آیه ۱۲ سوره علق

سوره علق(العلق)، آیه ۱۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۷

معنی کلمات و عبارات
«أَوْ ...»: جواب شرط محذوف است.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - بازداشتن تبلیغ کنندگان تقوا، از امر کردن مردم به آن، شگفت آور و نکوهیده است. «أو أمر بالتّقوى» ۲ - پیامبر(ص)، اهل تقوا و توصیه کننده دیگران به آن «أو أمر بالتّقوى» ۳ - نمازگزاران، داراى زمینه اى مساعد براى ترغیب دیگران به تقوا «إذا صلّى . أرءیت إن ... أمر بالتّقوى» ۴ - بازداشتن مردم از نماز، مایه رکود امر به تقوا است. «ینهى . عبدًا إذا صلّى ... أو أمر بالتّقوى» تلاش براى تبلیغ تقوا در این آیه، از آثار محتمل نماز شمرده شده است. بنابراین نماز، محرّک انسان به تبلیغ تقوا است. ۵ - کسى که فرمان به تقواپیشگى در گفتار او نمودار یا محتمل است، هرگز نباید او را به سکوت وادار کرد. «أرءیت الذى ینهى ... أرءیت إن ... أمر بالتّقوى» حرف «إن»، براى شرط و بیانگر کافى بودن احتمال در این موارد است. ۶ - بازدارندگان مردم از امر به تقوا، طغیان گر و مورد تهدید الهى اند. «لیطغى ... أرءیت الذى ینهى . عبدًا ... أو أمر بالتّقوى» تهدید، از سیاق آیات استفاده مى شود. ۷ - احتمال تلاش نمازگزار براى تبلیغ تقوا، نهى او را از نماز، شگفت آورتر و نکوهیده تر مى سازد. «أرءیت الذى ینهى . عبدًا إذا صلّى . أرءیت إن ... أمر بالتّقوى» ۸ - بى توجهى به مربیان تقوا و احساس بى نیازى از آنان، نشان طغیان گرى است. «لیطغى . إن رءاه استغنى ... ینهى . عبدًا ... أمر بالتّقوى» ۹ - لزوم تقواپیشگى و ضرورت پرهیز از خوى طغیان گرى و ثروت اندوزى «لیطغى . أن رءاه استغنى ... أو أمر بالتّقوى» متعلق «تقوا»، ممکن است طغیان و استغنا باشد که در آیات پیشین مطرح بود. ۱۰ - نهى نکردن مردم از نماز و ترغیب کردن آنان به تقوا، توصیه خداوند به طغیان گران ثروت اندوز «لیطغى . أن رءاه استغنى ... الذى ینهى . عبدًا إذا صلّى ... أو أمر بالتّقوى» جمله «أمر بالتقوى» ممکن است مربوط به «الذى ینهى» باشد. در این صورت مفاد آیه شریفه این خواهد بود که: به من خبر ده کسى که نمازگزار را - نهى مى کند، اگر [به جاى آن ]مردم را به تقوا امر کند [آیا برایش بهتر نیست؟]
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸)
  • سؤال توبیخی خداوند از ابوجهل، درباره اعمال و رفتارش با پیامبر(صلی الله علیه واله) و بی توجهی وی به اگاهی و نظارت الهی+۵ آیه
  • سؤال توبیخی خداوند از ابوجهل، درباره رفتارش با پیامبر(صلی الله علیه واله) و بی توجّهی وی به اگاهی و نظارت الهی+۵ آیه
  • ابوجهل، فردی خطاپیشه و فرو رفته در منجلاب گناه+۳ آیه
  • تکذیب پیامبر(صلی الله علیه واله) و انکار تعالیم ان حضرت، گناهی بزرگ+۸ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، دعوتکننده مردم به تقوا+۲ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، دارای تقوا و توصیهکننده دیگران به تقوا+۱ آیه
  • برگزاری نماز، زمینهای برای ترغیب و تبلیغ دیگران به خوبیها+۱ آیه
  • نقش نماز، در ترغیب دیگران به تقوا+۱ آیه
واژه‌ها