آیه ۵۰ سوره یوسف

سوره یوسف، آیه ۵۰ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۴۱

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُونِي بِهِ فَلَمَّا جَاءَهُ الرَّسُولُ قَالَ ارْجِعْ إِلَىٰ رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ اللَّاتِي قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ إِنَّ رَبِّي بِكَيْدِهِنَّ عَلِيمٌ

پادشاه گفت: «او را نزد من آورید!» ولی هنگامی که فرستاده او نزد وی [= یوسف‌] آمد گفت: «به سوی صاحبت بازگرد، و از او بپرس ماجرای زنانی که دستهای خود را بریدند چه بود؟ که خدای من به نیرنگ آنها آگاه است.»

معنی کلمات و عبارات
«بَالُ»: حال و وضع. کار و بار. مراد حقیقت حال و سبب کاری است که زنان با یوسف داشتند.
نزول
نکات آیه
۱- پادشاه مصر از طریق ساقى و فرستاده دربار به نزد یوسف(ع) از تعبیر رؤیاى شگفت خویش آگاه شد. «و قال الملک ائتونى به» ۲- پادشاه مصر به راستى و درستى تعبیر و تفسیر یوسف(ع) از رؤیاى شگفتش ، اطمینان یافت. «و قال الملک ائتونى به» از اینکه پادشاه مصر پس از شنیدن تعبیر و تأویل خواب خویش ، یوسف(ع) را احضار مى کند ، معلوم مى شود وى دریافته بود که تعبیر یوسف(ع) عالمانه و شایسته اعتنا کردن است. ۳- پادشاه مصر پس از دریافت تعبیر رؤیایش ، خواهان حضور یوسف(ع) در نزد خویش شد. «و قال الملک ائتونى به» ۴- پادشاه مصر پس از دریافت تعبیر رؤیایش ، به آزادى یوسف(ع) از زندان و بار یافتن او به دربار فرمان داد. «و قال الملک ائتونى به ... قال ارجع» از اینکه یوسف(ع) با فرستاده پادشاه از زندان خارج نمى شود و به دربار نمى آید ، معلوم مى شود فرمان پادشاه مبنى بر احضار او (ائتونى به) احضار اجبارى نبوده است ; بلکه دستور به آزادى آن حضرت از زندان و بار یافتن به دربار بوده است. ۵- ساقى پادشاه از طرف دربار براى آزادسازى یوسف(ع) و حاضر کردن او نزد پادشاه ، به سوى زندان روانه شد. «فلما جاءه الرسول» «ال» در «الرسول» عهد ذکرى است و به قرینه (فأرسلون) در آیه ۴۵ معلوم مى شود که این فرستاده ، همان ساقى پادشاه بود که براى دریافت تعبیر خواب به سوى یوسف(ع) فرستاده شده بود. ۶- یوسف(ع) پیک دربار را باز گرداند تا از پادشاه بخواهد درباره ماجراى مهمانان زلیخا تحقیق کند. «قال ارجع إلى ربک فسئله ما بال النسوة» «بال» به معناى شأن و کار مهم است و مراد از آن در آیه شریفه ، ماجرا و داستان مى باشد. ۷- بازجویى از زنانى که در ماجراى میهمانى زلیخا دستهاى خویش را بریدند ، شرط یوسف(ع) براى بیرون آمدن از زندان و حاضر شدن در نزد پادشاه «قال ارجع إلى ربک فسئله ما بال النسوة الّ-تى قطعن أیدیهنّ» ۸- رفع اتهام و اثبات بى گناهى ، هدف یوسف(ع) از تقاضاى تحقیق در ماجراى زنانى که دستهاى خویش را با مشاهده یوسف(ع) بریدند. «قال ارجع إلى ربک فسئله ما بال النسوة الّ-تى قطعن أیدیهنّ» ۹- ضرورت تلاش براى اعاده حیثیت و رفع اتهامهاى ناروا «فلما جاءه الرسول قال ارجع إلى ربک فسئله ما بال النسوة» ۱۰- ارزش اعاده حیثیت و شرف بیش از ارزش رهایى از زندان و نجات از دشواریها و مشکلات ، در بینش یوسف(ع) «فلما جاءه الرسول قال ارجع إلى ربک فسئله ما بال النسوة» ۱۱- ماجراى میهمانى زلیخا از زنان اشراف و بریدن آنان دستهاى خویش را ، گویاترین صحنه براى اثبات منزلت والا و عفت و پاکدامنى یوسف(ع) «فسئله ما بال النسوة الّ-تى قطعن أیدیهنّ» یوسف(ع) براى رسیدگى به پرونده خویش با عبارت «الّ-تى قطعن أیدیهنّ» داستان میهمانى زلیخا از زنان اشراف و اینکه آنان دستهاى خویش را بریدند را مطرح مى کند و از آن جا که یوسف(ع) درصدد اثبات بى گناهى خویش است، مى توان گفت: داستان مذکور و مسائل پیرامون آن براى اثبات عفت، پاکدامنى و بى گناهى یوسف(ع) بهترین شاهد بوده است. ۱۲- یوسف(ع) به پاس خدمات زلیخا به او ، شکایتى علیه وى به پادشاه نکرد. «فسئله ما بال النسوة الّ-تى قطعن أیدیهنّ» با وجود اینکه زلیخا نیز همانند دیگر زنان اشراف در گرفتاریهاى یوسف(ع) و متهم ساختن او نقشى بسزا داشت، ولى یوسف(ع) از او نام نمى برد و علیه او سخنى به پادشاه نمى گوید. به نظر مى رسد دلیل این امر خدماتى است که زلیخا در عهد کودکى و نوجوانى یوسف(ع) براى وى انجام داده بود. ۱۳- یوسف(ع) شخصیتى با عظمت ، بزرگوار و در اوج کرامت و آزادگى «قال الملک ائتونى به ... فسئله ما بال النسوة الّ-تى قطعن أیدیهنّ» ۱۴- یوسف(ع) با ابلاغ بى گناهى خویش به پادشاه ، بر این نکته تأکید کرد که زندانى شدنش نتیجه مکر و کید زنان اشراف بوده است. «إن ربى بکیدهنّ علیم» ۱۵- تأکید یوسف(ع) بر آگاهى کامل خداوند به کید زنان اشراف درباره او «إن ربى بکیدهنّ علیم» ۱۶- یوسف(ع) در پیامش به پادشاه ، خداوند را حقیقتى آگاه به امور انسانها معرفى کرد. «إن ربى بکیدهنّ علیم» ۱۷- یوسف(ع) در پیامش به پادشاه مصر ، خداوند را رب و مدبر خویش معرفى کرد. «فسئله ما بال النسوة ... إن ربى بکیدهنّ علیم» ۱۸- یوسف(ع) در پیامش به پادشاه، به او گوشزد کرد که وى را رب و مالک خویش نخواهد دانست و خود را بنده او نخواهد شمرد. «إن ربى بکیدهنّ علیم»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۴)
  • یوسف(علیه السلام) خواهان اعاده ابرویش از پادشاه مصر+۱ آیه
  • احضار زنان مصر از سوی پادشاه مصر، مورد درخواست یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • احضار یوسف(علیه السلام) از سوی پادشاه مصر
  • اقرار زلیخا در حضور پادشاه مصر بر صداقت و پاکدامنی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • اقرار زنان مصر به پاکدامنی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • همزندانی یوسف(علیه السلام) برده پادشاه مصر+۱ آیه
  • اطمینان پادشاه مصر، به راستی و درستی تعبیر و تفسیر یوسف(علیه السلام)، از رؤیای شگفت خویش
  • دستور پادشاه مصر برای ازادی یوسف(علیه السلام) از زندان و بار یافتن او به دربار
  • پادشاه مصر، پس از دریافت تعبیر و تفسیر رؤیایش، خواهان حضور یوسف(علیه السلام) به نزد خویش
  • بازجویی پادشاه مصر از زنان اشراف، پاسخی به پیام و تقاضای یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • دستور مجدّد شاه به ازادی یوسف(علیه السلام) از زندان، پس از اشکار شدن بیگناهی ان حضرت+۲ آیه
  • اگاهی پادشاه مصر به تعبیر خواب خویش، از طریق فرستادن ساقی دربار به نزد یوسف(علیه السلام)
  • روانه شدن ساقی پادشاه مصر از طرف دربار، برای ازادسازی یوسف(علیه السلام) از زندان و حاضر کردن او نزد پادشاه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۵ آیه
  • تاکید یوسف(علیه السلام) بر برایت خود از اتهام زلیخا و زنان مصر، با هدف ترور شخصیّت وی، قبل از بیرون امدن از زندان+۱ آیه
  • اعتراف زنان اشراف مصری به بیگناهی یوسف(علیه السلام)در پی یاداوری مجروح شدن دستهای انان از سوی یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
  • درخواست یوسف(علیه السلام) از پادشاه مصر، درباره علّت بریدن دستهای زنان مصر
  • لزوم دفاع از ابروی خود، در برابر تهمتها+۲ آیه
  • مصر، دارای حکومت پادشاهی، در دوران یوسف(علیه السلام)+۳ آیه
  • تلاش یوسف(علیه السلام)، برای اثبات پاکدامنی و حیای خود نزد پادشاه مصر+۱ آیه
  • ربوبیّت الهی، مقتضی نظارت دایمی و اگاهی کامل بر احوال و افکار و اعمال ادمیان
  • تلاش یوسف(علیه السلام) برای ردّ اتّهام خیانت از خویش و اعلان نافرجامی حیله های خاینان+۲ آیه
  • دادخواهی یوسف(علیه السلام) از عزیز مصر، جهت بازجویی از زنان مصر، برای رفع اتّهام از خویش
  • درخواست یوسف(علیه السلام) از پادشاه مصر، درباره علّت بریده شدن دست زنان مصر
  • دفاع یوسف(علیه السلام) از ابروی خویشتن، در برابر اتّهام زلیخا+۲ آیه
  • دفاع یوسف(علیه السلام) در برابر اتّهامات و تلاش وی، برای تبریه خود+۳ آیه
  • دفاع یوسف(علیه السلام) در برابر اتّهامات و تلاش وی برای تبریه خود+۲ آیه
  • اقرار همسر عزیز مصر (زلیخا) به راستگویی یوسف(علیه السلام)، در حضور پادشاه مصر، بعد از سالهای زندان یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • روشن شدن راستگویی یوسف(علیه السلام)، شرط ان حضرت برای خارج شدن از زندان+۱ آیه
  • گناه بودن زنا و انزجار از ان در عصر یوسف(علیه السلام)+۵ آیه
  • زنا، گناه و معصیتی زشت و مورد تنفّر+۵ آیه
  • ازادی یوسف(علیه السلام) از زندان همراه احترام و یافتن جایگاه مناسب در حاکمیّت+۴ آیه
  • شناخت سنّت الهی مبنی بر خنثی شدن مکر خاینان در نقشه های باطل خود انگیزه یوسف(علیه السلام)از درخواست اعاده حیثیّت خویش+۲ آیه
  • سؤال پادشاه مصر از زنان اشراف، درباره علّت بریدن دستهای شان، خواسته یوسف(علیه السلام) از وی
  • سؤال و بازجویی پادشاه مصر از زنان اشراف، درباره مراوده خود با یوسف(علیه السلام)، خواسته ان حضرت از وی+۱ آیه
  • جریان مهمانی زلیخا و بریده شدن دستهای زنان درباری، از سوی خودشان، مورد سؤال یوسف(علیه السلام) از پادشاه مصر، به وسیله پیک و فرستاده او
  • سؤال پادشاه مصر (دوران یوسف(علیه السلام)) از زنان اشراف درباره بریدن دستهای خود، خواسته یوسف(علیه السلام) از وی+۱ آیه
  • سؤال و باز جویی پادشاه مصر از زنان اشراف، درباره مراوده خود با یوسف(علیه السلام)، خواسته ان حضرت از وی+۱ آیه
  • جریان مهمانی زلیخا و بریده شدن زنان دستهای زنان به دست خویش، مورد سؤال یوسف(علیه السلام) از پادشاه مصر، به وسیله پیک و فرستاده او+۱ آیه
  • شایعه عشق و دل بستگی زلیخا به یوسف(علیه السلام)در میان جامعه، از سوی زنان دربار مصر+۱ آیه
  • ارزش اثبات عفّت و پاکدامنی، بیش از ارزش رهایی از زندان، در بینش یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • اعتراف زلیخا به بی عفّتی خود و پاکدامنی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • اقرار و اعتراف زنان اشراف مصر، به بی عفّتی خود و پاکدامنی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • پاکدامنی و عفّت یوسف(علیه السلام)، در مقابل لذّت خواهی و کامجوییهای زلیخا و زنان اشراف مصر+۵ آیه
  • تلاش یوسف(علیه السلام) برای اثبات عفّت و پاکی خود، نزد پادشاه مصر+۲ آیه
  • تدبیر یوسف(علیه السلام) برای اگاهی پادشاه مصر به امانتداری وی و نیرنگ زنان دربار+۲ آیه
  • اگاهی کامل خداوند به کید و مکر زنان، درباره یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
  • علیم / اسماوصفات+۲ آیه
  • جواز تعاون و همکاری با حاکمان کفرپیشه، برای خدمت به انسانها+۳ آیه
  • زنان دربار مصری، تبریه کننده یوسف(علیه السلام) از گناه+۱ آیه
  • اعتراف زنان دربار مصری، به منزّه بودن یوسف(علیه السلام)از گناه+۱ آیه
  • درخواست یوسف(علیه السلام) از عزیز مصر، جهت اعاده حیثیّت و ابروی خویش، در پی اتّهام گناه از جانب زلیخا+۱ آیه
  • افشای گناهکاران برای دفع اتهام از خود، کاری روا+۴ آیه
  • گناه زنا در عصر یوسف(علیه السلام) و انزجار مردم از ان+۵ آیه
  • زلیخا، تصدیقکننده گواهی زنان اشراف مصر بر پاکدامنی یوسف علیه السلام+۱ آیه
  • شهادت زنان اشراف مصر در حضور پادشاه، به پاکدامنی یوسف علیه السلام و مبرّا بودنش از هرگونه الودگی+۱ آیه
  • برخورداری مصریان از حکومت، نشانه تمدّن ان دیار+۴ آیه
  • پیشبینی هفت سال کمبود محصولات در مصر، از سوی یوسف علیه السلام+۱ آیه
  • غلّات، تغذیه اصلی مردم مصر، در زمان یوسف علیه السلام+۱ آیه
  • خیانتهای پنهانی و ناموسی، از شیوه مکر و نیرنگ خاینان+۱ آیه
  • اعتراف زلیخا به مکر و نیرنگ خود، علیه یوسف علیه السلام+۱ آیه
  • مکر و توطیه زنان مصری، علیه یوسف علیه السلام+۱ آیه
  • یوسف علیه السلام خواهان اعاده ابرویش، از پادشاه مصر+۱ آیه
  • تعبیر یوسف علیه السلام از رؤیای پادشاه مصر، وسیله ازادی ان حضرت با دستور پادشاه+۱ آیه
  • خودداری یوسف علیه السلام برای خروج از زندان، قبل از اثبات بیگناهی خود
  • فرمان مستقیم پادشاه به ازادی یوسف علیه السلام از زندان+۱ آیه
  • رؤیای عزیز مصر و تعبیر ان به وسیله یوسف علیه السلام، سبب رسیدگی مجدّد به اتّهام زلیخا علیه ان حضرت و اثبات بیگناهی او+۱۰ آیه
  • خودداری یوسف علیه السلام نسبت به خروج از زندان، قبل از اثبات بیگناهی خود+۱ آیه
  • تاکید یوسف علیه السلام بر برایت خود از اتهام زلیخا و زنان مصر، با هدف ترور شخصیت وی، قبل از بیرون امدن از زندان+۱ آیه
  • اگاهی خدا به مکر و نیرنگ زنان حیلهگر، از اموزههای یوسف علیه السلام
  • دفاع یوسف علیه السلام در برابر اتهامات ناروا و تلاش وی برای تبریه خود از قصد خیانت نسبت به همسر عزیز مصر+۲ آیه
  • ماجرای مهمانی زلیخا و بریده شدن دستهای زنان به دست خویش، مورد سؤال یوسف علیه السلام از پادشاه مصر، به وسیله پیک و فرستاده او+۱ آیه
  • پاکدامنی و عفّت یوسف علیه السلام، در مقابل لذّتخواهی و کامجوییهای زلیخا و زنان اشراف مصر+۳ آیه
  • تلاش یوسف علیه السلام برای اثبات عفّت و پاکی خود، نزد پادشاه مصر+۱ آیه
  • روشن شدن راستگویی یوسف علیه السلام، شرط ان حضرت برای خارج شدن از زندان
  • اقرار عزیز مصر (زلیخا) به راستگویی یوسف علیه السلام، در حضور پادشاه مصر، پس از سالهای زندان یوسف علیه السلام+۱ آیه
  • پاکدامنی و عفّت یوسف علیه السلام، در مقابل لذت خواهی و کامجویی زلیخا و زنان اشراف مصر+۶ آیه
  • تلاش یوسف علیه السلام برای اثبات پاکدامنی خود، نزد عزیز مصر+۲ آیه
  • معاشرت نیکوی پادشاه مصر نسبت به یوسف علیه السلام بعد از شنیدن تعبیر خواب خود از سوی ان حضرت+۴ آیه
  • درخواست یوسف علیه السلام از پادشاه زمان خود مبنی بر خزانهدار شدن خود پس از اشکار شدن بیگناهی و لیاقتهایش در معاشرت با وی+۱ آیه
  • خودداری یوسف علیه السلام برای خروج از زندان، قبل از اثبات بیگناهی خود
  • بازجویی یوسف علیه السلام از زنان مصر، درباره شیدایی انان نسبت به وی و مجروح ساختن دستهای خود+۱ آیه
  • شیدایی زنان مصری نسبت به یوسف علیه السلام، نمود مکر و نیرنگ انان از دیدگاه ان حضرت
  • اگاهی خدا به مکر و حیله زنان اشراف برای کامجویی از یوسف علیه السلام، از سخنان ان حضرت
واژه‌ها