آیه ۶۹ سوره یوسف

سوره یوسف، آیه ۶۹ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۴۳

وَلَمَّا دَخَلُوا عَلَىٰ يُوسُفَ آوَىٰ إِلَيْهِ أَخَاهُ قَالَ إِنِّي أَنَا أَخُوكَ فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

هنگامی که (برادران) بر یوسف وارد شدند، برادرش را نزد خود جای داد و گفت: «من برادر تو هستم، از آنچه آنها انجام می‌دادند، غمگین و ناراحت نباش!»

معنی کلمات و عبارات
«آوَی»: جای داد. «لا تَبْتَئِسْ»: محزون و غمگین مشو. بدحال و ناراحت مشو.
نزول
نکات آیه
۱- فرزندان یعقوب به همراه بنیامین به جایگاه یوسف(ع) درآمدند و به حضور وى رسیدند. «و لما دخلوا على یوسف ءاوى إلیه أخاه» ۲- یوسف(ع) در پى ملاقات با برادرانش ، بنیامین را فراخواند و او را در کنار خویش جاى داد. «و لما دخلوا ... ءاوى إلیه أخاه» ۳- یوسف(ع) در نشستى با بنیامین و به دور از حضور دیگر برادرانش ، خود را به وى شناساند. «قال إنى أنا أخوک» از آیات قبل و آیات بعد معلوم مى شود که یوسف(ع) از اینکه برادرانش وى را بشناسند، امتناع داشت. بنابراین انجام معرفى خود به بنیامین در خفاى از برادران بوده است. فصل جمله «قال ...» از ما قبل مى تواند اشاره به این داشته باشد که سخن یوسف(ع) با برادرش در مقامى غیر از مقام ورود برادرانش بر وى انجام گرفته است. ۴- بنیامین به اینکه عزیز مصر ، برادر ناپدید شده وى (یوسف(ع)) باشد ، ناباور بود. «إنى أنا أخوک» تأکید حکم در جمله «إنى أنا أخوک» با اسمیه آوردن جمله به همراه حرف تأکید «إنّ» و ضمیر فصل (أنا) گویاى تردید و شک بنیامین در برادرى عزیز مصر با اوست. ۵- یوسف(ع) شرح ماجراى خود و برادرانش (داستان قرار دادن او در چاه کنعان و ...) را براى بنیامین باز گفت. «قال إنى أنا أخوک فلاتبتئس بما کانوا یعملون» مراد از ضمیر در «کانوا» و «یعملون» برادران یوسف است. آوردن جمله «لاتبتئس» (اندوهگین نشو و تأسّف نخور) پس از «إنى أنا أخوک» مى رساند که یوسف(ع) پس از معرفى خویش، ماجراى چاه کنعان و مسائل پیرامون آن را براى بنیامین باز گفته بود و گرنه مجرد معرفى خودش، زمینه اى براى ناراحتى و اندوه بنیامین نداشت. ۶- تأسّف و اندوه بنیامین از رفتار گذشته برادرانش در ماجراى ناپدید شدن یوسف(ع) «فلاتبتئس بما کانوا یعملون» ۷- یوسف(ع) از برادرش بنیامین خواست گذشته برادرانش را نادیده انگارد و از رفتار نارواى پیشین آنان اندوهى به خود راه ندهد. «فلاتبتئس بما کانوا یعملون» ۸- یوسف(ع) به رازدارى بنیامین ، اطمینان داشت. «إنى أنا أخوک» ۹- گذشت ، بزرگوارى و منزه بودن از کینه توزى و حسّ انتقام جویى به هنگام قدرت ، از خصلتهاى نیکوى حضرت یوسف(ع) «فلاتبتئس بما کانوا یعملون» ۱۰- توفیق ملاقات یوسف(ع) در مقام عزیزى مصر با برادرش بنیامین ، از میان برنده تلخ کامیها و زایل کننده ناراحتى آن دو از بد رفتاریهاى گذشته برادران «إنى أنا أخوک فلاتبتئس بما کانوا یعملون» تفریع «فلاتبتئس ...» به وسیله حرف «فاء» بر «إنى أنا أخوک» بیانگر دلیل یوسف(ع) براى جا نداشتن حزن و اندوه بر رفتار ناپسند برادرانش است ; یعنى، یوسف(ع) با این تفریع بیان مى دارد که هر چند بر اثر رفتار آنان مشکلاتى را متحمل شدم ; ولى همانها زمینه شد که به این مقام نایل شوم. بنابراین نه تو و نه من نباید از عملکرد برادرانمان محزون باشیم.
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۱)
  • اطمینانبخشی یوسف(علیه السلام) به بنیامین، با معرّفی خویش به او
  • ورود بنیامین با برادرانش بر یوسف(علیه السلام) در مصر
  • رفتار محبّتامیز یوسف(علیه السلام) با بنیامین، هنگام ورود او به مصر
  • سخن یوسف(علیه السلام) با برادران خود از روی توریه، مشروع در نزد وی+۱ آیه
  • رفتار توریهامیز یوسف(علیه السلام) با برادرانش، نشات گرفته از تدبیر الهی برای نگهداشتن برادرش+۲ آیه
  • جاسازی جام شاهی در محموله بنیامین، نقشه یوسف(علیه السلام) برای نگاه داشتن بنیامین نزد خویش+۷ آیه
  • اندوه بنیامین، از برخورد ناشایست برادران با یوسف(علیه السلام)
  • برخورد ناشایست برادران یوسف با وی، موجب حُزن و اندوه بنیامین (برادر تنی وی)
  • ضمان، از قراردادهای مشروع در دین یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
  • دلداری یوسف(علیه السلام) به برادرش بنیامین، با معرفی خود
  • سخاوت یوسف(علیه السلام)، زمینه دیدار با بنیامین+۶ آیه
  • اتّهام سرقت به قافله فرزندان یعقوب، از جانب یکی از کارگزاران یوسف+۱ آیه
  • سفر مجدّد برادران یوسف با برادر خود بنیامین، به مصر+۲ آیه
  • پرسش ملامت امیز یوسف(علیه السلام) از رفتار جاهلانه برادرانش با وی+۱ آیه
  • سؤال فرزندان یعقوب از یوسف(علیه السلام) و کارگزاران حکومت او، درباره مال مفقود شده انان+۳ آیه
  • پرسش تقریری کارگزاران یوسف(علیه السلام) از فرزندان یعقوب، برای تعیین کیفر سارق، در صورت اثبات دروغگویی و سرقت انان+۳ آیه
  • سؤال تقریری یوسف(علیه السلام) و کار گزاران وی از فرزندان یعقوب در مورد کیفر سرقت جام شاهی+۲ آیه
  • پرسش ملامت امیز یوسف(علیه السلام) از رفتار جاهلانه برادرانش با وی+۱ آیه
  • اتّهام سرقت به فرزندان یعقوب(علیه السلام) با صدای بلند از طرف یکی از کارگزاران یوسف(علیه السلام) در مصر+۲ آیه
  • ادعای برادران یوسف، مبنی بر علم کارگزاران یوسف، به مُفسد و دزد نبودن انان+۴ آیه
  • شناخته شده بودن فرزندان یعقوب، نزد کارگزاران یوسف، به حسن سابقه و منزّه بودن از فساد+۱ آیه
  • سوگند فرزندان یعقوب در حضور یوسف(علیه السلام)و کارگزارانش، به منزّه بودن شان از سرقت و نداشتن قصد فسادگری در مصر+۱ آیه
  • بیان کیفر سارق جام پادشاهی، پرسش کارگزاران عزیز مصر، از فرزندان یعقوب+۳ آیه
  • استرقاق و برده گشتن، کیفر سارقان از نظر فرزندان یعقوب+۲ آیه
  • پیمانه یوسف(علیه السلام)، ظرفی گرانبها و زرّین+۲ آیه
  • پیمانه پادشاه، از جمله کالاها و متاعها، در حکومت یوسف(علیه السلام)+۲ آیه
  • پادشاه مصر در دوران یوسف(علیه السلام) دارای پیمانه ای برای تعیین مقدار کالا و سهم اشخاص+۲ آیه
  • سفرهای متعدّد فرزندان یعقوب به مصر، برای خرید اذوقه و گندم+۴ آیه
  • ممانعت یوسف علیه السلام از بازگشت بنیامین به همراه برادران از مصر+۳ آیه
  • استفاده مردم کنعان از محصولات کشاورزی مصر، در دوران قحطی و خشکسالی ان منطقه+۴ آیه
  • پرسش ملامتامیز یوسف علیه السلام از رفتار جاهلانه برادرانش با وی+۱ آیه
  • ظلم بودن دزدی، در شریعت یعقوب علیه السلام+۲ آیه
  • کیفر دزدی در شریعت یعقوب علیه السلام، بردگی دزد برای صاحب مال+۲ آیه
  • عملکرد یوسف علیه السلام در مورد برادرش (بنیامین)، بر اساس قانونِ کیفری شریعت یعقوب علیه السلام+۳ آیه
  • ورود مجدد برادران یوسف برای تهیّه اذوقه به مصر، با به همراه بردن بنیامین+۳ آیه
  • ازاررسانی برادران یوسف به بنیامین، باعث تاسف و اندوه وی
  • ازار و اذیّت برادران نسبت به بنیامین، سبب دلداری یوسف علیه السلام به وی
  • تهیّه اذوقه در دوران قحطی، دلیل مسافرت برادرانِ یوسف به مصر+۴ آیه
  • مسافرت برادران یوسف به مصر، در چهار مرحله+۳ آیه
  • بازگشت برادران از سفر اول، با هدف اوردن بنیامین در سفر دوم+۳ آیه
  • همراهی بنیامین با برادران (در دومین سفر انان به مصر)
  • بازگشت برادران یوسف در سفر دوم از مصر به کنعان، بدون بنیامین
  • سخن یوسف علیه السلام، با برادران خود از روی توریه، امری مشروع در نظر وی+۲ آیه
  • رفتار توریهامیز یوسف علیه السلام با برادرانش، نشیت گرفته از تدبیر خدا برای نگهداشتن برادرش+۲ آیه
  • دلداری یوسف علیه السلام به برادرش بنیامین، با معرّفی خود
  • سؤال فرزندان یعقوب از یوسف علیه السلام و کارگزاران حکومت او، درباره مال مفقود شده انان+۱ آیه
  • سؤال تقریری یوسف علیه السلام و کارگزاران وی از فرزندان یعقوب، در مورد کیفر سرقت جام شاهی+۲ آیه
  • پرسش ملامتامیز یوسف علیه السلام از رفتار جاهلانه برادرانش با وی+۱ آیه
  • نقش مدیریت یوسف علیه السلام در انتقال و هجرت خاندانش، از کنعان به مصر+۱۹ آیه
  • معاشرت یوسف علیه السلام با برادرش بنیامین و گفتگو با وی مبنی بر نگهداشتن ایشان در نزد خود
  • نقشه یوسف علیه السلام برای اوردن بنیامین به مصر+۲۰ آیه
واژه‌ها