سوره یوسف، آیه ۵۰ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۴۱
وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُونِي بِهِ فَلَمَّا جَاءَهُ الرَّسُولُ قَالَ ارْجِعْ إِلَىٰ رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ اللَّاتِي قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ إِنَّ رَبِّي بِكَيْدِهِنَّ عَلِيمٌ
پادشاه گفت: «او را نزد من آورید!» ولی هنگامی که فرستاده او نزد وی [= یوسف] آمد گفت: «به سوی صاحبت بازگرد، و از او بپرس ماجرای زنانی که دستهای خود را بریدند چه بود؟ که خدای من به نیرنگ آنها آگاه است.»
معنی کلمات و عبارات
«بَالُ»: حال و وضع. کار و بار. مراد حقیقت حال و سبب کاری است که زنان با یوسف داشتند.
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- پادشاه مصر از طریق ساقى و فرستاده دربار به نزد یوسف(ع) از تعبیر رؤیاى شگفت خویش آگاه شد. «و قال الملک ائتونى به»
۲- پادشاه مصر به راستى و درستى تعبیر و تفسیر یوسف(ع) از رؤیاى شگفتش ، اطمینان یافت. «و قال الملک ائتونى به»
از اینکه پادشاه مصر پس از شنیدن تعبیر و تأویل خواب خویش ، یوسف(ع) را احضار مى کند ، معلوم مى شود وى دریافته بود که تعبیر یوسف(ع) عالمانه و شایسته اعتنا کردن است.
۳- پادشاه مصر پس از دریافت تعبیر رؤیایش ، خواهان حضور یوسف(ع) در نزد خویش شد. «و قال الملک ائتونى به»
۴- پادشاه مصر پس از دریافت تعبیر رؤیایش ، به آزادى یوسف(ع) از زندان و بار یافتن او به دربار فرمان داد. «و قال الملک ائتونى به ... قال ارجع»
از اینکه یوسف(ع) با فرستاده پادشاه از زندان خارج نمى شود و به دربار نمى آید ، معلوم مى شود فرمان پادشاه مبنى بر احضار او (ائتونى به) احضار اجبارى نبوده است ; بلکه دستور به آزادى آن حضرت از زندان و بار یافتن به دربار بوده است.
۵- ساقى پادشاه از طرف دربار براى آزادسازى یوسف(ع) و حاضر کردن او نزد پادشاه ، به سوى زندان روانه شد. «فلما جاءه الرسول»
«ال» در «الرسول» عهد ذکرى است و به قرینه (فأرسلون) در آیه ۴۵ معلوم مى شود که این فرستاده ، همان ساقى پادشاه بود که براى دریافت تعبیر خواب به سوى یوسف(ع) فرستاده شده بود.
۶- یوسف(ع) پیک دربار را باز گرداند تا از پادشاه بخواهد درباره ماجراى مهمانان زلیخا تحقیق کند. «قال ارجع إلى ربک فسئله ما بال النسوة»
«بال» به معناى شأن و کار مهم است و مراد از آن در آیه شریفه ، ماجرا و داستان مى باشد.
۷- بازجویى از زنانى که در ماجراى میهمانى زلیخا دستهاى خویش را بریدند ، شرط یوسف(ع) براى بیرون آمدن از زندان و حاضر شدن در نزد پادشاه «قال ارجع إلى ربک فسئله ما بال النسوة الّ-تى قطعن أیدیهنّ»
۸- رفع اتهام و اثبات بى گناهى ، هدف یوسف(ع) از تقاضاى تحقیق در ماجراى زنانى که دستهاى خویش را با مشاهده یوسف(ع) بریدند. «قال ارجع إلى ربک فسئله ما بال النسوة الّ-تى قطعن أیدیهنّ»
۹- ضرورت تلاش براى اعاده حیثیت و رفع اتهامهاى ناروا «فلما جاءه الرسول قال ارجع إلى ربک فسئله ما بال النسوة»
۱۰- ارزش اعاده حیثیت و شرف بیش از ارزش رهایى از زندان و نجات از دشواریها و مشکلات ، در بینش یوسف(ع) «فلما جاءه الرسول قال ارجع إلى ربک فسئله ما بال النسوة»
۱۱- ماجراى میهمانى زلیخا از زنان اشراف و بریدن آنان دستهاى خویش را ، گویاترین صحنه براى اثبات منزلت والا و عفت و پاکدامنى یوسف(ع) «فسئله ما بال النسوة الّ-تى قطعن أیدیهنّ»
یوسف(ع) براى رسیدگى به پرونده خویش با عبارت «الّ-تى قطعن أیدیهنّ» داستان میهمانى زلیخا از زنان اشراف و اینکه آنان دستهاى خویش را بریدند را مطرح مى کند و از آن جا که یوسف(ع) درصدد اثبات بى گناهى خویش است، مى توان گفت: داستان مذکور و مسائل پیرامون آن براى اثبات عفت، پاکدامنى و بى گناهى یوسف(ع) بهترین شاهد بوده است.
۱۲- یوسف(ع) به پاس خدمات زلیخا به او ، شکایتى علیه وى به پادشاه نکرد. «فسئله ما بال النسوة الّ-تى قطعن أیدیهنّ»
با وجود اینکه زلیخا نیز همانند دیگر زنان اشراف در گرفتاریهاى یوسف(ع) و متهم ساختن او نقشى بسزا داشت، ولى یوسف(ع) از او نام نمى برد و علیه او سخنى به پادشاه نمى گوید. به نظر مى رسد دلیل این امر خدماتى است که زلیخا در عهد کودکى و نوجوانى یوسف(ع) براى وى انجام داده بود.
۱۳- یوسف(ع) شخصیتى با عظمت ، بزرگوار و در اوج کرامت و آزادگى «قال الملک ائتونى به ... فسئله ما بال النسوة الّ-تى قطعن أیدیهنّ»
۱۴- یوسف(ع) با ابلاغ بى گناهى خویش به پادشاه ، بر این نکته تأکید کرد که زندانى شدنش نتیجه مکر و کید زنان اشراف بوده است. «إن ربى بکیدهنّ علیم»
۱۵- تأکید یوسف(ع) بر آگاهى کامل خداوند به کید زنان اشراف درباره او «إن ربى بکیدهنّ علیم»
۱۶- یوسف(ع) در پیامش به پادشاه ، خداوند را حقیقتى آگاه به امور انسانها معرفى کرد. «إن ربى بکیدهنّ علیم»
۱۷- یوسف(ع) در پیامش به پادشاه مصر ، خداوند را رب و مدبر خویش معرفى کرد. «فسئله ما بال النسوة ... إن ربى بکیدهنّ علیم»
۱۸- یوسف(ع) در پیامش به پادشاه، به او گوشزد کرد که وى را رب و مالک خویش نخواهد دانست و خود را بنده او نخواهد شمرد. «إن ربى بکیدهنّ علیم»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۵۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۵۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۵۷ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۵۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۵۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۵۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۵۰–۵۳ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار مکر زنان اشراف مصرارزش اعاده آبرواطمینان پادشاه مصراهمیت اعاده آبرواهمیت رفع تهمتاوامر پادشاه مصرارزش نجات از زندانتبری از شرک ربوبیدلایل عفت یوسفرفع تهمت از یوسفزنان اشراف مصر در مجلس زلیخافلسفه زندان یوسفمربی یوسفنقش ساقی پادشاه مصریوسف و ارزشهایوسف و خدمات زلیخایوسف و درخواست تحقیقیوسف و ربوبیت خدایوسف و علم خدایوسف و قصه مهمانان زلیخاکرامت یوسفیوسف و ساقی پادشاه مصرخواسته های پادشاه مصرتبری یوسفمکر زنان اشراف مصریوسف و پادشاه مصرساقی پادشاه مصر و یوسفصحت تعبیر رؤیای یوسفشخصیت یوسفبی گناهی یوسفپادشاه مصر و یوسفمدبر یوسفنجات یوسف از زندانتعبیر رؤیای پادشاه مصرجوانمردی یوسفبینش یوسفخواسته های یوسفدانش تعبیر رؤیای یوسففضایل یوسفقصه یوسفعلیم
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۴)
- یوسف(علیه السلام) خواهان اعاده ابرویش از پادشاه مصر+۱ آیه
- احضار زنان مصر از سوی پادشاه مصر، مورد درخواست یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- احضار یوسف(علیه السلام) از سوی پادشاه مصر
- اقرار زلیخا در حضور پادشاه مصر بر صداقت و پاکدامنی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- اقرار زنان مصر به پاکدامنی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- همزندانی یوسف(علیه السلام) برده پادشاه مصر+۱ آیه
- اطمینان پادشاه مصر، به راستی و درستی تعبیر و تفسیر یوسف(علیه السلام)، از رؤیای شگفت خویش
- دستور پادشاه مصر برای ازادی یوسف(علیه السلام) از زندان و بار یافتن او به دربار
- پادشاه مصر، پس از دریافت تعبیر و تفسیر رؤیایش، خواهان حضور یوسف(علیه السلام) به نزد خویش
- بازجویی پادشاه مصر از زنان اشراف، پاسخی به پیام و تقاضای یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- دستور مجدّد شاه به ازادی یوسف(علیه السلام) از زندان، پس از اشکار شدن بیگناهی ان حضرت+۲ آیه
- اگاهی پادشاه مصر به تعبیر خواب خویش، از طریق فرستادن ساقی دربار به نزد یوسف(علیه السلام)
- روانه شدن ساقی پادشاه مصر از طرف دربار، برای ازادسازی یوسف(علیه السلام) از زندان و حاضر کردن او نزد پادشاه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۵ آیه
- تاکید یوسف(علیه السلام) بر برایت خود از اتهام زلیخا و زنان مصر، با هدف ترور شخصیّت وی، قبل از بیرون امدن از زندان+۱ آیه
- اعتراف زنان اشراف مصری به بیگناهی یوسف(علیه السلام)در پی یاداوری مجروح شدن دستهای انان از سوی یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
- درخواست یوسف(علیه السلام) از پادشاه مصر، درباره علّت بریدن دستهای زنان مصر
- لزوم دفاع از ابروی خود، در برابر تهمتها+۲ آیه
- مصر، دارای حکومت پادشاهی، در دوران یوسف(علیه السلام)+۳ آیه
- تلاش یوسف(علیه السلام)، برای اثبات پاکدامنی و حیای خود نزد پادشاه مصر+۱ آیه
- ربوبیّت الهی، مقتضی نظارت دایمی و اگاهی کامل بر احوال و افکار و اعمال ادمیان
- تلاش یوسف(علیه السلام) برای ردّ اتّهام خیانت از خویش و اعلان نافرجامی حیله های خاینان+۲ آیه
- دادخواهی یوسف(علیه السلام) از عزیز مصر، جهت بازجویی از زنان مصر، برای رفع اتّهام از خویش
- درخواست یوسف(علیه السلام) از پادشاه مصر، درباره علّت بریده شدن دست زنان مصر
- دفاع یوسف(علیه السلام) از ابروی خویشتن، در برابر اتّهام زلیخا+۲ آیه
- دفاع یوسف(علیه السلام) در برابر اتّهامات و تلاش وی، برای تبریه خود+۳ آیه
- دفاع یوسف(علیه السلام) در برابر اتّهامات و تلاش وی برای تبریه خود+۲ آیه
- اقرار همسر عزیز مصر (زلیخا) به راستگویی یوسف(علیه السلام)، در حضور پادشاه مصر، بعد از سالهای زندان یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- روشن شدن راستگویی یوسف(علیه السلام)، شرط ان حضرت برای خارج شدن از زندان+۱ آیه
- گناه بودن زنا و انزجار از ان در عصر یوسف(علیه السلام)+۵ آیه
- زنا، گناه و معصیتی زشت و مورد تنفّر+۵ آیه
- ازادی یوسف(علیه السلام) از زندان همراه احترام و یافتن جایگاه مناسب در حاکمیّت+۴ آیه
- شناخت سنّت الهی مبنی بر خنثی شدن مکر خاینان در نقشه های باطل خود انگیزه یوسف(علیه السلام)از درخواست اعاده حیثیّت خویش+۲ آیه
- سؤال پادشاه مصر از زنان اشراف، درباره علّت بریدن دستهای شان، خواسته یوسف(علیه السلام) از وی
- سؤال و بازجویی پادشاه مصر از زنان اشراف، درباره مراوده خود با یوسف(علیه السلام)، خواسته ان حضرت از وی+۱ آیه
- جریان مهمانی زلیخا و بریده شدن دستهای زنان درباری، از سوی خودشان، مورد سؤال یوسف(علیه السلام) از پادشاه مصر، به وسیله پیک و فرستاده او
- سؤال پادشاه مصر (دوران یوسف(علیه السلام)) از زنان اشراف درباره بریدن دستهای خود، خواسته یوسف(علیه السلام) از وی+۱ آیه
- سؤال و باز جویی پادشاه مصر از زنان اشراف، درباره مراوده خود با یوسف(علیه السلام)، خواسته ان حضرت از وی+۱ آیه
- جریان مهمانی زلیخا و بریده شدن زنان دستهای زنان به دست خویش، مورد سؤال یوسف(علیه السلام) از پادشاه مصر، به وسیله پیک و فرستاده او+۱ آیه
- شایعه عشق و دل بستگی زلیخا به یوسف(علیه السلام)در میان جامعه، از سوی زنان دربار مصر+۱ آیه
- ارزش اثبات عفّت و پاکدامنی، بیش از ارزش رهایی از زندان، در بینش یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- اعتراف زلیخا به بی عفّتی خود و پاکدامنی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- اقرار و اعتراف زنان اشراف مصر، به بی عفّتی خود و پاکدامنی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- پاکدامنی و عفّت یوسف(علیه السلام)، در مقابل لذّت خواهی و کامجوییهای زلیخا و زنان اشراف مصر+۵ آیه
- تلاش یوسف(علیه السلام) برای اثبات عفّت و پاکی خود، نزد پادشاه مصر+۲ آیه
- تدبیر یوسف(علیه السلام) برای اگاهی پادشاه مصر به امانتداری وی و نیرنگ زنان دربار+۲ آیه
- اگاهی کامل خداوند به کید و مکر زنان، درباره یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- علیم / اسماوصفات+۲ آیه
- جواز تعاون و همکاری با حاکمان کفرپیشه، برای خدمت به انسانها+۳ آیه
- زنان دربار مصری، تبریه کننده یوسف(علیه السلام) از گناه+۱ آیه
- اعتراف زنان دربار مصری، به منزّه بودن یوسف(علیه السلام)از گناه+۱ آیه
- درخواست یوسف(علیه السلام) از عزیز مصر، جهت اعاده حیثیّت و ابروی خویش، در پی اتّهام گناه از جانب زلیخا+۱ آیه
- افشای گناهکاران برای دفع اتهام از خود، کاری روا+۴ آیه
- گناه زنا در عصر یوسف(علیه السلام) و انزجار مردم از ان+۵ آیه
- زلیخا، تصدیقکننده گواهی زنان اشراف مصر بر پاکدامنی یوسف علیه السلام+۱ آیه
- شهادت زنان اشراف مصر در حضور پادشاه، به پاکدامنی یوسف علیه السلام و مبرّا بودنش از هرگونه الودگی+۱ آیه
- برخورداری مصریان از حکومت، نشانه تمدّن ان دیار+۴ آیه
- پیشبینی هفت سال کمبود محصولات در مصر، از سوی یوسف علیه السلام+۱ آیه
- غلّات، تغذیه اصلی مردم مصر، در زمان یوسف علیه السلام+۱ آیه
- خیانتهای پنهانی و ناموسی، از شیوه مکر و نیرنگ خاینان+۱ آیه
- اعتراف زلیخا به مکر و نیرنگ خود، علیه یوسف علیه السلام+۱ آیه
- مکر و توطیه زنان مصری، علیه یوسف علیه السلام+۱ آیه
- یوسف علیه السلام خواهان اعاده ابرویش، از پادشاه مصر+۱ آیه
- تعبیر یوسف علیه السلام از رؤیای پادشاه مصر، وسیله ازادی ان حضرت با دستور پادشاه+۱ آیه
- خودداری یوسف علیه السلام برای خروج از زندان، قبل از اثبات بیگناهی خود
- فرمان مستقیم پادشاه به ازادی یوسف علیه السلام از زندان+۱ آیه
- رؤیای عزیز مصر و تعبیر ان به وسیله یوسف علیه السلام، سبب رسیدگی مجدّد به اتّهام زلیخا علیه ان حضرت و اثبات بیگناهی او+۱۰ آیه
- خودداری یوسف علیه السلام نسبت به خروج از زندان، قبل از اثبات بیگناهی خود+۱ آیه
- تاکید یوسف علیه السلام بر برایت خود از اتهام زلیخا و زنان مصر، با هدف ترور شخصیت وی، قبل از بیرون امدن از زندان+۱ آیه
- اگاهی خدا به مکر و نیرنگ زنان حیلهگر، از اموزههای یوسف علیه السلام
- دفاع یوسف علیه السلام در برابر اتهامات ناروا و تلاش وی برای تبریه خود از قصد خیانت نسبت به همسر عزیز مصر+۲ آیه
- ماجرای مهمانی زلیخا و بریده شدن دستهای زنان به دست خویش، مورد سؤال یوسف علیه السلام از پادشاه مصر، به وسیله پیک و فرستاده او+۱ آیه
- پاکدامنی و عفّت یوسف علیه السلام، در مقابل لذّتخواهی و کامجوییهای زلیخا و زنان اشراف مصر+۳ آیه
- تلاش یوسف علیه السلام برای اثبات عفّت و پاکی خود، نزد پادشاه مصر+۱ آیه
- روشن شدن راستگویی یوسف علیه السلام، شرط ان حضرت برای خارج شدن از زندان
- اقرار عزیز مصر (زلیخا) به راستگویی یوسف علیه السلام، در حضور پادشاه مصر، پس از سالهای زندان یوسف علیه السلام+۱ آیه
- پاکدامنی و عفّت یوسف علیه السلام، در مقابل لذت خواهی و کامجویی زلیخا و زنان اشراف مصر+۶ آیه
- تلاش یوسف علیه السلام برای اثبات پاکدامنی خود، نزد عزیز مصر+۲ آیه
- معاشرت نیکوی پادشاه مصر نسبت به یوسف علیه السلام بعد از شنیدن تعبیر خواب خود از سوی ان حضرت+۴ آیه
- درخواست یوسف علیه السلام از پادشاه زمان خود مبنی بر خزانهدار شدن خود پس از اشکار شدن بیگناهی و لیاقتهایش در معاشرت با وی+۱ آیه
- خودداری یوسف علیه السلام برای خروج از زندان، قبل از اثبات بیگناهی خود
- بازجویی یوسف علیه السلام از زنان مصر، درباره شیدایی انان نسبت به وی و مجروح ساختن دستهای خود+۱ آیه
- شیدایی زنان مصری نسبت به یوسف علیه السلام، نمود مکر و نیرنگ انان از دیدگاه ان حضرت
- اگاهی خدا به مکر و حیله زنان اشراف برای کامجویی از یوسف علیه السلام، از سخنان ان حضرت