سوره طه، آیه ۴۰ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۴
إِذْ تَمْشِي أُخْتُكَ فَتَقُولُ هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى مَنْ يَكْفُلُهُ فَرَجَعْنَاكَ إِلَى أُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَ لاَ تَحْزَنَ وَ قَتَلْتَ نَفْساً فَنَجَّيْنَاكَ مِنَ الْغَمِ وَ فَتَنَّاكَ فُتُوناً فَلَبِثْتَ سِنِينَ فِي أَهْلِ مَدْيَنَ ثُمَ جِئْتَ عَلَى قَدَرٍ يَا مُوسَى
در آن هنگام که خواهرت (در نزدیکی کاخ فرعون) راه میرفت و میگفت: «آیا کسی را به شما نشان دهم که این نوزاد را کفالت میکند (و دایه خوبی برای او خواهد بود)!» پس تو را به مادرت بازگرداندیم، تا چشمش به تو روشن شود؛ و غمگین نگردد! و تو یکی (از فرعونیان) را کشتی؛ اما ما تو را از اندوه نجات دادیم! و بارها تو را آزمودیم! پس از آن، سالیانی در میان مردم «مدین» توقف نمودی؛ سپس در زمان مقدّر (برای فرمان رسالت) به این جا آمدی، ای موسی!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۷۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۷–۴۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۰
روایات و احادیث
۴۲ - «عن محمد بن مسلم: قلت لأبى جعفر(ع): فکم مکث موسى غائباً عن أُمّه حتّى ردّه اللّه علیها؟ قال: ثلاثة أیّام; محمدبن مسلم مى گوید: به امام باقر(ع) گفتم: موسى(ع) چه مدتى از مادرش غایب بود تا خدا او را به وى برگرداند؟ فرمود: سه روز». [منبع: تفسیر قمى، ج ۲، ص ۱۳۶; نورالثقلین، ج ۳، ص ۳۸۰، ح ۶۶.] ۴۳ - «روى عن النبى(ص) أنّه قال: رحم اللّه أخى موسى قتل رجلاً خطأً و کان ابن إثنتى عشرة سنة; از رسول خدا(ص) روایت شده که فرمود: خداوند برادرم موسى را رحمت کند; او مردى را از روى خطا کشت، در حالى که دوازده ساله بود». [منبع: مجمع البیان، ج ۷، ص ۱۹; نورالثقلین، ج ۳- ، ص ۳۸۰، ح ۶۷.]
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۱۹)
- خداوند، بازگرداننده موسی(علیه السلام) به مادرش برای خشنودی و رفع اندوه از وی
- احساس نگرانی مادر موسی(علیه السلام) هنگام انداختن وی در دریا+۴ آیه
- خدا، عامل نزول ارامش بر قلبها+۱ آیه
- ارامش، از نعمتهای الهی
- منّتگذاری خدا به دلیل اعطای نعمت ارامش+۱ آیه
- سرباز زدن موسی(علیه السلام) از خوردن شیر دایگان و بازگشت وی به دامن مادرش از ارهاصات ان حضرت+۵ آیه
- رهایی موسی(علیه السلام) در زمان کودکی از مرگ به دست دشمنش (فرعون) و بزرگ شدن در خانه وی، از ارهاصات ان حضرت+۲ آیه
- موسی(علیه السلام)، مورد امتحان الهی با کشتن قبطی
- امتحان شدن موسی(علیه السلام) با سپری کردن سالیان متمادی در مدین
- امتحان مکرّر موسی(علیه السلام) از سوی خداوند
- تحقّق ازمایشهای خدا، به شکلهای گوناگون
- امتحان شدن موسی(علیه السلام) با کشتن قبطی
- درنگ چندساله موسی(علیه السلام) میان اهل مدین+۲ آیه
- سرپرستی مادر، فراهم سازنده مساعدترین شرایط برای تربیت فرزند
- سرپرستی مادر، فراهمسازنده مساعدترین شرایط برای تربیت فرزند+۱ آیه
- تربیت موسی(علیه السلام) در دامان مادر خویش، با راهنمایی خواهرش+۵ آیه
- تربیت موسی(علیه السلام) در دامان مادر خویش، با راهنمایی خواهرش+۴ آیه
- موسی(علیه السلام) از مقرّبان در پیشگاه خداوند+۱ آیه
- بازگشت موسی(علیه السلام) به دامن مادر خود، مایه چشمروشنی و ارامش او+۱ آیه
- فرزند، از عوامل چشمروشنی در خانواده+۲ آیه
- اندوه مادر موسی، پس از انداختن وی به دریا+۴ آیه
- تحقّق وعده الهی، در برگرداندن موسی(علیه السلام) به مادر، باعث رفع اندوه وی+۲ آیه
- بازگشت موسی(علیه السلام) به نزد مادرش، عامل رفع حزن و اندوه وی+۳ آیه
- خداوند، رفعکننده اندوه موسی(علیه السلام)+۱ آیه
- انداختن موسی(علیه السلام) در دریا، موجب اندوه مادر وی+۱ آیه
- وقوع قتل نفس به دست موسی(علیه السلام)، موجب غم و اندوه وی
- دربار فرعون، به دنبال فردی جهت حضانت و نگهداری از موسی(علیه السلام)، پس از گرفتن وی از دریا+۳ آیه
- اعلام امادگی خواهر موسی، جهت معرّفی دایه برای حضانت از موسی(علیه السلام) به فرعونیان+۳ آیه
- تحویل موسی(علیه السلام) از سوی فرعونیان به مادرش، جهت حضانت از وی+۵ آیه
- موسی(علیه السلام) در زمان تولّد، دارای خواهری رشید، زیرک و رازنگهدار
- اظهار امادگی خواهر موسی به فرعونیان، برای معرّفی دایه مناسب
- نقش مؤثّر خواهر موسی، در باز گرداندن وی به مادرش
- پذیرفته شدن دایه پیشنهادی خواهر موسی(علیه السلام) از سوی فرعونیان+۲ آیه
- قدرت و توانمندی دایه بر حضانت و شیر دادن به کودک، از ملاکهای انتخاب او+۱ آیه
- بیست و هشت سال، مدّت توقّف موسی(علیه السلام) در مدین، پس از فرار از مصر
- توقّف چند ساله موسی(علیه السلام) در مدین، پیش از نبوتش
- چوپانی ده ساله موسی(علیه السلام) برای شعیب(علیه السلام)، در قبال ازدواج با دخترش+۱ آیه
- سختیها، ابزار امتحان خداوند از انسان
- مواجه شدن موسی(علیه السلام) با مشکلات فراوان، در دوران زندگانی خود
- سکونت شعیب(علیه السلام) در مدین+۲ آیه
- سکونت چندساله موسی(علیه السلام)، در مدین+۲ آیه
- سؤال تقریری خواهر موسی از خاندان فرعون، برای گزینش دایه و سرپرست برای موسی(علیه السلام)+۴ آیه
- دفاع از شکنجه شدگان بنی اسراییل، از اهداف رسالت موسی و هارون(علیهما السلام)+۱ آیه
- نجات بنی اسراییل از شکنجه فرعون، از اهداف مهمّ رسالت موسی و هارون(علیهما السلام)+۳ آیه
- موسی(علیه السلام) برخوردار از مقام عصمت+۳ آیه
- مدین، سرزمینی اباد، در زمان حضرت شعیب(علیه السلام)+۲ آیه
- اقدام موسی(علیه السلام) به کشتن یکی از قبطیان در مصر، زمینه ساز گرفتاری او به ازمایش سخت خداوند
- قتل، در پی دارنده غم و اندوه
- قتل غیر عمدی و ناخواسته قبطی، مایه ترس، غم و ناراحتی موسی(علیه السلام)+۳ آیه
- عدم امنیّت جانی موسی(علیه السلام) نزد فرعونیان، با ارتکاب قتل قبطی+۲ آیه
- قتل ناخواسته قبطی به وسیله موسی(علیه السلام)زمینه ساز ابتلای او به ازمایش سخت خداوند
- بازگشت موسی(علیه السلام) از مدین، بر اساس تقدیر و برنامه تنظیم شده، از جانب خداوند
- نقش سرپرستی مادر، در فراهم نمودن سازنده ترین شرایط برای تربیت کودک+۲ آیه
- فرزند، مایه چشم روشنی و سرور مادر+۱ آیه
- اطمینان مادر موسی به وعده خدا، درباره حفظ جان موسی علیه السلام+۳ آیه
- محزون شدن مادر موسی، از جدایی موسی علیه السلام+۲ آیه
- بازگشت موسی علیه السلام به مادرش، موجب برطرف شدن حزن او (مادر)+۲ آیه
- بازگشت موسی علیه السلام به مادرش، پس از افکنده شدن به دریا، مایه چشمروشنی و سرور او+۲ آیه
- مادر موسی، مورد توجّه خاصّ خداوند+۳ آیه
- کفالت مادر موسی از وی، در دوران نوزادیاش+۲ آیه
- برخورداری موسی علیه السلام از معجزات متعدد و فراوان+۲ آیه
- برخورداری هارون علیه السلام از معجزات متعدد+۳ آیه
- مُنجی/ اسماوصفات
- ارامش دادن خدا به موسی علیه السلام در هنگام انجام ماموریّت و ابلاغ رسالت الهی+۴ آیه
- موسی علیه السلام، مامور ترک سستی و پایداری در ذکر خدا+۱ آیه
- موسی علیه السلام، مورد امتحان الهی، با کشتن مرد قبطی
- امتحان شدن موسی علیه السلام با سپری کردن سالیان متمادی در مدین
- امتحان مکرّر موسی علیه السلام از سوی خدا
- وعده امداد خدا به موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
- تربیت موسی علیه السلام در دامان مادر خویش، با راهنمایی خواهرش در سرزمین مصر+۳ آیه
- موسی علیه السلام، هشداردهنده به فرعونیان، از عذاب الهی+۱ آیه
- اندوه و نگرانی موسی علیه السلام در پی قتل مرد قبطی
- خداوند، برطرفکننده اندوه موسی علیه السلام
- نجات موسی علیه السلام به دست دشمن خود (فرعون)+۴ آیه
- دلداری خدا به موسی علیه السلام در پی اظهار ترس او از تجاوز و طغیان فرعون+۴ آیه
- دلداری خدا به موسی علیه السلام برای رفع نگرانی و ترس او، هنگام ابلاغ رسالت خود به فرعون+۴ آیه
- تدبیر خدا برای بازگشت موسی علیه السلام به اغوش مادر، جهت سرپرستی و کفالت وی+۴ آیه
- اگاهی و نظارت خدا نسبت به موسی علیه السلام در برابر فرعون+۲ آیه
- عصمت موسی علیه السلام در تبلیغ رسالت الهی+۲ آیه
- پیگیری صندوق حامل موسای شیرخواره علیه السلام بر روی اب، به وسیله خواهرش و پیجویی مسایل ان با رازداری و زیرکی هر چه بیشتر+۲ آیه
- سرپرستی مادر موسی از وی، هنگام شیرخوارگی+۲ آیه
- موسی علیه السلام و هارون علیه السلام، مامور استقامت در تبلیغ رسالت خویش+۲ آیه
- تنبّه و تذکّر، از اهداف تبلیغی موسی علیه السلام+۲ آیه
- نرمش در گفتار، از شیوههای تبلیغی موسی علیه السلام+۲ آیه
- ازادی و نجات بنیاسراییل از ستم و سرکشی فرعون و فرعونیان، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۳ آیه
- تذکر به فرعون برای تنبّه وی، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۱ آیه
- خشیت و بیم فرعون از خدا، از دلایل رسالت موسی علیه السلام+۱ آیه
- مبارزه با مکذّبان ایات الهی، همچون فرعون و فرعونیان، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۳ آیه
- تکذیب رسالت موسی علیه السلام از سوی فرعونیان+۳ آیه
- موسی علیه السلام، صاحب رسالت و پیامبری دارای معجزات و دلایل روشن+۲ آیه
- اگاهی کامل خدا به اعمال و فرجام اقوام گذشته، پاسخ موسی علیه السلام در مقابل پرسشهای انکارامیز فرعون نسبت به ربوبیت خدا
- قتل یک نفر به دست موسی علیه السلام قبل از گریز از مصر و هجرت به سوی مدین
- نجات موسی علیه السلام از کیفر قتل نفس در مصر
- خداوند، نجاتبخش موسی علیه السلام از اندوه، در پی قتل یکی از فرعونیان
- فرعون، خواستار قرار و وعدهای تخلفناپذیر از جانب موسی علیه السلام با وی برای رویارویی با جادوگران+۱ آیه
- ازمونهای الهی و سختیهای زندگی، زمینهساز کسب شایستگی لازم برای احراز مقام نبوّت
- هارون پیامبر، یکی از دریافت کنندگان وحی الهی+۳ آیه
- بازگشت موسی علیه السلام به دامان مادر جهت سرپرستی و کفالت وی+۴ آیه
- ارامشبخشی خداوند به موسی و هارون علیهما السلام، در هنگام اجرای ماموریّت و ابلاغ رسالت الهی+۳ آیه
- اتّهام سحر، از حربههای اشرافی فرعونی بر ضدّ موسی و هارون علیهما السلام+۳ آیه
- اواره ساختن قبطیان، از افتراهای فرعون و پیروانش به موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
- اراده موسی و هارون علیهما السلام برای از بین بردن راه و رسم برتر قبطیان، از اتّهامات فرعون و فرعونیان+۲ آیه
- نسبت ناروای جادوگری به موسی و هارون علیهما السلام از سوی فرعون و قبطیان+۴ آیه
- موسی علیه السلام برادر هارون: قالُوا یا مُوسی اِنَّا لَنْ نَدْخُلَها اَبَداً ... قالَ رَبِّ اِنِّی لا اَمْلِکُ اِلَّا نَفْسِی وَ اَخِی+۲ آیه
- بردگی بنیاسراییل به دست فرعون و فرعونیان، در دوران هارون علیه السلام+۴ آیه
- موسی و هارون علیهما السلام، مامور تبلیغ+۲ آیه
- نهی موسی و هارون علیهما السلام از سستی در تبلیغ رسالت+۲ آیه
- ماموریّت موسی و هارون علیهما السلام به کانون اصلی طغیان در تبلیغ و دعوت خود+۲ آیه
- تذکّر و پنددهی، از اهداف تبلیغی هارون علیه السلام+۲ آیه
- ترس از مخالفت با خداوند، از اهداف تبلیغی هارون علیه السلام+۲ آیه
- نرمش در گفتار، از شیوههای تبلیغی موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
- نترسیدن از فرعون، تکلیف خداوند به موسی و هارون علیهما السلام+۴ آیه
- هارون علیه السلام از رسولان الهی+۳ آیه
- فرعون، در قلمرو رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۵ آیه
- رسالت و تبلیغ هارون و موسی علیهما السلام دربرگیرنده فرعون+۲ آیه
- نجات و ازادی بنیاسراییل از شکنجه و ستم، خواسته موسی و هارون علیهما السلام از فرعون+۳ آیه
- موسی و هارون علیهما السلام، مامور نرمش در گفتار با فرعون به امید متذکّر شدن و ترس او+۲ آیه
- هارون و موسی علیهما السلام، موظّف به پایداری و استقامت در برابر فرعون+۲ آیه
- هارون علیه السلام همراه موسی علیه السلام در تبلیغ رسالت+۳ آیه