سوره علق(العلق)، آیه ۱۸ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۷
معنی کلمات و عبارات
«سَنَدْعُو»: در رسمالخطّ قرآنی واو آخر آن حذف شده است. در قرآن هر جا که واو ساکن به لام ساکن برسد، واو برداشته شده است (نگا: اعراب القرآن درویش). «الزَّبَانِیَةَ»: جمع زِبْنِیّ، زِبْنِیَة، زَبانِیّ، و زابِن دانستهاند (نگا: معجم الفاظ القرآن الکریم). در اصل به معنی هُلدهندگان است. پاسبانان را بدین نام نامیدهاند، چون دیگران را هُل میدهند و میرانند. در اینجا مراد فرشتگان مأمور دوزخ است که دوزخیان را هُل میدهند و میرانند (نگا: تحریم / .
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۱۵ تا ۱۸
«شیخ طوسى» این آیات نیز درباره ابوجهل نازل گردیده است.
در صحیح ترمذى و دیگران از علماء عامه از ابن عباس نقل شده که پیامبر نماز میخواند. ابوجهل به وى گفت: آیا من تو را از خواندن نماز نهى نکرده ام؟ رسول خدا صلی الله علیه و آله بر او بانگ زد. ابوجهل گفت: تو خود میدانى که همراهان من از کسان تو زیادترند.
نکات آیه
۱ - خداوند، داراى مأمورانى سرسخت براى خنثى ساختن تلاش مخالفان دین و راندن آنها به سوى جهنم «سندع الزبانیة»
«زِبْنِیَة» (مفرد «زبانیة» از ریشه «زَبْن» به معناى «دفع»); به معناى «شدید» و «پلیس» (یاور سلطان) است (قاموس). اطلاق «زبانیة» بر مأموران الهى، به این جهت است که آنها اهل آتش را به سوى آن سوق مى دهند. (مصباح)
۲ - مخالفان نماز و تکذیب گران دین، هر چند فراوان و سازمان یافته باشند، از مقاومت در برابر مأموران الهى عاجزاند. «ینهى . عبدًا إذا صلّى ... کذّب و تولّى ... فلیدع نادیه. سندع الزبانیة»
۳ - مجموعه هاى سازمان یافته، از هر گونه یارى رسانى به اعضاى خویش در برابر عذاب آخرت ناتوان اند. «فلیدع نادیة . سندع الزبانیة»
۴ - دروغ گویان و گنه کاران، در آخرت با برخورد شدید مأموران الهى مواجه شده و به سوى جهنم رانده خواهند شد. «ناصیة کذبة خاطئة ... سندع الزبانیة»
۵ - زمان کیفر دیدن مخالفان نماز، تکذیب گران دین و دروغ گویان خطاکار، نزدیک است. «سندع الزبانیة»
حرف «سین»، براى آینده نزدیک به کار مى رود.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۵–۱۹ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۵–۱۹ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۵–۱۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
استقامت کارگزاران خدابرخورد اخروی با دروغگویانبرخورد اخروی با گناهکارانبرخورد اخروی کارگزاران خدادروغگویان در جهنمسخت کوشی کارگزاران خداعجز مخالفان دینعجز مخالفان نمازمخالفان دین در جهنمنزدیکی کیفر دروغگویاننزدیکی کیفر مخالفان نمازنزدیکی کیفر مکذبان دیننزدیکی کیفر گناهکاراناهمیت عذاب اخرویعجز مکذبان دیننقش کارگزاران خداگناهکاران در جهنمعجز موجودات
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۲)
- هشدار خداوند به ابوجهل، از گرفتار شدنش به اتش جهنّم+۵ آیه
- انذار انسانها از عذاب قیامت ازسوی خداوند+۵ آیه
- انذار خداوند به انسانهای طغیانگر از گرفتارشدن به عذاب قیامت+۵ آیه
- ابوجهل، مورد نفرین و تهدید الهی به عذاب+۸ آیه
- تکذیب حق، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۴ آیه
- تکذیب پیامبر(صلی الله علیه واله) و تعالیم او، درپیدارنده اتش سوزان جهنّم+۴ آیه
- دروغگویی و حقستیزی، موجب گرفتاری در عذاب دوزخ+۶ آیه
- جرم و گناه، از موجبات گرفتاری به اتش دوزخ+۲ آیه
- رانده شدن دوزخیان به سوی اتش، به وسیله نگهبانان جهنّم+۱ آیه
- دوزخ، دارای نگهبانانی سختگیر و خشن+۳ آیه
- حرمت دروغگویی+۵ آیه
- حرمت نهی و بازداشتن دیگران، از نماز+۵ آیه
- حرمت دروغگویی+۷ آیه
- حرمت نهی و باز داشتن دیگران از نماز+۵ آیه
- کشاندن دروغگویان به سوی جهنّم، با برخورد شدید ماموران الهی+۲ آیه
- تهدید طغیان گران به عذاب اخروی، از سوی خداوند+۸ آیه
- عذاب و جهنّم، کیفر گناهکاران+۳ آیه
- نزدیک بودن عذاب گناهکاران در قیامت+۲ آیه
- دروغ، از جمله گناهان+۵ آیه
- عذاب الهی، کیفر تکذیبکنندگان محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- حرمت نهی و بازداشتن دیگران از نماز+۵ آیه
- هدایت، زمینهساز امداد الهی+۳ آیه