سوره نور(النور)، آیه ۳ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۰
الزَّانِي لاَ يَنْكِحُ إِلاَّ زَانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةً وَ الزَّانِيَةُ لاَ يَنْكِحُهَا إِلاَّ زَانٍ أَوْ مُشْرِكٌ وَ حُرِّمَ ذٰلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ
مرد زناکار جز با زن زناکار یا مشرک ازدواج نمیکند؛ و زن زناکار را، جز مرد زناکار یا مشرک، به ازدواج خود درنمیآورد؛ و این کار بر مؤمنان حرام شده است!
معنی کلمات و عبارات
«لا یَنکِحُ»: ازدواج نمیکند. نباید ازدواج بکند. برخی نکاح را در اینجا مجاز از وطأ و جماع دانستهاند. «حُرِّمَ»: تحریم شده است. بعضی تحریم را در اینجا ناسزاوار و ناشایست معنی کردهاند. «ذلِکَ»: نکاح زناکاران. زنا. یادآوری: آیه فوق در حقیقت دارای دو معنیاست که چکیده آنها عبارت استاز: الف) مرد زناکار جز با زن زناکار و یا مشرک، و زن زناکار جز با مرد زناکار و یا مشرک ازدواج نمیکند. چنین ازدواجی برای مؤمنان حرام است. ب) مرد زناکار جز با زن زناکار یا مشرک، و زن زناکار جز با مرد زناکار یا مشرک زنا نمیکند، و زنا بر مؤمنان حرام شده است (و هرگز به چنین کار زشت و پستی دست نمییازند). ضمناً باید توجّه داشت که عطف (مشرکان) بر (زانیان) در واقع برای بیان اهمّیّت مطالب است. یعنی گناه (زنا) همطراز گناه (شرک) است. چرا که برابر برخی از روایات، شخص زناکار در لحظاتی که مرتکب این عمل میشود، مؤمن نمیباشد!
نزول
سال ۱۷ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۴ رویداد)
نکات آیه
۱ - ازدواج مرد زناکار جز با زن زناکار و یا مشرک، حرام است. «الزانى لاینکح إلاّ زانیة أو مشرکة»
جمله «الزانى لاینکح ...» به قرینه ذیل آیه (و حرّم ذلک على المؤمنین)، در مقام نهى و اخبار در مقام انشا است.
۲ - حرمت ازدواج مردان معروف به زنا، جز با زنان مشهور به زنا و یا زنان مشرک «الزانى لاینکح إلاّ زانیة أو مشرکة»
بسیارى از مفسران بر آنند که «الزانى» حالت وصفى دارد و به کسى «زانى» گفته مى شود که عمل زنا را مکرراً انجام داده و به آن معروف شده باشد و شخصى که یک بار مرتکب زنا شده باشد، واژه «الزانى» (زناکار) بر آن شخص اطلاق نمى شود.
۳ - مردان زناکار، شایستگى ازدواج جز با زنان زناکار و یا مشرک را ندارند. «الزانى لاینکح إلاّ زانیة أو مشرکة»
برداشت یاد شده، مبتنى براین احتمال است که مقصود از «الزانى لاینکح ...»، «لما یلیق به أن ینکح» باشد; یعنى، آیه شریفه حاکى از بى لیاقتى مرد معروف به زنا، براى گزینش همسر از میان زنان مؤمن باشد.
۴ - حرمت ازدواج زنان زناکار، جز با مردان زناکار و یا مردان مشرک «و الزانیة لاینکحها إلاّ زان أو مشرک»
۵ - حرمت ازدواج زنان معروف به زنا، جز با مردان معروف به زنا و یا مردان مشرک «و الزانیة لاینکحها إلاّ زان أو مشرک»
۶ - زنان زناکار، شایستگى ازدواج جز با مردان زناکار و یا مشرک را ندارند. «و الزانیة لاینکحها إلاّ زان أو مشرک»
۷ - ممنوعیت ازدواج زناکاران با مؤمنان، یکى دیگر از کیفرهاى الهى درباره آنان «الزانى لاینکح إلاّ زانیة أو مشرکة و الزانیة لاینکحها إلاّ زان أو مشرک»
برداشت یاد شده، به خاطر این است که آیه فوق و آیه پیشین، در مقام بیان کیفر گناه زنا است و در واقع بیانگر این نکته است که گناه زنا، داراى دو کیفر دنیوى است: ۱- صد ضربه شلاق، ۲- محرومیت از ازدواج با مؤمنان.
۸ - ازدواج مؤمنان با زناکاران، حرام است. «و حرّم ذلک على المؤمنین»
۹ - مردان و زنان زناکار، مردمى بى ارزش و از نظر شایستگى و هم کفوى براى ازدواج، در ردیف مشرکان اند. «الزانى لاینکح إلاّ زانیة أو مشرکة و الزانیة لاینکحها إلاّ زان أو مشرک و حرّم ذلک على المؤمنین»
از آن جا که زنان و مردان زناکار، تنها با مردان و زنان زناکار و یا مشرک مى توانند ازدواج کنند; نه با مردان و زنان عفیف و با ارزش (مؤمن)، برداشت یاد شده به دست مى آید.
۱۰- «عن زرارة قال سألت أبا عبداللّه(ع) عن قول اللّه عزّوجلّ «الزانى لاینکح إلاّ زانیة أو مشرکة» قال: هنّ نساء مشهورات بالزنا، و رجال مشهورون بالزنا، شهروا به و عرفوا، والناس الیوم بذالک المنزلة فمن أقیم علیه حدّ الزنا أو متهم بالزنا لم ینبغ لأحد أن یناکحه حتّى یعرف منه التوبة; زراره گوید: از امام صادق(ع) در باره سخن خداى - عزّوجل - «الزانى لاینکح إلاّ زانیة أو مشرکة»سؤال کردم؟ حضرت در پاسخ فرمود: آنان زنان و مردانى اند که به زناکارى (در میان مردم) مشهور و معروف شده اند. این حکم براى مردم این زمان هم باقى است و براى احدى، سزاوار نیست با کسى ازدواج کند که حد زنا بر او جارى شده یا متهم به زنا شده است; مگر آن که توبه او محرز شود». ۱- کافى، ج ۵، ص ۳۵۴، ح ۱; نورالثقلین، ج ۳، ص ۵۷۱، ح ۲۱.
۱۱- «عن أبى جعفر(ع) ... و أنزل بالمدینة «الزانى لاینکح إلاّ زانیة أو مشرکة الزانیة لاینکحها إلاّ زان أو مشرک و حرّم ذالک على المؤمنین» فلم یسم اللّه الزانى مؤمناً و لا الزانیة مؤمنة ...; از امام باقر(ع) روایت شده که این آیه در مدینه نازل شده است: «الزانى لاینکح إلاّ زانیة أو مشرکة و الزانیة لاینکحها إلاّ زان أو مشرک و حرّم ذالک على المؤمنین». پس خدا مرد زناکار و زن زناکار را مؤمن ننامیده است». ۱- کافى، ج ۲- ، ص ۳۲، ح ۱; نورالثقلین، ج ۳، ص ۵۷۱، ح ۲۰.
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار اشتهار به زناا زدواج با زن زناکارازدواج با زن مشرکازدواج با مؤمنانازدواج با مشرکانازدواج زن زناکارازدواج زناکارایمان زناکاربی ارزشی زناکارتوبه از زناشرایط ازدواج با زناکارازدواج با زناکارازدواج های حرامکفو در ازدواجکیفر زناکاراحکام زنااحکام ازدواجمحرماتاحکامکیفرهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۸)
- ممنوعیّت رابطه جنسی نامشروع+۵ آیه
- ازدواج مؤمنان پاکدامن و عفیف با افراد زناکار، امری ناپسند+۲ آیه
- جواز ازدواج زن و مرد زناکار با یکدیگر+۱ آیه
- حرمت ازدواج مؤمن با مشرک+۱ آیه
- مرد زناکار، همتا و لایق زن زناکار برای ازدواج با یکدیگر
- زن مشرک، مناسب و شایسته برای ازدواج با مرد مشرک
- حرام بودن ازدواج مؤمنان، با زناکاران
- حرمت ازدواج مرد مؤمن، با زن مشرک+۲ آیه
- حرمت تزوج زنان مؤمن، با مشرکان+۲ آیه
- حرام و ناروا بودن زنا و بیعفّتی+۷ آیه
- حرمت ازدواج مؤمنان پاکدامن، با زناکاران
- جواز ازدواج زن و مرد زناکار، با یکدیگر+۱ آیه
- حرمت ازدواج مؤمن با مشرک+۲ آیه
- حرمت و بطلان ازدواج مردان مؤمن، با زنان مشرک+۳ آیه
- حرمت و بطلان ازدواج زنان مؤمن، با مشرکان+۱ آیه
- حرمت زنا+۹ آیه
- حرمت ازدواج مؤمنان، با افراد مشهور به زنا
- جواز ازدواج زن و مرد زناکار با یکدیگر
- جواز ازدواج زن و مرد زناکار با یکدیگر+۱ آیه
- عدم جواز ازدواج مؤمنان پاکدامن و عفیف با افراد زناکار+۲ آیه
- عفّت و پاکدامنی، از معیارهای ازدواج و تشکیل خانواده+۳ آیه
- سنخیّت و هم کفو بودن در ایمان و اعتقادات، از معیارهای تشکیل خانواده+۴ آیه
- زنان پلید، شایسته زندگی با مردان پلید+۱ آیه
- حرمت ازدواج مردان مشهور به زنا، جز با زنان مشهور به زنا و یا زنان مشرک
- حرمت ازدواج زنان مشهور به زنا، جز با مردان معروف به زنا و یا مردان مشرک
- ناشایسته بودن ازدواج زن زناکار با مرد غیر زناکار
- جایز نبودن ازدواج مرد و زن مشهور به زناکار جز با زناکار و یا مشرک در صورت اجرای حدّ و توبه نکردن
- نهی خداوند از ازدواج مؤمنان با زناکاران در صورت اشتهار به زنا و اجرای حدّ و عدم توبه انان
- ممنوعیّت ازدواج زناکاران با مؤمنان، از مجازاتهای الهی درباره انان
- سؤال برخی مؤمنان از پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره ازدواج با زنان زناکار یا مشرک
- سؤال برخی مؤمنان از پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره ازدواج با زنان زناکار یا مشرک
- ازدواج با مشرکان، مورد نهی خداوند+۲ آیه
- مشرکان هم کفو زناکاران، در ازدواج با یکدیگر
- عفّت و پاکدامنی، از معیارهای ازدواج و تشکیل خانواده+۳ آیه
- حرمت ازدواج مؤمنان با کافران+۲ آیه
- عفّت و پاکدامنی، معیاری برای تشکیل خانواده از سوی مؤمنان+۴ آیه
- لزوم رعایت سنخیّت و همانندی در ایمان و اعتقادات، برای تشکیل خانواده از سوی مؤمنان+۴ آیه
- توصیه الهی به اهل ایمان، برای انتخاب زنان پاکدامن و عفیف با عنوان همسر خویش+۳ آیه