سوره یوسف، آیه ۴۶ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۴۱
يُوسُفُ أَيُّهَا الصِّدِّيقُ أَفْتِنَا فِي سَبْعِ بَقَرَاتٍ سِمَانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَسَبْعِ سُنبُلَاتٍ خُضْرٍ وَأُخَرَ يَابِسَاتٍ لَّعَلِّي أَرْجِعُ إِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُونَ
(او به زندان آمد، و چنین گفت:) یوسف، ای مرد بسیار راستگو! درباره این خواب اظهار نظر کن که هفت گاو چاق را هفت گاو لاغر میخورند؛ و هفت خوشه تر، و هفت خوشه خشکیده؛ تا من بسوی مردم بازگردم، شاید (از تعبیر این خواب) آگاه شوند!
معنی کلمات و عبارات
«الصِّدِّیقُ»: بسیار راستگو و راستکار.
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- ساقى دربار با اجازه پادشاه ، به طرف زندان شتافت و با یوسف(ع) ملاقات کرد. «فأرسلون. یوسف أیّها الصدیق أفتنا»
۲- ساقى دربار ، یوسف(ع) را انسانى بسیار راستگو نامید و با لقب «صدّیق» او را مخاطب قرار داد. «یوسف أیّها الصدیق»
۳- ساقى پادشاه در ملاقاتش با یوسف(ع) ، راستى و درستى تعبیر او را از رؤیاى خویش بازگو کرد. «یوسف أیّها الصدیق»
۴- ساقى دربار ، رؤیاى پادشاه را به طور کامل و دقیق براى یوسف(ع) بازگو کرد. «إنى أرى سبع بقرت ... أفتنا فى سبع بقرت ... و أُخر یابست»
۵- ساقى دربار ، از یوسف(ع) خواست تا رؤیایى را که در آن هفت گاو لاغر دیده شده که هفت گاو چاق را مى خورند و هفت خوشه سبز و خوشه هایى خشک دیده شده، تعبیر کند. «أفتنا فى سبع بقرت سمان یأکلهنّ سبع عجاف و سبع سنبلت خضر و أُخر یابست»
۶- رساندن تعبیر خواب پادشاه به مردم ، از انگیزه هاى مراجعه ساقى به یوسف(ع) جهت تعبیر خواب «أفتنا فى سبع بقرت ... لعلّى أرجع إلى الناس»
۷- شناساندن ارزش و مقام یوسف(ع) به مردم ، از انگیزه هاى ساقى براى مراجعه به یوسف(ع) جهت تعبیر خواب «لعلّى أرجع إلى الناس»
۸- ساقى ، احتمال مى داد دربار مانع رساندن تعبیر خواب پادشاه به مردم شود. «لعلّى أرجع إلى الناس لعلّهم یعلمون»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۵۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۵۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۵۷ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۳–۴۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ابلاغ تعبیر رؤیای پادشاه مصراستیذان ساقی پادشاه مصرالقاب یوسفاهداف ساقی پادشاه مصربینش ساقی پادشاه مصردرخواست تعبیر رؤیای پادشاه مصرملاقات با یوسفخواسته های ساقی پادشاه مصرصداقت یوسفساقی پادشاه مصر و یوسفصحت تعبیر رؤیای یوسفرؤیای پادشاه مصرمقامات یوسفقصه یوسف
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۹)
- خورده شدن هفت گاو چاق به وسیله هفت گاو لاغر در رؤیای پادشاه مصر+۱ آیه
- مشاهده هفت خوشه سبز و هفت خوشه خشکیده، به وسیله پادشاه مصر در عالم رؤیا+۱ آیه
- برخی رؤیاها، دربردارنده الهاماتی راهگشا+۷ آیه
- رؤیای پادشاه مصر، خورده شدن هفت گاو چاق از سوی هفت گاو لاغر و دیدن هفت خوشه سبز و هفت خوشه خشک+۱ آیه
- هفت گاو چاق در رؤیای پادشاه مصر، نمودی از هفت سال ابادانی و فراوانی محصول در تعبیر یوسف(علیه السلام)+۳ آیه
- خوشههای سبز و خشک در رؤیای پادشاه مصر، پیامدار لزوم زراعت محصولات خوشهدار، در طی هفت سال ابادانی+۲ آیه
- خوشههای خشک، در رؤیای پادشاه، پیامدار لزوم ذخیرهسازی محصولات درو شده به همراه خوشههای ان+۲ آیه
- خورده شدن هفت گاو چاق از سوی هفت گاو لاغر، به واقع شدن هفت سال قحطی پس از هفت سال ابادانی، در تعبیر یوسف(علیه السلام) از رؤیای پادشاه مصر+۲ آیه
- به حقیقت پیوستن پیشگویی یوسف(علیه السلام) بر مبنای رؤیای پادشاه مصر، و فراگیری قحطی و خشکسالی در مصر و اطراف ان تا کنعان
- ملاقات ساقی پادشاه مصر با یوسف(علیه السلام) در زندان و بازگو کردن رؤیای پادشاه به او+۱ آیه
- رساندن تعبیر خواب پادشاه مصر به مردم، از انگیزههای مراجعه ساقی به یوسف(علیه السلام) جهت تعبیر خواب
- شکوفایی تمدّن مصر باستان در عصر یوسف(علیه السلام)+۷ آیه
- پایهریزی و شکوفایی تمدّنهایی بزرگ، در سایه حکومتهای خدادادی رهبران الهی+۵ آیه
- توسعه کشاورزی، از نشانههای تمدّن+۳ آیه
- تعبیر چاقی هفت گاو، به وفور روزیها در هفت سال برای مصریان، از زبان یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
- جواز تعبیر خواب (برای افراد با صلاحیت و اگاه به ان)+۸ آیه
- مجاز بودن حکومتها در محدود کردن ازادی مردم، نسبت به اموال و املاک خود و سوق دادن ان به سمت مصالح عمومی، در شرایط بحرانی+۳ آیه
- صدق و راستی در امور، مطلوب و شایسته+۱ آیه
- جواز نقل رؤیا، برای دیگران+۵ آیه
- جواز تعبیر خواب، برای افراد اگاه از ان+۶ آیه
- جواز تعبیر خواب، به وسیله افراد با صلاحیّت+۶ آیه
- گاو لاغر، نشانه خشکسالی در تعبیر یوسف(علیه السلام)، از رؤیای پادشاه مصر+۱ آیه
- وقوع هفت سال خشکسالی در مصر، پس از هفت سال ابادانی، تعبیر یوسف(علیه السلام) از رؤیای پادشاه مصر+۳ آیه
- لزوم برنامه ریزی، برای مصون ماندن از عوارض قحطی و خشکسالی+۱ آیه
- برنامه ریزی یوسف(علیه السلام)، برای مصون ماندن از عوارض خشکسالی، برخاسته از رؤیای پادشاه مصر+۱ آیه
- لزوم صرفه جویی در مصرف، هنگام مواجهه با خشکسالی+۱ آیه
- لزوم صرفه جویی، در دوره امادگی برای مواجه شدن با خشکسالی+۱ آیه
- خورده شدن هفت گاو لاغر به وسیله هفت گاو چاق، خواب پادشاه مصر در عصر یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- تعبیر هفت خوشه گندم خشک در رؤیای پادشاه مصر، به هفت سال خشکسالی از سوی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- تعبیر هفت خوشه سبز در رؤیای پادشاه مصر، به هفت سال ابادانی از سوی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- پیشنهاد نگهداری هفت سال محصول گندم در خوشه های ان برای سالهای قحطی، از جانب یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- راستی و راستگویی، از مصادیق نیکوکاری+۲ آیه
- اقرار هم بند یوسف(علیه السلام) در زندان (ساقی دربار)، به راستگویی همیشگی ان حضرت+۲ آیه
- خوشه سبز، بیانگر رفاه و برکت، در رؤیای عزیز مصر+۲ آیه
- خوشه سبز، بیانگر رفاه و برکت، در رؤیای عزیز مصر+۲ آیه
- رؤیای پادشاه و عزیز مصر، موجب اگاهی به سالهای فراوانی و قحطی در مصر+۴ آیه
- پیشگیری از گرفتاری مردم مصر به اثار سوء قحطی، از اثار رؤیای عزیز مصر+۳ آیه
- رؤیای پادشاه مصر، از رؤیاهای صادق+۴ آیه
- دانش تعبیر رؤیا، راه گشا به حوادث اینده و کارامد برای پیشگیری از ناگواریها+۳ آیه
- تعبیر یوسف(علیه السلام) از رؤیای هفت خوشه خشک، به هفت سال خشکسالی+۲ آیه
- تعبیر رؤیای هفت خوشه سبز عزیز مصر، به هفت سال ابادانی+۱ آیه
- فرا رسیدن سالی پر باران و پرنعمت، بعد از هفت سال خشکسالی، تعبیر خواب پادشاه مصر توسط یوسف(علیه السلام)+۳ آیه
- هفت سال پیاپی کِشت کردن، تعبیر خواب پادشاه مصر، به وسیله یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
- هفت گاو چاق، در رؤیای پادشاه مصر، نمودِ هفت سال ابادانی+۲ آیه
- سؤال همبند ازاد شده یوسف از وی، درباره تعبیر خواب پادشاه مصر، مبنی بر خورده شدن هفت گاو چاق به وسیله هفت گاو لاغر و هفت خوشه سبز و هفت خوشه خشک
- سؤال همبند ازاد شده یوسف از وی درباره تعبیر خواب پادشاه مصر، مبنی بر خورده شدن هفت گاو به وسیله هفت گاو لاغر و هفت خوشه سبز و هفت خوشه خشک
- جریان مهمانی زلیخا و بریده شدن زنان دستهای زنان به دست خویش، مورد سؤال یوسف(علیه السلام) از پادشاه مصر، به وسیله پیک و فرستاده او+۱ آیه
- ارزش اثبات عفّت و پاکدامنی، بیش از ارزش رهایی از زندان، در بینش یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- درخواست تعبیر خواب از یوسف(علیه السلام) برای اگاهی یافتن پادشاه و درباریان از ان+۱ آیه
- اگاهی کامل خداوند به کید و مکر زنان، درباره یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۵ آیه
- تعبیر خواب پادشاه مصر از سوی یوسف(علیه السلام) و تحقّق ان از کرامات یوسف(علیه السلام)+۶ آیه
- رونق و توسعه کشاورزی در مصر باستان، در زمان یوسف(علیه السلام)+۵ آیه
- تدبیر و مدیریّت یوسف(علیه السلام) در مصر باستان، عامل مهم، در توسعه کشاورزی ان+۶ آیه
- پیشنهاد یوسف(علیه السلام) به پادشاه مصر، مبنی بر صرفه جویی و ذخیره سازی غلاّت و محصولات کشاورزی، در هفت سال ابادانی+۱ آیه
- خورده شدن هفت گاو چاق به وسیله هفت گاو لاغر، در رؤیای پادشاه مصر+۱ آیه
- پرسش از تعبیر خواب خورده شدن هفت گاو چاق به وسیله هفت گاو لاغر، از یوسف(علیه السلام) به وسیله ساقی شاه
- هفت سال فراوانی محصولات کشاورزی و به دنبال ان هفت سال خشکسالی، تعبیر خورده شدن هفت گاو چاق، به وسیله هفت گاو لاغر+۳ آیه
- یوسف علیه السلام، بهرهمند از دانایی و توانایی لازم، برای اداره امور اقتصادی+۲ آیه
- مدیریّت اقتصادی با پیشنهاد یوسف علیه السلام به پادشاه عصر خویش+۱ آیه
- توسعه کشاورزی، از نشانههای تمدّن در مصر+۱ آیه
- پیشبینی هفت سال کمبود محصولات در مصر، از سوی یوسف علیه السلام+۱ آیه
- دستیابی مردم مصر به امکانات و میوههای متنوّع، پس از قحطی و خشکسالی هفتساله+۲ آیه
- ابادانی مصر، در عصر یوسف علیه السلام+۴ آیه
- غلّات، تغذیه اصلی مردم مصر، در زمان یوسف علیه السلام+۱ آیه
- تولید غلّات و محصولات، بیش از مصرف سرانه مردم مصر، در عصر یوسف علیه السلام+۱ آیه
- تعبیر یوسف علیه السلام از رؤیای پادشاه مصر، وسیله ازادی ان حضرت با دستور پادشاه+۱ آیه
- رؤیای عزیز مصر و تعبیر ان به وسیله یوسف علیه السلام، سبب رسیدگی مجدّد به اتّهام زلیخا علیه ان حضرت و اثبات بیگناهی او+۱۰ آیه
- خودداری یوسف علیه السلام نسبت به خروج از زندان، قبل از اثبات بیگناهی خود+۱ آیه
- تعبیر خواب، امری رایج در زمان یوسف علیه السلام+۲ آیه
- شکوفایی تمدن مصر باستان، در عصر یوسف علیه السلام+۷ آیه
- سؤال همبند ازاد شده یوسف از وی، درباره تعبیر خواب پادشاه مصر، مبنی بر خورده شدن هفت گاو به وسیله هفت گاو لاغر و هفت خوشه سبز و هفت خوشه خشک
- ماجرای مهمانی زلیخا و بریده شدن دستهای زنان به دست خویش، مورد سؤال یوسف علیه السلام از پادشاه مصر، به وسیله پیک و فرستاده او+۱ آیه
- پیشنهاد یوسف علیه السلام برای ذخیره محصولات کشاورزی در سالهای فراوانی اب، جهت تامین دوران خشکی، نشانه بهرهمندی وی از دانش مدیریّت و اقتصاد+۲ آیه
- معاشرت نیکوی پادشاه مصر نسبت به یوسف علیه السلام بعد از شنیدن تعبیر خواب خود از سوی ان حضرت+۴ آیه
- همبند، مورد توصیه و نجات یافته یوسف علیه السلام، خواستار ماموریت برای پرسش از ان حضرت درباره رؤیای عزیز مصر+۴ آیه
- تعبیر یوسف علیه السلام از رؤیای هفت خوشه خشک، به هفت سال خشکسالی+۱ آیه
- تعبیر رؤیای هفت خوشه سبز عزیز مصر، به هفت سال ابادانی+۱ آیه
- ذخیره غلّات و محصولات سرزمین مصر در دوران فراوانی اب، برای هفت سال قحطی، از برنامهریزیهای یوسف علیه السلام در امر کشاورزی+۱ آیه