقص بودن ساحت حق تعالى است. ۸ - مطالعه در پدیده هاى هستى، راهنماى انسان به معرفت و شناخت خداوند «یسبّح للّه ما فى السموت و ما فى الأرض» ۹ - خداوند، «ملک» (فرمانرواى بى همتاى هستى) است. «یسبّح للّه ... الملک» ۱۰ - خداوند، «قدوس» (حقیقتى در کمال پاکى و قداست) است. «یسبّح للّه ... القدّوس» «قداست» معادل پاکى و طهارت و «قدّوس» مبالغه در قداست است; یعنى، بسیار پاک. ۱۱ - خداوند، «عزیز» (پیروزمند شکست ناپذیر) و «حکیم» (کاردان و سنجیده کار) است. «یسبّح للّه ... العزیز الحکیم» ۱۲ - درک فرامانروایى، قداست، عزّت و حکمت خدا، برانگیزاننده موجودات هستى به تسبیح گویى او «یسبّح للّه ... الملک القدّوس العزیز الحکیم» ذکر اوصاف «ملک»، «قدّوس» و... پس از «یسبّح للّه ...»، مى تواند بیانگر علت تسبیح گویى موجودات باشد; یعنى، موجودات هستى از آن رو خدا را تنزیه مى کنند که او را فرمانرواى مطلق هستى، در کمال طهارت، پاکى و... مى یابند.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
  • عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۱۱ آیه
  • وجود موجودات تسبیحگوی خدا در اسمان+۷ آیه
  • موجودات اسمانها، تسبیحگوی خدا+۷ آیه
  • تمام موجودات هستی، تسبیحگوی خداوند+۷ آیه
  • مستمرّ بودن تسبیح موجودات، در پیشگاه خداوند+۴ آیه
  • اقتدار حکیمانه خدا، از دلایل منزّه بودن او از هرگونه نقص+۴ آیه
  • منزّه بودن خداوند، از هرگونه نقص+۱ آیه
  • تنزیه خداوند، از سوی اهل اسمانها+۷ آیه
  • اهل زمین، تنزیهکننده خداوند+۷ آیه
  • موجودات، تنزیهکننده خداوند+۷ آیه
  • جهان، تسبیحگوی خداوند+۶ آیه
  • حکمت خداوند، امیخته با عزّت او+۶ آیه
  • حکمت الهی، مستلزم تسبیح موجودات+۴ آیه
  • خداوند، حاکم و فرمانروای مطلق هستی+۳ آیه
  • فرمانروایی خدا، مقتضی تسبیح گویی موجودات برای او+۵ آیه
  • حاکمیّت مطلق خدا، مقتضی فرستادن پیامبران برای هدایت مردم
  • فرمانروایی مطلق خدا بر هستی، اکنده از پاکی و تقدّس+۱ آیه
  • موجودات زمین، تسبیح گوی خداوند+۷ آیه
  • برخورداری موجودات جهان، از شعور و ادراک+۹ آیه
  • عزّت و حکمت خداوند، مقتضی منزّه بودن او از هر عیب و نقص+۴ آیه
  • امیختگی عزّت و شکست ناپذیری خداوند، با حکمت او+۶ آیه
  • ارزشمند بودن قدرت امیخته به حکمت+۶ آیه
  • خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر+۶ آیه
  • مَلِک/ اسماوصفات+۵ آیه
واژه‌ها