آیه ۱۸ سوره علق

سوره علق(العلق)، آیه ۱۸ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۷

معنی کلمات و عبارات
«سَنَدْعُو»: در رسم‌الخطّ قرآنی واو آخر آن حذف شده است. در قرآن هر جا که واو ساکن به لام ساکن برسد، واو برداشته شده است (نگا: اعراب القرآن درویش). «الزَّبَانِیَةَ»: جمع زِبْنِیّ، زِبْنِیَة، زَبانِیّ، و زابِن دانسته‌اند (نگا: معجم الفاظ القرآن الکریم). در اصل به معنی هُل‌دهندگان است. پاسبانان را بدین نام نامیده‌اند، چون دیگران را هُل می‌دهند و می‌رانند. در اینجا مراد فرشتگان مأمور دوزخ است که دوزخیان را هُل می‌دهند و می‌رانند (نگا: تحریم / .
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱۵ تا ۱۸

«شیخ طوسى» این آیات نیز درباره ابوجهل نازل گردیده است.

در صحیح ترمذى و دیگران از علماء عامه از ابن عباس نقل شده که پیامبر نماز می‌خواند. ابوجهل به وى گفت: آیا من تو را از خواندن نماز نهى نکرده ام؟ رسول خدا صلی الله علیه و آله بر او بانگ زد. ابوجهل گفت: تو خود می‌دانى که همراهان من از کسان تو زیادترند.

نکات آیه
۱ - خداوند، داراى مأمورانى سرسخت براى خنثى ساختن تلاش مخالفان دین و راندن آنها به سوى جهنم «سندع الزبانیة» «زِبْنِیَة» (مفرد «زبانیة» از ریشه «زَبْن» به معناى «دفع»); به معناى «شدید» و «پلیس» (یاور سلطان) است (قاموس). اطلاق «زبانیة» بر مأموران الهى، به این جهت است که آنها اهل آتش را به سوى آن سوق مى دهند. (مصباح) ۲ - مخالفان نماز و تکذیب گران دین، هر چند فراوان و سازمان یافته باشند، از مقاومت در برابر مأموران الهى عاجزاند. «ینهى . عبدًا إذا صلّى ... کذّب و تولّى ... فلیدع نادیه. سندع الزبانیة» ۳ - مجموعه هاى سازمان یافته، از هر گونه یارى رسانى به اعضاى خویش در برابر عذاب آخرت ناتوان اند. «فلیدع نادیة . سندع الزبانیة» ۴ - دروغ گویان و گنه کاران، در آخرت با برخورد شدید مأموران الهى مواجه شده و به سوى جهنم رانده خواهند شد. «ناصیة کذبة خاطئة ... سندع الزبانیة» ۵ - زمان کیفر دیدن مخالفان نماز، تکذیب گران دین و دروغ گویان خطاکار، نزدیک است. «سندع الزبانیة» حرف «سین»، براى آینده نزدیک به کار مى رود.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۲)
  • هشدار خداوند به ابوجهل، از گرفتار شدنش به اتش جهنّم+۵ آیه
  • انذار انسانها از عذاب قیامت ازسوی خداوند+۵ آیه
  • انذار خداوند به انسانهای طغیانگر از گرفتارشدن به عذاب قیامت+۵ آیه
  • ابوجهل، مورد نفرین و تهدید الهی به عذاب+۸ آیه
  • تکذیب حق، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۴ آیه
  • تکذیب پیامبر(صلی الله علیه واله) و تعالیم او، درپیدارنده اتش سوزان جهنّم+۴ آیه
  • دروغگویی و حقستیزی، موجب گرفتاری در عذاب دوزخ+۶ آیه
  • جرم و گناه، از موجبات گرفتاری به اتش دوزخ+۲ آیه
  • رانده شدن دوزخیان به سوی اتش، به وسیله نگهبانان جهنّم+۱ آیه
  • دوزخ، دارای نگهبانانی سختگیر و خشن+۳ آیه
  • حرمت دروغگویی+۵ آیه
  • حرمت نهی و بازداشتن دیگران، از نماز+۵ آیه
  • حرمت دروغگویی+۷ آیه
  • حرمت نهی و باز داشتن دیگران از نماز+۵ آیه
  • کشاندن دروغگویان به سوی جهنّم، با برخورد شدید ماموران الهی+۲ آیه
  • تهدید طغیان گران به عذاب اخروی، از سوی خداوند+۸ آیه
  • عذاب و جهنّم، کیفر گناهکاران+۳ آیه
  • نزدیک بودن عذاب گناهکاران در قیامت+۲ آیه
  • دروغ، از جمله گناهان+۵ آیه
  • عذاب الهی، کیفر تکذیبکنندگان محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
  • حرمت نهی و بازداشتن دیگران از نماز+۵ آیه
  • هدایت، زمینهساز امداد الهی+۳ آیه
واژه‌ها