آیه ۱۷ سوره علق

سوره علق(العلق)، آیه ۱۷ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۷

معنی کلمات و عبارات
«نَادِیَ»: باشگاه. مجلس. در اینجا مراد اهل باشگاه و مجلس است. ذکر محل است و مراد حال.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱۵ تا ۱۸

«شیخ طوسى» گویند: این آیات نیز درباره ابوجهل نازل گردیده است.

در صحیح ترمذى و دیگران از علماء عامه از ابن عباس نقل شده که پیامبر نماز می‌خواند. ابوجهل به وى گفت: آیا من تو را از خواندن نماز نهى نکرده ام؟ رسول خدا صلی الله علیه و آله بر او بانگ زد. ابوجهل گفت: تو خود می‌دانى که همراهان من از کسان تو زیادترند.

نکات آیه
۱ - نهى کننده پیامبر(ص) از نماز، مدعى نفوذ کلام در بین هم نشینان خویش «فلیدع نادیه» کلمه «نداء» تعبیرى دیگر از مجالست است و مجلس را «نادى» و «مُنتدى» مى گویند (مفردات راغب). و همانگونه که گاه مراد از «قریة»، اهل قریه است، در آیه شریفه نیز مراد، اهل مجلس است. ۲ - پیامبر(ص)، مورد تهدید مخالفان به اقدامى سازمان یافته علیه او، در صورت ادامه دادن به اداى نماز «ینهى . عبدًا إذا صلّى ... فلیدع نادیه » امر در «فلیدع»، تعجیزى و بیانگر آن است که دعوت از هم نشینان، براى شخص مخالف نماز سودى ندارد. این سخن، نشانگر وجود چنین تهدیدى از سوى مخالفان است. ۳ - مخالفان پیامبر(ص)، آسیب رسانى به او را برخود، دشوار و در گرو اقدام جمعى مى دانستند. «فلیدع نادیه» ۴ - پیامبر(ص) در آغاز بعثت، مخالفانى متشکل و متحد با یکدیگر داشت. «فلیدع نادیه» ۵ - خداوند، پیامبر(ص) را به مصونیت در برابر تهدیدهاى مخالفان و اقدام هاى گروهى آنان، مطمئن ساخت. «فلیدع نادیه» ۶ - مباهات به گروه هاى هم فکر و دلگرمى به یارى آنان در رویارویى با دین، امرى واهى و اطمینانى بى پایه است. «فلیدع نادیه» ۷ - تکذیب کنندگان دین، در قیامت از یارى هم نشینان خویش محروم خواهند بود. «فلیدع نادیه» امر در «فلیدع»، تعجیزى و بیانگر آن است که شخص گرفتار، نمى توان هم نشینان خود را به یارى بخواند.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۹)
  • هشدار خداوند به ابوجهل، از گرفتار شدنش به اتش جهنّم+۵ آیه
  • انذار انسانها از عذاب قیامت ازسوی خداوند+۵ آیه
  • انذار خداوند به انسانهای طغیانگر از گرفتارشدن به عذاب قیامت+۵ آیه
  • ابوجهل، مورد نفرین و تهدید الهی به عذاب+۸ آیه
  • تکذیب حق، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۳ آیه
  • دروغگویی و حقستیزی، موجب گرفتاری در عذاب دوزخ+۶ آیه
  • دوزخ، دارای نگهبانانی سختگیر و خشن+۳ آیه
  • حرمت دروغگویی+۵ آیه
  • حرمت نهی و بازداشتن دیگران، از نماز+۵ آیه
  • حرمت دروغگویی+۷ آیه
  • حرمت نهی و باز داشتن دیگران از نماز+۵ آیه
  • کشاندن دروغگویان به سوی جهنّم، با برخورد شدید ماموران الهی+۲ آیه
  • تهدید طغیان گران به عذاب اخروی، از سوی خداوند+۸ آیه
  • نزدیک بودن عذاب گناهکاران در قیامت+۲ آیه
  • تکذیب پیامبر(صلی الله علیه واله) و انکار تعالیم ان حضرت، گناهی بزرگ+۸ آیه
  • دروغ، از جمله گناهان+۴ آیه
  • عذاب الهی، کیفر تکذیبکنندگان محمّد صلی الله علیه و اله+۶ آیه
  • حرمت نهی و بازداشتن دیگران از نماز+۵ آیه
  • هدایت ستیزان، مورد تهدید و نکوهش خداوند+۳ آیه
واژه‌ها