آیه ۱۴ سوره علق

سوره علق(العلق)، آیه ۱۴ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۷

معروف به: الم یعلم بان الله یری

آیا ندانسته است که خدا می‌بیند؟

معنی کلمات و عبارات
«أَلَمْ یَعْلَمْ ... یَرَی»: اشاره به این واقعیّت است که: عالَم هستی محضر خدا است.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - خداوند، ناظر گفتار و کردار انسان ها است. «ألم یعلم بأنّ اللّه یرى» ۲ - توجّه به آگاهى و نظارت خداوند بر گفتار و کردار انسان ها، دور سازنده آنان از تکذیب دین و روى گردانى از آن «أرءیت إن کذّب و تولّى . ألم یعلم بأنّ اللّه یرى» ۳ - نظارت خداوند بر انسان ها، حقیقتى آشکار و قابل فهم براى همگان حتى مشرکان «ألم یعلم بأنّ اللّه یرى» استفهام در «ألم یعلم»، بیانگر وجود علم و ظهور حقیقت است. از شأن نزول آیه شریفه، دانسته مى شود که روى سخن با ابوجهل است که با وجود شرک به خداوند، از نظارت او بر کردار ناروایش غافل نبود. ۴ - مخالفان نماز، باید خدا را ناظر بر کردار خویش دیده و از مخالفت دست بردارند. «أرءیت الذى ینهى ... ألم یعلم بأنّ اللّه یرى» ۵ - خداوند، تکذیب گران دین و روى گردانان از آن و نهى کنندگان مردم از نماز را، به عذاب خویش تهدید کرده است. «ألم یعلم بأنّ اللّه یرى» جمله «ألم یعلم...» در مقام تهدید و حاکى از کیفرهایى است که نظارت خداوند، آن را به دلالت التزامى مى رساند. ۶ - کسانى که خداوند را ناظر خویش مى دانند، از تبلیغات هدایت پیشگان و دعوت کنندگان به تقوا جلوگیرى نمى کنند. «أرءیت إن کان على الهدى . أو أمر بالتّقوى ... ألم یعلم بأنّ اللّه یرى» ۷ - حالت طغیان گرى و ثروت اندوزى و احساس بى نیازى مطلق، مایه بى پروا شدن انسان در برابر نظارت خداوند «لیطغى . أن رءاه استغنى ... ألم یعلم بأنّ اللّه یرى»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۷)
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱ آیه
  • ابوجهل، مورد نفرین و تهدید الهی به عذاب+۸ آیه
  • مانعان از نماز، مورد تهدید خدا+۲ آیه
  • تهدید مکذّبان کافر به عذاب، از ناحیه خداوند+۲ آیه
  • نظارت خداوند، بر رفتار و کردار ادمیان+۴ آیه
  • تکذیب محمّد(صلی الله علیه واله)، موجب گرفتاری به عذاب ذلّت بار در اخرت+۲ آیه
  • رایی / اسماوصفات+۲ آیه
  • کیفر ذلّت بار کافران، با گرفتن جلوی سر انان، در قیامت+۲ آیه
  • توجّه نکردن ابوجهل به نظارت خدا بر او، مورد سؤال تعجّب برانگیز خداوند
  • سؤال توبیخی خداوند از ابوجهل، درباره اعمال و رفتارش با پیامبر(صلی الله علیه واله) و بی توجهی وی به اگاهی و نظارت الهی+۵ آیه
  • سؤال توبیخی خداوند از ابوجهل، درباره رفتارش با پیامبر(صلی الله علیه واله) و بی توجّهی وی به اگاهی و نظارت الهی+۵ آیه
  • توجّه نکردن ابوجهل به نظارت خدا بر او، مورد سؤال تعجّب برانگیز خداوند
  • ضرورت علم و توجه انسان به نظارت خدا
  • اعمال انسانها، تحت نظارت و اگاهی کامل خداوند+۲ آیه
  • کیفر ذلّت بار کافران، با گرفتن موهای جلوی سر انان، در قیامت+۲ آیه
  • تکذیب پیامبر(صلی الله علیه واله) و انکار تعالیم ان حضرت، گناهی بزرگ+۸ آیه
  • سؤال توبیخی خدا از ابوجهل، درباره اعمال و رفتارش با پیامبر صلی الله علیه و اله و بیتوجّهی وی به اگاهی و نظارت الهی+۱ آیه
واژه‌ها